Ο απελευθερωτής των φυλακισμένων

«Μέσα στην καρδιά του χειρότερου εγκληματία υπάρχει η σπίθα της ανθρωπιάς και κάποιος πρέπει να την ανάψει. Και αυτήν την ανάβει ο λόγος του Θεού». Σε αυτό το συμπέρασμα έχει πλέον καταλήξει ο αρχιμανδρίτης Γερβάσιος Ραπτόπουλος από τη συναναστροφή του επί 37 χρόνια με κρατούμενους σε όλες τις φυλακές της Ελλάδας και σε αρκετά σωφρονιστικά ιδρύματα σχεδόν σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη.

Στα 83 του χρόνια σήμερα συνεχίζει να προσφέρει και να βοηθά ανθρώπους οι οποίοι έχουν καταδικαστεί έως και με σε πέντε χρόνια φυλάκιση για «ελαφρά» αδικήματα – κατοχή μικροποσότητας ναρκωτικών, παράνομη υλοτομία, αντίσταση κατά της Αρχής κ.ά. Περισσότεροι από 15.000 άνθρωποι έχουν αποφυλακιστεί χάρη στη συνεχή του δράση τις τέσσερις αυτές δεκαετίες. Πρόκειται για περιπτώσεις κατηγορουμένων οι οποίοι δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να καλύψουν έστω και το ποσό των πέντε ευρώ την ημέρα που αντιστοιχούσε στην προβλεπόμενη από τον νόμο εγγύηση, που θα τους άνοιγε τα… σίδερα της φυλακής για την απελευθέρωσή τους.

Διεθνής δράση. Με ορμητήριο ένα χωριό 25 χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη, η δράση του εξαπλώνεται σε περίπου 90 χώρες, μεταξύ των οποίων η Μαδαγασκάρη, η Αυστραλία, το Ισραήλ, η Ρωσία, η Αίγυπτος και η Αλβανία. Επόμενος φιλανθρωπικός σταθμός για τον αρχιμανδρίτη Γερβάσιο είναι η επίσκεψη σε φυλακές των Νήσων Σαμόα. Αλλωστε, όπως δηλώνει χαρακτηριστικά, «ουδέποτε συνάντησα καλύτερο ακροατήριο όπως των κρατουμένων στη σταδιοδρομία μου».

Με τις συνδρομές πολιτών από όλη τη χώρα, οι οποίες συγκεντρώνονται στον τραπεζικό λογαριασμό της Αδελφότητας Η Οσία Ξένη, έχει αποφυλακίσει άπορους κρατουμένους από φυλακές της Ελλάδας και του εξωτερικού, πληρώνοντας τα δικαστικά τους έξοδα ή μικροοφειλές τους. Παράλληλα, όμως, με τα ποσά που καταφέρνει να συγκεντρώσει διευκολύνει την παραμονή στη φυλακή όσων δεν έχει καταφέρει ακόμη να αποφυλακίσει. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που θυμάται ο αρχιμανδρίτης Γερβάσιος ενός φυλακισμένου. «Του στείλαμε τόσο λίγα, γιατί τόσα είχαμε. Αυτός μας είπε “εσείς δεν ξέρετε τι σημαίνει να έχει 30 ευρώ στην τσέπη του ένας κρατούμενος. Πήρα τηλεκάρτα και μίλησα με τα παιδιά μου, ήπια έναν καφέ και τον πλήρωσα κι ένιωσα ότι είμαι άνθρωπος”» περιγράφει στα «ΝΕΑ». Μία φορά το μήνα, μάλιστα, όπως λέει, επισκέπτεται τα σωφρονιστικά καταστήματα προκειμένου να δώσει στους φυλακισμένους είδη πρώτης ανάγκης, όπως ρούχα και είδη προσωπικής υγιεινής.

Παραδέχεται ωστόσο ότι η οικονομική κρίση έχει χτυπήσει και τη φιλανθρωπία, και εκεί που οι πολίτες μπορούσαν να διαθέσουν 100 ευρώ για το έργο του τώρα πια μετά βίας δίνουν 50 ευρώ. «Παρ’ όλα αυτά δεν σταματούν».

Οι ομιλίες. Κάθε επίσκεψή του στις φυλακές συνοδεύεται και από ομιλία στους κρατουμένους. Και δεν είναι λίγες οι φορές που τα λόγια του ιερέα τους σημαδεύουν. «Οταν μιλώ βλέπω στο πρόσωπό τους να τρέχουν δάκρυα» περιγράφει. «Στην Κω σωφρονιστικός υπάλληλος μου είπε: “Εσύ δεν ξέρεις όσα ξέρω εγώ. Οι περισσότεροι κρατούμενοι ανάβουν το καντήλι το  βράδυ για σένα”» λέει χαρακτηριστικά και για τον λόγο αυτόν επισημαίνει ότι «όλα αυτά με συγκινούν και μου δημιουργούν μεγαλύτερη διάθεση σε ηλικία 83 ετών να συνεχίσω αυτό το έργο. Αγάπησα τη διακονία, με βοήθησε να την αγαπήσω περισσότερο και δεν αναπαύομαι».

Πολλοί από τους κρατουμένους που αποφυλακίζονται χάρη στις προσπάθειές του είναι αλλοδαποί. Ο αρχιμανδρίτης, μάλιστα, θυμάται την περίπτωση δύο φυλακισμένων μουσουλμάνων, που μετά τη γνωριμία μαζί του αποφάσισαν να βαπτιστούν χριστιανοί «και πήραν το όνομα Γερβάσιος» λέει. Στο πλαίσιο της δράσης του, σε περίπτωση που αλλοδαπός κρατούμενος πεθάνει στη φυλακή, φροντίζει να καλυφθούν τα έξοδα για τη μεταφορά της σορού στην πατρίδα του.

Ενδεικτικές είναι και οι ευχαριστήριες επιστολές που λαμβάνει κατά διαστήματα ο πατήρ Γερβάσιος. Κρατούμενος στο Κορυδαλλό τού έγραψε: «Αποτέλεσμα της κακής επιλογής μου ήταν να βρεθώ μέσα στη φυλακή. Ομως ποτέ δεν έχασα το θάρρος, την υπομονή και προπαντός την πίστη μου. Δεν σας κρύβω ότι πολλές φορές βρέθηκα σε αδιέξοδο, όμως και πάλι επανήλθα. Από την άριστη και ευεργετική πορεία σας μέσα σε αυτόν τον τόσο ευαίσθητο χώρο της φυλακής διδάχθηκα ότι ο άνθρωπος δικαιούται να κάνει λάθη, αλλά μέσα από αυτά να μαθαίνει και να γίνεται καλύτερος. Το ότι είστε δίπλα στον ανθρώπινο πόνο και στην απογοήτευση και μπορείτε να δίνετε έτσι απλόχερα την αγάπη σας και την οικονομική σας βοήθεια και να κάνετε τα χείλη κάθε πονεμένου κρατουμένου να χαμογελούν είναι σαν να χτίζετε καθημερινώς χιλιάδες εκκλησίες».

Η μαρτυρία ενός φυλακισμένου
«Εσείς δεν ξέρετε τι σημαίνει να έχει 30 ευρώ στην τσέπη του ένας κρατούμενος. Πήρα τηλεκάρτα και μίλησα με τα παιδιά μου, ήπια έναν καφέ και τον πλήρωσα κι ένιωσα ότι είμαι άνθρωπος». Μάλιστα, μια φορά τον μήνα, ο αρχιμανδρίτης επισκέπτεται σωφρονιστικά ιδρύματα για να προσφέρει ήδη πρώτης ανάγκης