Τα κλισέ και η εξάντληση

Το βιβλίο μπορεί όντως να διαβασθεί και ως ελεγεία της μικρής πόλης που περνά από την ακμή στην παρακμή. Οι σταθερές παύουν να ισχύουν, οι κοινωνικές συντεταγμένες επίσης. Η σκουριά είναι η καταλληλότερη δυνατή μεταφορά γι’ αυτό που περιγράφεται και ταυτόχρονα η αναπόφευκτη μοίρα του βιομηχανικού πολιτισμού στη σύγκρουσή του με τις φυσικές συντεταγμένες. Παρά ταύτα, τα κλισέ είναι πολλαπλά και επαναλαμβανόμενα, ενώ συχνά ανακαλύπτουμε εμφανή δάνεια από το σινεμά και από τις δοκιμασμένες ρετσέτες του αμερικανικού μυθιστορήματος. Μοιάζει σαν η λογοτεχνία να έχει εξαντλήσει τη θεματική φαρέτρα της, σαν όλα να έχουν πια ειπωθεί και σαν οι αδειασμένες από το περιεχόμενό τους ιστορίες να μην είναι παρά μεταλλικά δοχεία που σκουριάζουν πεταμένα στους αγρούς.

Η αφηγηματική κόπωση και η τυποποίηση σ’ αφήνουν εντέλει με ένα αίσθημα εξάντλησης. Αν η Δύση ολοκληρώνει τον ιστορικό της κύκλο και αν τα υλικά προϊόντα τείνουν πια να παράγονται στην Ανατολή, μένεις να αναρωτιέσαι μήπως η δυτική λογοτεχνία μπήκε στην τελική φάση του δικού της κύκλου. Από αυτή την άποψη το βιβλίο του Φίλιπ Μάγιερ είναι επιτυχία, ακόμη κι αν δεν καταφέρνει να εκμαιεύσει τη δέουσα – με βάση τις προδιαγραφές του – συγκίνηση, ούτε άλλωστε να επιφέρει την εξοικείωση, πολλώ μάλλον την ταύτιση, με ένα τετριμμένο αλλότριο υλικό.