Το στοίχημα των φόρων παίζεται και στη ΔΕΘ

Με το σχέδιο των φοροελαφρύνσεων να μπαίνει άμεσα σε εφαρμογή η κυβέρνηση ξεκινά τη φθινοπωρινή αντεπίθεσή της. Η ΔΕΘ, που παραδοσιακά εγκαινιάζει την πολιτική χρονιά, αποτελεί την αφετηρία ενός νέου σχεδιασμού για όλο το πολιτικό στερέωμα και προϊδεάζει για ένα νέο σκηνικό και στην οικονομία. Για τον κυβερνητικό συνασπισμό ο νέος πολιτικός κύκλος συνοδεύεται από προσδοκίες, αλλά και από κρίσιμα τεστ εντός και εκτός συνόρων – που οδηγούν σχεδόν αναγκαστικά και σε συνεχείς ασκήσεις ισορροπίας.

Η τριήμερη διαβούλευση με τους δανειστές στο Παρίσι επιφέρει αλλαγές στο αρχικό πλάνο, το οποίο εξεταζόταν ξανά και ξανά έως τα ξημερώματα. Αναπροσαρμογές γίνονταν έως την τελευταία στιγμή, αλλά στο επίκεντρο της σημερινής παρέμβασης του Αντώνη Σαμαρά από το βήμα της ΔΕΘ παραμένουν οι μειώσεις των φόρων. Κυρίως επειδή στο Μέγαρο Μαξίμου έχουν καταλήξει ότι σε αυτές κρύβεται και το κλειδί των εξελίξεων.

Από τη Θεσσαλονίκη ο Πρωθυπουργός, πέραν των εξαγγελιών για φοροελαφρύνσεις, θα παρουσιάσει και έναν οδικό χάρτη για τη μετάβαση στη μεταμνημονιακή εποχή. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το πρωθυπουργικό πακέτο περιλαμβάνει και μια έμμεση προαναγγελία για την αποχώρηση του ΔΝΤ – συνεπώς για το τέλος της τρόικας, όπως τουλάχιστον τη βιώνει η χώρα από τον Μάιο του 2010. Ο βασικός στόχος του, ωστόσο, όπως επισημαίνουν στενοί συνεργάτες του, είναι να καταγραφεί ότι η κυβέρνηση και ο ίδιος προσωπικά διατηρούν τον απόλυτο έλεγχο των πολιτικών εξελίξεων και διαθέτουν το μοναδικό αξιόπιστο σχέδιο για να μπει οριστικό τέλος στον κύκλο της πολυετούς κρίσης.

Για την κυβέρνηση, εν μέρει και για την αντιπολίτευση, είναι κάπως σαν τη σχολική χρονιά: η προοπτική κρίνεται στο πρώτο τρίμηνο, η επιτυχία επικυρώνεται στο δεύτερο, ενώ στο τρίτο οι επιμελείς δρέπουν τους καρπούς της προσπάθειας. Υπό αυτή την έννοια, η κυβέρνηση επιδιώκει μια υψηλή βαθμολογία στις αρχές Δεκεμβρίου, η οποία μπορεί να καθορίσει το πολιτικό σκηνικό της άνοιξης και να λύσει τον γρίφο της προεδρικής εκλογής.

Γι’ αυτόν τον λόγο τα φετινά εγκαίνια της ΔΕΘ είναι για το Μέγαρο Μαξίμου κάτι περισσότερο από την παραδοσιακή παρουσίαση του οικονομικού πλάνου μιας κυβέρνησης. Η σημερινή εκδήλωση αποτελεί τον πρώτο από τους τέσσερις σταθμούς της πορείας, που ολοκληρώνεται τον προσεχή Φεβρουάριο με την προεδρική μάχη.

Ο σχεδιασμός αυτός είναι προφανές ότι υπαγορεύει το επόμενο διάστημα τις κινήσεις και των δύο πόλων του κυβερνητικού συνασπισμού.

Η ολοκλήρωση της αξιολόγησης από την τρόικα και η έναρξη της διαπραγμάτευσης για το χρέος αποτελούν τους δύο ενδιάμεσους σταθμούς. Στην κυβέρνηση αισιοδοξούν για μια συμφωνία με τους δανειστές εντός του Οκτωβρίου, ώστε να κλειδώσει εγκαίρως όλο το πακέτο των φοροελαφρύνσεων, ενώ η συνάντηση της Ουάσιγκτον που επιδιώκει το ΔΝΤ για το χρέος (στις 14-15 Νοεμβρίου) συμβαδίζει με το κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα.

