Ολγα Κεφαλογιάννη: Η οικοδέσποινα του τουρισμού

Το στοίχημα ήταν μεγάλο: αναλάμβανε υπό δυσμενείς συνθήκες έναν ιδιαίτερα προβληματικό τομέα, χτυπημένο από την κρίση. Θα έπρεπε να έρθουν κυριολεκτικά τα κάτω-πάνω, ώστε να αναταχθεί η διαταραγμένη εικόνα της χώρας.

Στο μυαλό της, καθώς ανηφόριζε την Ηρώδου του Αττικού, έναν από τους ωραιότερους δρόμους της Αθήνας, έρχονταν οι εικόνες καταστροφής των προηγούμενων χρόνων. Εικόνες σκληρές, που είχαν «τραυματίσει» την πόλη όπου γεννήθηκε, μεγάλωσε και εξελέγη πρώτη βουλευτής Αθηνών. Εικόνες που δυστυχώς, μέσω των διεθνών μέσων ενημέρωσης, είχαν περάσει και στη συνείδηση των ξένων επισκεπτών. Από το 2010 και για δύο συνεχόμενα χρόνια, η χώρα δεχόταν μια ασύμμετρη επικοινωνιακή επίθεση.

Η Ολγα Κεφαλογιάννη – όπως και η πληττόμενη τουριστική βιομηχανία – είχε συνειδητοποιήσει ότι έπρεπε με κάθε τρόπο να επιστρέψουν στην Ελλάδα οι τουρίστες, που τόσο τους είχε ανάγκη η χειμαζόμενη οικονομία της.Με την τοποθέτησή της στο υπουργείο Τουρισμού, ορισμένοι πίστευαν – ακόμα και από τον χώρο του τουρισμού – ότι το φορτίο που αναλάμβανε ήταν εξαιρετικά βαρύ για τις πλάτες της, διατηρώντας αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της αποστολής της.Αφήνοντας κατά μέρος τις όποιες επιφυλάξεις, αυτό που προείχε για την ίδια ήταν να βρεθεί τρόπος να σταλεί το μήνυμα στο εξωτερικό ότι η Ελλάδα παραμένει ένας εκπληκτικός, από όλες τις πλευρές, προορισμός. Πρωτίστως, έπρεπε να αλλάξει η εικόνα της Αθήνας, ώστε να πειστεί ο απλός ξένος πολίτης ότι όλη η χώρα είναι ασφαλής.

Προς την κατεύθυνση αυτή επιστράτευσε την εμπειρία που είχε αποκομίσει από την προηγούμενη θητεία της στο εξωτερικό. Η Ολγα Κεφαλογιάννη, τελειώνοντας τη Νομική στην Αθήνα, συνέχισε τις σπουδές της για μεταπτυχιακά πρώτα στο Λονδίνο και εν συνεχεία στις Διεθνείς Σχέσεις στη Βοστώνη. Αμέσως μετά, βρέθηκε στη Νομική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτά της έδωσαν άνεση στις συνομιλίες της με τους ξένους, στην προσπάθεια που ξεκινούσε για τη γρήγορη αναστροφή της εικόνας της χώρας.

Η μεταστροφή. Για να επιτύχει η προσπάθεια, η ίδια και οι συνεργάτες της γνώριζαν ότι έπρεπε πρώτα να ξεκλειδώσουν οι πόρτες των ξένων μέσων ενημέρωσης, αλλά και να παραδεχθούν οι ξένοι δημοσιογράφοι ότι αδικούν τη χώρα και τους Ελληνες με τις εικόνες που παρουσιάζουν.

Τα πρώτα ταξίδια στο εξωτερικό ήταν αρκετά δύσκολα. Τα στερεότυπα ισχυρά και η διάθεση όλων των μέσων αρνητική. BBC, Bloomberg, CNBC, όλοι έπαιζαν ξανά και ξανά τις εικόνες του φλεγόμενου Συντάγματος. Οπως αναφέρουν οι συνεργάτες της, ποτέ δεν θα ξεχάσει την πρώτη επίσκεψή της στο Βερολίνο, τον Οκτώβριο του 2012, λίγους μήνες αφότου είχε αναλάβει τα καθήκοντά της: αρνητικοί δημοσιογράφοι, δύσπιστοι πολιτικοί, απαισιόδοξοι επαγγελματίες του τουρισμού. Ηταν – προσθέτουν – ένα εκρηκτικό μείγμα που την πείσμωσε. Ξεχωριστή ήταν και η εμπειρία τον Νοέμβριο του 2012, όταν βρέθηκε στο Λονδίνο και ανάμεσα στις άλλες επικοινωνιακές επιδιώξεις της έδωσε συνέντευξη στον Ρίτσαρντ Κουέστ του CNN, με σκοπό να περάσει το μήνυμα ότι η Αθήνα δεν είναι μια πόλη συγκρούσεων και ότι η πρωτεύουσα και η χώρα είναι ασφαλέστατοι προορισμοί. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης όμως, ο δημοσιογράφος έκανε σύνδεση με την Αθήνα και ο ανταποκριτής του αμερικανικού δικτύου παρουσίαζε ξανά εικόνες διαδηλώσεων και απεργιακών κινητοποιήσεων…

