Η γαλλική Αντίσταση θα έβαζε τα κλάματα

Ζούμε σε περίεργους καιρούς. Αφού γιορτάσαμε την 70ή επέτειο της απόβασης στη Νορμανδία το 1944, δυόμισι μήνες μετά η Γαλλία ετοιμάζεται να γιορτάσει την 70ή επέτειο της απελευθέρωσης του Παρισιού από τις συνδυασμένες δυνάμεις της γαλλικής Αντίστασης και του Ελεύθερου Γαλλικού Στρατού του στρατηγού Φιλίπ Λεκλέρκ.

Και όμως, οι εορτασμοί αυτοί πραγματοποιούνται καθώς οι ψηφοφόροι στη Γαλλία προσφέρουν νίκες σε ένα κόμμα που δημιουργήθηκε το 1972 από τους ιδεολογικούς κληρονόμους του καθεστώτος Βισί, της γαλλικής κυβέρνησης που συνεργάστηκε με τους Ναζί και πολέμησε την Αντίσταση από το 1940 έως το 1944.

Πράγματι ζούμε παράξενες ημέρες. Τον Μάιο οι ψηφοφόροι έδωσαν στο Εθνικό Μέτωπο, ένα ακροδεξιό, αντιμεταναστευτικό, αντιευρωπαϊκό κόμμα, την πρώτη θέση στις ευρωεκλογές στη Γαλλία. Πριν από δύο μήνες οι ψηφοφόροι το είχαν εκλέξει σε 11 δήμους. Συγκριτικά, το 1974 ο ιδρυτής του κόμματος Ζαν Μαρί Λεπέν είχε κερδίσει μόλις το 0,75% των ψήφων στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας.

Για δεκαετίες στη Γαλλία η νίκη της Αντίστασης είχε θέσει οποιονδήποτε είχε συνεργαστεί με τους Ναζί εκτός της πολιτικής και της ηθικής. Αν και η Αντίσταση δεν ήταν τόσο ενωμένη όσο πολλοί νόμιζαν κατά τον πόλεμο, αποδείχτηκε αρκετή για να υπάρξει συμφωνία τον Μάρτιο του 1944 για ένα εθνικό πρόγραμμα ανασυγκρότησης.

Το πρόγραμμα αυτό το δέχτηκαν όλοι, οι οπαδοί του Ντε Γκολ, οι κομμουνιστές, οι σοσιαλιστές, οι χριστιανοδημοκράτες, ακόμη και οι συντηρητικοί και αποτέλεσε την έμπνευση του νιου ντιλ της Γαλλίας – και περιελάμβανε μια ισχυρή κοινωνική πολιτική που βοηθούσε στην ανοικοδόμηση της Γαλλίας προσφέροντας 30 ολόκληρα χρόνια ανάπτυξης. Από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 όμως άρχισαν να παρουσιάζονται προβλήματα στις «κοινωνικές νίκες» της Γαλλίας – το υγειονομικό σύστημα περίθαλψης για όλους και το δίκαιο συνταξιοδοτικό σύστημα.

Αυτή η συνεχής διάλυση του «γαλλικού κοινωνικού μοντέλου» εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την πρόσφατη ενίσχυση του Εθνικού Μετώπου και την αύξηση της ξενοφοβίας. Το 2011 η Μαρίν Λεπέν διαδέχτηκε τον ρατσιστή δημαγωγό πατέρα της στην ηγεσία του Εθνικού Μετώπου και το πρόγραμμα του κόμματος παραμένει το ίδιο, αν και η γλώσσα που χρησιμοποιείται είναι λιγότερο σκληρή. Εν ολίγοις, η ίδια και το κόμμα της εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν ακριβώς το αντίθετο του πνεύματος της απελευθέρωσης που υπήρχε πριν από 70 χρόνια. Οι Γάλλοι πρέπει να θυμόμαστε ότι πολλοί από τους στρατιώτες της Ελεύθερης Γαλλίας που απελευθέρωσαν το Παρίσι ήταν ξένοι – ο 9ος Λόχος της 2ης Θωρακισμένης Μεραρχίας ήταν γνωστός στα ισπανικά ως «Η Ενάτη» (Λα Νουέβ). Ανάμεσα στους 160 άνδρες του, οι 146 ήταν πρώην μέλη της Αριστεράς της Ισπανίας που ξέφυγαν από το φασιστικό καθεστώς του στρατηγού Φρανθίσκο Φράνκο για να συνεχίσουν στη Γαλλία τη μάχη κατά των Ναζί και των συνεργατών τους.

Ο Sylvain Cypel είναι πρώην ανταποκριτής της «Μοντ»
και συγγραφέας του «Walled: Israeli Society at an Impasse»