“Πόλεμος θα γίνει αργά ή γρήγορα”

«Η ένταση στην Ουκρανία θα αυξηθεί, τουλάχιστον τους επόμενους μήνες, γιατί οι ρωσικές Αρχές κινούνται με βάση την αντίληψη “όσο περισσότερο μάς κτυπούν τόσο μεγαλύτερη αντίσταση θα δείχνουμε”. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν αισθάνεται άνετα σε αυτή την κατάσταση γιατί κινητοποιείται όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με προκλήσεις και, αντί να υποχωρεί, σκληραίνει τη στάση του. Γύρω του δεν υπάρχουν άνθρωποι ικανοί να τον πείσουν να κάνει πίσω».

Αυτά λέει σε συνέντευξή του στην «Ελ Παΐς» ο 45χρονος Βλαντισλάφ Ινοζέμτσεφ, καθηγητής Οικονομίας στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας και ένας από τους πιο γνωστούς πολιτειολόγους της Ρωσίας. Διευθύνει το Κέντρο Μεταβιομηχανικών Σπουδών, το οποίο ίδρυσε το 1996, και είναι μέλος δύο ιδρυμάτων με μεγάλη επιρροή, του Συμβουλίου Εξωτερικής και Αμυντικής Πολιτικής και του Ρωσικού Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων. Εχει γράψει βιβλία όπως «Η χαμένη δεκαετία» και «Η πρόκληση της Σιβηρίας», ενώ συνεργάζεται με πολλά ρωσικά και ξένα περιοδικά, μεταξύ των οποίων και η «Μοντ Ντιπλοματίκ».

Οι προβλέψεις του είναι ανησυχητικές. Οταν η ισπανίδα δημοσιογράφος Πιλάρ Μπονέτ τον ρωτά πού θα οδηγήσει αυτή η αύξηση των εντάσεων, απαντά κατηγορηματικά: «Σε πόλεμο. Μια σύγκρουση ανάμεσα στα ρωσικά στρατεύματα, που τελικά θα μπουν στην Ουκρανία, και στις δυτικές δυνάμεις. Εναν πραγματικό περιφερειακό πόλεμο. Επισήμως, θα είναι ένας πόλεμος ανάμεσα στις ρωσικές και τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, η Δύση όμως θα υποστηρίζει ενεργά τις τελευταίες. Δεν θα είναι φυσικά ένας πυρηνικός πόλεμος. Ο Πούτιν δεν θα δεχθεί μια ήττα ούτε θα παραδώσει το Λουγκάνσκ και το Ντονέτσκ. Μπορεί να επαναληφθεί μια κατάσταση όπως εκείνη του Ιράν: ολοκληρωτικές κυρώσεις, ρήξη διπλωματικών σχέσεων και σοβαρά οικονομικά προβλήματα».

 Σύμφωνα με τον ρώσο καθηγητή, η πραγματική αιτία της έντασης είναι η ψυχολογία του Πούτιν, μια αμυντική και εχθρική ψυχολογία απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο. Η Ουκρανία έχει σήμερα στο Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ τους ίδιους στόχους που είχε ο Πούτιν στην Τσετσενία, να νικήσει τους αυτονομιστές και να αναλάβει τον έλεγχο του εδάφους. Αλλά ο Πούτιν δεν θέλει την ειρήνη ούτε την αποχώρηση των αυτονομιστών. Θα γίνει λοιπόν ένας πόλεμος χαρακωμάτων, που θα εξαντλήσει τις δυνάμεις των δύο πλευρών. Μια παρενέργεια μπορεί να είναι η δυσαρέσκεια της ρωσικής κοινής γνώμης που στηρίζει τον πρόεδρο όσο εκείνος εξασφαλίζει την ευημερία της και μια σχετική ελευθερία. Αν οξυνθεί η οικονομική κρίση και περιοριστεί η ελευθερία, η στήριξη αυτή θα μειωθεί.

ΝΕΟΣ ΝΙΕΦΣΚΙ. Η Μόσχα έχει στραφεί τον τελευταίο καιρό προς την Κίνα, συνεχίζει ο Ινοζέμτσεφ, και σε αυτό φέρει ευθύνη η Ευρώπη. Υπάρχει ένας παραλληλισμός του Πούτιν με τον Αλέξανδρο Νιέφσκι, που θεωρούσε τους Τεύτονες πιο επικίνδυνους από τους Μογγόλους, επειδή οι τελευταίοι δεν εμπόδιζαν την άσκηση της ορθόδοξης πίστης. Η Κίνα, στην οποία η Ρωσία σχεδόν χαρίζει το φυσικό αέριο, δεν ανακατεύεται στις υποθέσεις της. Η Δύση είναι διατεθειμένη να πληρώσει για το αέριο, αλλά θέλει να επιβάλει τις ευρωπαϊκές αξίες.

Ο Πούτιν, που είναι ένας πιστός ορθόδοξος χριστιανός, βλέπει τη Δύση όχι μόνο ως μια απειλή προς την προσωπική του εξουσία, αλλά και ως μια παρηκμασμένη και αντιθρησκευτική κοινωνία. Στο Κρεμλίνο πιστεύουν ότι είναι καλύτερα να εξαρτώνται από το Πεκίνο παρά να ενταχθούν στην Ευρώπη.

Με άλλα λόγια, ο Πούτιν στρέφεται προς την Ανατολή περισσότερο για πολιτισμικούς παρά για οικονομικούς λόγους. «Ο ρώσος πρόεδρος πιστεύει ότι τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά των Ρώσων βρίσκονται σε συγκεκριμένους μύθους, όπως είναι ο κολεκτιβισμός, η ορθοδοξία, η υποταγή στην κεντρική εξουσία, ο προσανατολισμός της πατριαρχικής κοινωνίας προς το κράτος», λέει ο Ινοζέμτσεφ. «Αυτούς τους μύθους υπερασπίζεται, σ’ αυτούς θυσιάζει την πολιτική και την οικονομία».

ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΟΔΟΥ. Υπάρχει διέξοδος στην κρίση; «Χρειάζεται ένα σοβαρό διεθνές σχέδιο από το οποίο ο Πούτιν να μη βγει ηττημένος. Η λογική του μπορεί να είναι η αναγνώριση ότι η Ρωσία υπερασπίστηκε τους κατοίκους της Κριμαίας από ενδεχόμενη καταστροφή σαν κι αυτή που βλέπουμε σήμερα στο Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ, αλλά, όταν η απειλή εξαφανιστεί, πρέπει να την επιστρέψει. Ας πούμε ότι η Ρωσία ελέγχει την Κριμαία ως εγγύηση. Αν η Ουκρανία ενταχθεί με επιτυχία στην ΕΕ και εξαφανιστεί η απειλή για τη Ρωσία, τότε η τελευταία θα επιστρέψει την Κριμαία στην Ουκρανία».

Φοβάται τη Δύση
«Ο Πούτιν προσεγγίζει την Κίνα επειδή φοβάται τη Δύση», λέει ο Ινοζέμτσεφ. «Δεν θέλει να είναι στην Ευρώπη, αλλά ούτε να αποτελέσει 
μέρος της Κίνας. Γι’ αυτό επιδιώκει να ανασυγκροτήσει τον μετασοβιετικό χώρο»