Δύο βρετανίδες Μήδειες εξομολογούνται
«Ο ρόλος κινητοποιεί το μυαλό, την ψυχή και το σώμα» λέει η Ελεν ΜακKρόρι, η οποία υποδύεται τη Μήδεια στην παράσταση του Εθνικού Θεάτρου της Βρετανίας
Θεωρείται από τις εμβληματικές φιγούρες της αρχαιοελληνικής δραματουργίας. Η δε πρόκληση για την ηθοποιό που θα υποδυθεί τη Μήδεια στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη είναι μεγάλη.
Με αφορμή τη σειρά παραστάσεων της «Μήδειας» σε παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου της Βρετανίας η Ελεν ΜακΚρόρι, η σημερινή πρωταγωνίστρια, και η Νταϊάνα Ριγκ, η οποία υποδύθηκε τη Μήδεια το 1992 σε παραγωγή του λονδρέζικου Αλμέιντα, μέσα από τις αναμετρήσεις τους με τον ρόλο, αναλύουν στον βρετανικό «Γκάρντιαν» τους λόγους για τους οποίους έχει οικουμενική διαχρονικότητα.
«Η Μήδεια κινητοποιεί το μυαλό, την ψυχή και το σώμα περισσότερο από κάθε άλλον ρόλο που έχω παίξει έως τώρα» παραδέχεται η Ελεν ΜακΚρόρι, διότι – εξηγεί η Νταϊάνα Ριγκ – «πρέπει να κάνεις ενδοσκόπηση σε βάθος, να δουλέψεις σκληρά καθώς πρόκειται για προσωπική ερμηνεία».
Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο «πρέπει μέσα σε μιάμιση ώρα να έχω πείσει τον θεατή ότι είμαι ικανή για όλα, ακόμη και να σκοτώσω τα παιδιά μου. Και το σπουδαιότερο όλων είναι να τον κάνω να με κατανοήσει» παρατηρεί η ΜακΚρόρι. «Διότι είναι εκείνα τα απαίσια συναισθήματα, οι αποτρόπαιες πράξεις τις οποίες όλοι είμαστε ικανοί να διαπράξουμε αν μας εξωθήσουν στα άκρα» συμπληρώνει η Ριγκ.
Η Μήδεια ως προδομένη σύζυγος ανεβάζει τη θερμοκρασία του θυμού της έως την Κόλαση, γίνεται η σαλεμένη, απειλητική αλλά και αξιοθρήνητη κυρία της διπλανής πόρτας που οδηγεί τον θεατή στα σκοτάδια του παραλογισμού της και τον αφήνει να την κοιτάξει με αποστροφή αλλά και με συμπάθεια.
Εχει συνείδηση των πράξεών της η Μήδεια, παρατηρεί η ΜακΚρόρι, και προσθέτει πως «ο Ευριπίδης τη βάζει να πει “το ξέρω πως αυτό που κάνω είναι λάθος”, αλλά συνεχίζει με αποφασιστικότητα. Αυτή βέβαια είναι η θεμελιώδης ουσία του συμπλέγματος της Μήδειας στο βρετανικό δίκαιο: όλα έγιναν προμελετημένα και όχι από φρενοβλάβεια».
Η αποφασιστικότητα αυτή καθορίζει την ηρωίδα του Ευριπίδη, σύμφωνα με τη Ριγκ, και κάνει τον ρόλο απαιτητικό διότι, όπως υποστηρίζει, «διαρκώς προσπαθεί». Φωτίζει μάλιστα και μια άλλη πτυχή λέγοντας ότι από όλες τις γυναίκες στην αρχαιοελληνική δραματουργία που είχαν προδιαγεγραμμένη από τους θεούς μοίρα η Μήδεια αποτελεί την εξαίρεση. «Αρνείται τη μοίρα της και αφήνει την οργή της να ξεσπάσει. Φρίκη».
Από την άλλη, η Μήδεια δεν αναζητεί παρηγοριά, διευκρινίζει η Ελεν ΜακΚρόρι. «Θέλει να πει την αλήθεια. Είναι ντόμπρα. Δεν την ενδιαφέρει να γίνει αρεστή αλλά κατανοητή».
Το έργο του Ευριπίδη είναι, θεωρεί η ηθοποιός, σαν κώδωνας κινδύνου. «Σαν μια προειδοποίηση. Η Αθήνα και το οικονομικό σύστημά της βασίζονταν στις γυναίκες και στους σκλάβους. Με τη “Μήδεια” ο Ευριπίδης μάς λέει: “Προτού φερθείτε άσχημα στις γυναίκες, αναλογιστείτε τι είναι ικανές να κάνουν. Τι θα συμβεί αν μία θελήσει να εκδικηθεί; Και αν είναι θεά; Τι θα συμβεί τότε;”».