Χορηγοί αλλά και λιγότερα χρήματα

Από κόσκινο θα περνούν πλέον τα οικονομικά των κομμάτων μετά την κατάθεση χθες στη Βουλή του νομοσχεδίου για το νέο θεσμικό πλαίσιο που θα διέπει το πολιτικό χρήμα. Μείωση της κρατικής χρηματοδότησης και μαχαίρι στα κουπόνια είναι μερικές από τις προωθούμενες διατάξεις, οι οποίες ωστόσο συνοδεύονται από ρυθμίσεις ώστε να ενισχυθεί η αναζήτηση πόρων για τη λειτουργία των κομμάτων από ιδιώτες.

Κατακόρυφη μείωση. Περιορισμό πάνω από το μισό εισάγει το νομοσχέδιο στα κονδύλια της κρατικής επιχορήγησης των κομμάτων, καθώς στο εξής θα λαμβάνουν το 0,05 τοις χιλίοις επί των πραγματοποιηθέντων εσόδων του προϋπολογισμού έναντι του 1,02 τοις χιλίοις στα προβλεπόμενα έσοδα που ίσχυε μέχρι πρότινος. Δεδομένων πάντως των περικοπών, που επήλθαν τα τελευταία χρόνια στην επιχορήγηση λόγω της οικονομικής κρίσης, στελέχη των κομμάτων δεν αντέδρασαν με αρνητικό τρόπο στη νέα αυτή ρύθμιση.

Οπως εξηγούσαν, ο υφιστάμενος νόμος έδινε το δικαίωμα με υπουργικές αποφάσεις να μειώνεται η επιχορήγηση και κάτω από το 1,02 τοις χιλίοις, με αποτέλεσμα από το 2011 να έχει ψαλιδιστεί από τα 55 εκατομμύρια ευρώ περίπου σε 8 ή 10 εκατομμύρια, που θα δοθούν για το 2014. «Με τη νέα ρύθμιση τουλάχιστον θα ξέρουμε σταθερά τι ποσό θα εισπράττουμε από το κράτος» σημειωνόταν.

Με το νομοσχέδιο θεσπίζονται ρυθμίσεις ως προς τη διανομή κουπονιών από τα κόμματα. «Καταργούνται πλέον τα ανώνυμα κουπόνια που διατίθενται από τα κόμματα με τρόπο ανεξέλεγκτο που αφήνει υπόνοιες για παράνομο χρηματισμό και πελατειακές συναλλαγές ιδιωτών- χρηματοδοτών με τα πολιτικά κόμματα και τους συνασπισμούς κομμάτων» είναι το επιχείρημα που αναφέρεται στο νομοσχέδιο.

Πρόκειται για διάταξη που αναμένεται να λειτουργήσει ως κόκκινο πανί για το ΚΚΕ, το οποίο κατ’ επανάληψη έχει εκφράσει την κατηγορηματική αντίθεση στην ονομαστικοποίηση των κουπονιών και έχει διαμηνύσει πως δεν πρόκειται να συμμορφωθεί. Η αντίδραση του Περισσού αναμένεται να είναι, μάλιστα, εντονότερη δεδομένου ότι το νομοσχέδιο προβλέπει και ψαλίδι στην κρατική χρηματοδότηση σε περίπτωση που παραβιαστούν οι διατάξεις περί κουπονιών.

Επιφυλάξεις. Ωστόσο, επιφυλακτικά εμφανίζονταν και στελέχη άλλων κομμάτων, καθώς το νέο καθεστώς προβλέπει την υποχρεωτική αναγραφή του ονοματεπώνυμου και του ΑΦΜ ή του αριθμού της αστυνομικής ταυτότητας του αγοραστή κάθε κουπονιού, ακόμη και εάν αυτό είναι μικρής αξίας (π.χ. ενός ή δύο ευρώ). «Μπορεί η συγκεκριμένη διάταξη να δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που επιχειρεί να λύσει και να γραφειοκρατικοποιήσει δραματικά τη διαδικασία» σχολιαζόταν.

Φρένο μπαίνει επίσης και στη δυνατότητα να λαμβάνουν τα κόμματα δάνεια από τις τράπεζες, υποθηκεύοντας ακόμη και μελλοντικές κρατικές επιχορηγήσεις – πρακτική που είχε οδηγήσει στο κόκκινο τα ταμεία τους. Με τις νέες διατάξεις, όπως είχε προαναγγελθεί, δίνεται η δυνατότητα η κρατική χρηματοδότηση να χρησιμοποιείται ως εγγύηση για λήψη δανείου μόνον εντός του έτους κατά το οποίο αυτή καταβάλλεται.

Διαφάνεια. Αντιθέτως, διευρύνονται οι δυνατότητες ιδιωτικής χρηματοδότησης με ονοματεπώνυμο. Μία από τις διατάξεις αυξάνει το όριο χρηματοδότησης από το ίδιο πρόσωπο σε 20.000 ευρώ από 15.000 ευρώ βάσει του ισχύοντος νόμου, ενώ παράλληλα ανοίγει ο δρόμος και για ενίσχυση από νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου. «Στις 20 από τις 28 χώρες της ΕΕ επιτρέπεται η χρηματοδότηση από νομικά πρόσωπα. Επομένως, αίρεται και η απαγόρευση εξακολουθεί να ισχύει μόνο για τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου» επισημαίνεται.

Με στόχο πάντως να υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια στις συναλλαγές των κομμάτων, προβλέπεται επίσης πως θα πρέπει να δηλώνονται και ποσά εσόδων ή εξόδων ακόμη και μικρότερα των 600 ευρώ, που ήταν το όριο του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου. Παράλληλα, τα κόμματα θα είναι στο εξής υποχρεωμένα να τηρούν λογιστικά βιβλία Γ’ και όχι Β’ κατηγορίας, όπως προβλεπόταν, ενώ θα πρέπει εκτός από την καταχώριση σε αυτά όλων των εσόδων και των δαπανών τους να τα καταχωρίζουν και ηλεκτρονικά.

Ερωτηματικά έχει προκαλέσει και διάταξη για απαγόρευση παρουσίασης από ραδιοτηλεοπτικά μέσα καταγγελιών που δεν αφορούν την προεκλογική δραστηριότητα των κομμάτων προκειμένου – όπως σημειώνεται – «να προφυλάξει το εκλογικό σώμα από κακόβουλες προθέσεις».

Μετακινήσεις ετεροδημοτών
Τέλος εποχής φέρνουν οι διατάξεις του νομοσχεδίου στις μετακινήσεις ετεροδημοτών με έξοδα των κομμάτων, πρακτική δεκαετιών. Οπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, «τίθεται η απαγόρευση χορήγησης εισιτηρίων μετακίνησης ετεροδημοτών από τα πολιτικά κόμματα και τους συνασπισμούς κομμάτων κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, προκειμένου να εξαλειφθεί το φαινόμενο εξαγοράς ψήφων, κατά το οποίο μέρος του εκλογικού σώματος δωροδοκείται για να στηρίξει συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα ή συνασπισμό κομμάτων».