Για πρώτη φορά τον περασμένο Φεβρουάριο το Πρωτοδικείο της Αθήνας υποχρέωσε χρήστη της διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας Βικιπαίδεια (Wikipedia) να αφαιρέσει κείμενο που είχε αναρτήσει και αφορούσε τον χαρακτηρισμό «όνειδος» που είχε αποδώσει πρώτος με διαθήκη του στον Θεόδωρο Κατσανέβα ο Ανδρέας Παπανδρέου.
Μετά την επίμαχη ανάρτηση ο Θ. Κατσανέβας προσέφυγε στη Δικαιοσύνη διεκδικώντας τη δικαστική προστασία της προσωπικότητάς του. Συγκεκριμένα ζητούσε τόσο την αφαίρεση της επίμαχης ανάρτησης όσο και την καταδίκη του αντιδίκου του, ενώ σε περίπτωση μη εφαρμογής της απόφασης ζητούσε ακόμα και την προσωποκράτησή του.
Παρά την αρχικά ευνοϊκή γι’ αυτόν προσωρινή διαταγή, που διατηρήθηκε και κατά τη συζήτηση της αίτησης, με χθεσινή απόφαση ο πρόεδρος του δικαστηρίου Δημοσθένης Βλάχος απέρριψε την αίτηση των ασφαλιστικών μέτρων. Ο δικαστικός λειτουργός έκρινε ότι η διαθήκη Παπανδρέου που περιελάμβανε τον επίδικο χαρακτηρισμό είχε δημοσιευθεί στο Πρωτοδικείο και ουδέποτε μέχρι σήμερα προσεβλήθη ως πλαστή.
Επιπλέον, προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα δέχεται ότι η δημοσίευση, που αποτέλεσε και το αντικείμενο της δίκης, περιέχει μόνο αναφορές στο περιεχόμενο της πρώτης διαθήκης του Ανδρέα Παπανδρέου χωρίς σχόλια ή δυσμενείς εκφράσεις και σε καμία περίπτωση δεν δημιουργεί την πεπλανημένη εντύπωση ότι ο εκεί χαρακτηρισμός αφορά το σύνολο της προσωπικότητας του αιτούντος. Κατά την κρίση του δε, ο χρήστης της διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας δεν υπερέβη το αναγκαίο μέτρο κατά την εκφορά του λόγου και συνεπώς δεν τίθεται ζήτημα καταφρόνησης της προσωπικότητάς του και για το λόγο αυτό δεν είναι παράνομη η ανάρτηση. Στο διά ταύτα μάλιστα της απόφασής του υποχρεώνει τον κ. Κατσανέβα να πληρώσει και τα δικαστικά έξοδα για τη διαμάχη που εκείνος ξεκίνησε.
Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι, όπως είχε δεσμευθεί, ο χρήστης μέσω της πληρεξουσίας Χαράς Δαούτη είχε κατεβάσει την ανάρτηση εφαρμόζοντας κατά γράμμα την προσωρινή διαταγή. Η δικηγόρος μάλιστα επισημαίνει ότι η δικαστική απόφαση ουσιαστικά έκανε δεκτούς όλους τους ισχυρισμούς που προέβαλε η δική τους πλευρά και κάνει λόγο για πλήρη δικαίωση του εντολέα της.
Στο δικαστήριο. Κατά τη συζήτηση στο δικαστήριο η καθεμία από τις αντίδικες πλευρές υπεραμύνθηκε των θέσεών της. Ο μάρτυρας που εξετάστηκε εκ μέρους του Θεόδωρου Κατσανέβα κατέθεσε ότι η επίκληση της επίμαχης λέξης «όνειδος» έχει προκαλέσει στον ενάγοντα σημαντική βλάβη, καθώς επρόκειτο να πάρει θέση οικονομικού συμβούλου στα Αραβικά Εμιράτα αλλά την έχασε εξαιτίας της συγκεκριμένης αναφοράς.
Από την άλλη πλευρά εξετάστηκε καθηγητής, ο οποίος είναι και ο ίδιος χρήστης της εγκυκλοπαίδειας Wikipedia, επισημαίνοντας ότι η ιστορία άρχισε το έτος 2009, όταν αναρτήθηκε για πρώτη φορά η συγκεκριμένη αναφορά βασισμένη σε αξιόπιστες πηγές, από ελληνικές και ξένες εφημερίδες. Ο ίδιος μάρτυρας, εξηγώντας τις βασικές γραμμές της πολιτικής λειτουργίας της συγκεκριμένης διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας, συμπλήρωσε ότι για να αλλάξει οποιαδήποτε πληροφορία απαιτείται η επίκληση νέας πηγής. Και πρόσθεσε πως για να αφαιρεθεί η πληροφορία δεν χρειάζεται αγωγή, αλλά συζήτηση ανάμεσα στους χρήστες του συγκεκριμένου ηλεκτρονικού εργαλείου γνώσης. Στο πλαίσιο αυτών των συζητήσεων μπορεί ελεύθερα να συμμετέχει όποιος χρήστης θέλει να εκθέσει τα επιχειρήματά του για την αφαίρεση κάποιου λήμματος. Επικαλέστηκε μάλιστα το γεγονός ότι και για άλλα πρόσωπα, όπως για τον Μπιλ Κλίντον και τον Στρος-Καν, στη συγκεκριμένη εγκυκλοπαίδεια έχουν αναρτηθεί ανάλογες πληροφορίες.
Για την ιστορία να σημειώσουμε ότι η Βικιπαίδεια αποτελεί παγκόσμιο και πολύγλωσσο συλλογικό εγκυκλοπαιδικό εγχείρημα, που έχει συσταθεί στο Διαδίκτυο. Εχει ως στόχο να παρέχει ελεύθερα επαναχρησιμοποιούμενο περιεχόμενο με αντικειμενικά επαληθεύσιμα στοιχεία.
όνειδος το [όniδos] (χωρίς πληθ.):
(λόγ.) ό,τι ντροπιάζει τον άνθρωπο δημόσια και σε μεγάλο βαθμό: Είναι το όνειδος της οικογένειάς μας, μέλος της οικογένειας που την ντροπιάζει. || κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ντροπή: Εζησε μέσα στο όνειδος.
«Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής» του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδων του ΑΠΘ