Η εξέλιξη αυτή φαίνεται ότι συνδέεται και με την επίσκεψη-εξπρές που είχαν τον περασμένο Ιούνιο στο Παρίσι ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας και ο πρωθυπουργικός σύμβουλος Σταύρος Παπασταύρου, οι οποίοι είχαν συναντηθεί με την Κριστίν Λαγκάρντ στα ευρωπαϊκά γραφεία του ΔΝΤ.

Παραμένει αδιευκρίνιστο σε ποιο επίπεδο θα γίνει μια προκαταρκτική διαβούλευση στην αμερικανική πρωτεύουσα, αν και κυβερνητικές πηγές εκτιμούσαν ότι είναι δύσκολο να προκύψει μια συνάντηση κορυφής, κυρίως επειδή προεξοφλούσαν ότι η Ανγκελα Μέρκελ είναι μάλλον απίθανο να παρευρεθεί σε μια σύσκεψη στην έδρα του ΔΝΤ.

Σε κάθε περίπτωση, τον βαρύ οπλισμό της κυβέρνησης αποτελεί η μείωση των φόρων και σε αυτή την κίνηση επενδύει ο Πρωθυπουργός για τον έλεγχο των πολιτικών εξελίξεων.

Το ζητούμενο για τον Αντώνη Σαμαρά είναι να υπάρξουν αλλαγές ταχείας απόδοσης – «η κοινωνία να νιώσει άμεσα τις ελαφρύνσεις», όπως σημειώνουν από το επιτελείο του.

Η μείωση στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα και ένα νέο πλαίσιο διευκολύνσεων με γενναία αύξηση στις δόσεις για τα ληξιπρόθεσμα χρέη στο Δημόσιο έχουν προεξοφληθεί από τους κυβερνητικούς εταίρους και στο πρωθυπουργικό επιτελείο κινούνται με τη βεβαιότητα ότι θα συνομολογήσει και η τρόικα.

Στην κορυφή της ατζέντας των φοροελαφρύνσεων βρίσκονται οι βελτιώσεις στον ΕΝΦΙΑ, οι οποίες θεωρείται βέβαιο ότι θα συμπληρωθούν και με ουσιαστική μείωση του φόρου για τα άδεια μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα. Αιχμή του δόρατος, ωστόσο, αποτελεί η έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης, με την κυβέρνηση να επιδιώκει την κατάργησή της και να προωθεί τουλάχιστον τη μείωσή της στο 50%. Είναι το μέτρο που οδηγεί άμεσα σε αύξηση μισθών και συντάξεων και σε ελάφρυνση βαρών (για ετήσια εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ).

Ενα πρόβλημα ωστόσο για την κυβέρνηση είναι ότι ο έκτακτος φόρος τυπικώς τελειώνει το 2014, καθώς δεν προβλέπεται στο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα για τη διετία 2015-16. Το θέμα θα εξεταστεί τις επόμενες εβδομάδες με την τρόικα και στο κυβερνητικό επιτελείο καταγραφόταν προβληματισμός εάν θα έπρεπε να ενταχθεί στο πακέτο της ΔΕΘ. Κυρίως επειδή η εξαγγελία μιας μείωσης αποτελούσε και μια παραδοχή ότι ο φόρος παίρνει παράταση, την ώρα που η κυβέρνηση ετοιμάζεται να διαπραγματευθεί την κατάργησή του.

Το μήνυμα που εκπορεύεται από το κυβερνητικό επιτελείο είναι ότι η μείωση των φόρων θα κρίνει και την κυβερνητική αξιοπιστία και θα αποτελέσει το εχέγγυο ότι η οικονομία πέρασε τον κάβο. Στη βάση αυτή θα επιδιώξει ο Αντώνης Σαμαράς να κινηθεί και η αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση, διαβλέποντας και από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις ότι το πολιτικό κλίμα είναι αναστρέψιμο, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να μην μπορεί να δημιουργήσει δυναμική.

Τα σίγουρα
Η μείωση στον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα και ένα νέο πλαίσιο διευκολύνσεων με γενναία αύξηση στις δόσεις για τα ληξιπρόθεσμα χρέη στο Δημόσιο έχουν προεξοφληθεί από τους κυβερνητικούς εταίρους και στο πρωθυπουργικό επιτελείο κινούνται με τη βεβαιότητα ότι θα συνομολογήσει και η τρόικα

Το αγκάθι
Η κυβέρνηση επιδιώκει την κατάργηση της έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης και στη χειρότερη περίπτωση θα προωθήσει τουλάχιστον τη μείωσή της στο 50%, ένα μέτρο που θα οδηγήσει άμεσα σε αύξηση μισθών και συντάξεων και ελάφρυνση βαρών (για ετήσια εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ)