Θα επαναληφθεί η ιστορία στο Ιράκ και την Ουκρανία;

Κόσμους μακριά, δύο ηγέτες σχεδιάζουν να παρέμβουν σε συγκρούσεις που συνεχώς κλιμακώνονται έξω από τα σύνορά τους, χρησιμοποιώντας ως δικαιολογία τις ανθρωπιστικές ανησυχίες. Στο Ιράκ ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα και η κυβέρνησή του εξετάζουν πώς να ανακόψουν τη βίαιη προέλαση των ριζοσπαστών ισλαμιστών μαχητών και να παράσχουν βοήθεια σε εκείνους που απειλούνται με εξόντωση από τους ισλαμιστές. Στη σύγκρουση της Ανατολικής Ουκρανίας, ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν έστειλε 280 οχήματα προκειμένου να παράσχει αυτό που οι Ρώσοι αποκαλούν «ανθρωπιστική βοήθεια» στην περιοχή.

Τόσο η Ρωσία όσο και οι ΗΠΑ στο παρελθόν έχουν χρησιμοποιήσει την ανθρωπιστική βοήθεια ως δικαιολογία για να παρέμβουν στρατιωτικά σε άλλες χώρες. Και αυτό το παρελθόν κάνει τους παρατηρητές ιδιαίτερα προσεκτικούς σε οποιαδήποτε νέα σχέδια παρέμβασης.

Οι ΗΠΑ ανησυχούν ότι αυτή η εκστρατεία μπορεί να μην αποδειχθεί περιορισμένη – όπως έγινε με τις ανθρωπιστικές παρεμβάσεις στο Κόσοβο το 1999 και στη Λιβύη το 2011 – ή ότι η χώρα μπορεί να βρεθεί ξανά μπλεγμένη σε έναν πόλεμο που ήθελε να τελειώσει.

Στην Ουκρανία οι ανησυχίες αφορούν τις προθέσεις της Ρωσίας. Η χώρα παρενέβη στη Γεωργία το 2008 υποστηρίζοντας ότι προστατεύει ρώσους πολίτες στην περιοχή. Στη σημερινή σύγκρουση στην Ουκρανία, η Ρωσία ισχυρίστηκε ανθρωπιστικούς λόγους για να προσαρτήσει την Κριμαία. Παρέχει όπλα στους αυτονομιστές ανατολικά της χώρας και θεωρείται σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνη για τη συνέχιση των εκεί συγκρούσεων.

Παρά τις ανησυχίες στις ΗΠΑ για τη στρατιωτική επέμβαση, πολλοί θεωρούν ότι η παρέμβαση αυτή είναι απαραίτητη για να αποτραπεί μια τραγωδία. Οι δυτικοί παρατηρητές όμως τείνουν να θεωρούν τις ρωσικές κινήσεις ως επίδειξη ισχύος με στόχο την αύξηση της επιρροής στην Ουκρανία.

Οπως γράφει ο Ρίτσαρντ Γκόουαν στο «World Politics Review», η Μόσχα προσπαθεί να μιμηθεί τα σχέδια των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή με τις δραστηριότητές της στην Ουκρανία. «Οσο περισσότερο αναμειγνύονται οι ΗΠΑ στο Ιράκ τόσο πιο πιθανό είναι ο Πούτιν και οι υποστηρικτές του να πιέσουν για ανάλογη παρέμβαση στην Ουκρανία».

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι Ρώσοι θέλουν να δικαιολογήσουν την παρέμβασή τους δείχνοντας προς τη Δύση. Ο Κουέντιν Πιλ έγραψε το 2008 στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»: «Σήμερα ως υπουργός Εξωτερικών της Μόσχας ο κ. Λαβρόφ χρησιμοποιεί επιχειρήματα ανάλογα με αυτά του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο, δικαιολογώντας την επίθεση της Ρωσίας στη γειτονική Γεωργία ως απαραίτητη για να προστατευθούν οι ρώσοι πολίτες της Νότιας Οσετίας. Οταν πάντως πρόκειται για το Ιράκ, αρκετοί αναλυτές πιστεύουν ότι ο πρόεδρος Ομπάμα δρα ανάλογα με τις συνθήκες. Και ότι δεν είναι πρωτίστως ειρηνιστής αλλά πραγματιστής».