Η… ρεβάνς ήρθε ενάμιση χρόνο αργότερα, λίγο πριν από το φετινό καλοκαίρι, όταν η υπουργός Τουρισμού συνάντησε και πάλι τον δημοσιογράφο του CNN και του θύμισε τη συνέντευξη του 2012, ζητώντας του να κάνει πλέον μόνος του τις συγκρίσεις. Βέβαια, είχε μεσολαβήσει το καλοκαίρι του 2013, με το ρεκόρ στην προσέλευση τουριστών, ενώ ακολουθούσε το φετινό, που αναμένεται να σημειωθούν νέα ρεκόρ: oι συνολικές αφίξεις θα ξεπεράσουν τα 20 εκατ. και τα τουριστικά έσοδα τα 13 δισ. ευρώ.

Για τη μετατροπή της μαύρης εικόνας σε… έγχρωμη, μέσα σε περιορισμένο χρονικό διάστημα, λένε οι συνεργάτες της, χρειάστηκε να διανυθούν χιλιάδες χιλιόμετρα από τις ΗΠΑ μέχρι την Ιαπωνία, να παραχωρηθούν δεκάδες συνεντεύξεις σε κάθε διαθέσιμο μέσο και να χρησιμοποιηθούν οι δυνατότητες που δίνει πλέον το Διαδίκτυο. Και όλα αυτά με έναν προϋπολογισμό εξαιρετικά μικρό. Παράλληλα, αναφέρουν, καταστρώθηκαν σχέδια και στρατηγικές που ήδη εφαρμόζονται σήμερα, προωθήθηκαν θεσμικές μεταρρυθμίσεις και άνοιξε ένας ουσιαστικός κύκλος συζητήσεων με την παγκόσμια αγορά.

Ριζικές αλλαγές. Για την υπουργό Τουρισμού, οι ξένοι συνομιλητές πρέπει να πεισθούν ότι τα λόγια συνοδεύονται από πράξεις. Πρέπει, όπως λέει, να μας «εμπιστευθούν ξανά» κυρίως οι μεγάλες αγορές, που παραδοσιακά προτιμούσαν την Ελλάδα ως τουριστικό προορισμό και κάποια στιγμή στράφηκαν σε άλλα θέρετρα διακοπών. Γερμανία, Βρετανία και Ηνωμένες Πολιτείες ήταν ανάμεσα σε αυτές που άλλαξαν ρότα.

Τα πράγματα, σύμφωνα με τους συνεργάτες της, ήταν δύσκολα διότι η Ελλάδα είχε μείνει πίσω. Το τουριστικό προϊόν ήθελε ριζική αναμόρφωση, ενώ ακόμα και το υπουργείο Τουρισμού έπρεπε να συσταθεί εξαρχής. Με στόχο να γίνει ποιοτικότερο το εγχώριο τουριστικό προϊόν, την τελευταία διετία ψηφίστηκαν δύο νομοσχέδια τα οποία ήδη βοηθούν στη βελτίωση της θέσης του στο εξωτερικό.

Ενα από τα στοιχεία που η υπουργός Τουρισμού επιδιώκει να προσθέσει στο προϊόν, είναι και η αλλαγή της νοοτροπίας που θέλει την Ελλάδα να είναι ένας καλοκαιρινός προορισμός. Προβάλλοντας κάθε μορφή τουρισμού, από τον θρησκευτικό έως τον οινοτουρισμό, στόχος είναι να γίνει η χώρα δωδεκάμηνος προορισμός.

Ωστόσο, πέραν των νομοθετικών παρεμβάσεων, για την αλλαγή της στάσης των ξένων απέναντι στον ελληνικό τουρισμό χρειάστηκαν και αρκετές συναντήσεις με κάθε τουριστικό παράγοντα, από τους πολιτικούς ώς τους ταξιδιωτικούς πράκτορες. Στην κατεύθυνση αυτή, έπρεπε με κάθε τρόπο να αξιοποιηθεί και ο ιδιωτικός τομέας, καθώς το κράτος είχε ουσιαστικά πτωχεύσει. «Η ιδιωτική πρωτοβουλία ειδικά στον τουρισμό δεν αποτελεί τροχοπέδη, αλλά μοχλό ανάπτυξης» επαναλαμβάνει συνεχώς στα στελέχη του υπουργείου.