Μεγάλες ανατροπές στη φορολογία: Δεν θα πληρώνουν ΦΠΑ 420.000 επαγγελματίες

Ενας δανός υδραυλικός ο οποίος μάλλον δεν έκανε χρυσές δουλειές πέρυσι ή κατάφερε να κλέψει την Εφορία της χώρας του χωρίς να τον τσιμπήσουν και δήλωσε ακαθάριστα έσοδα έως 50.000 δανέζικες κορόνες ή 6.698 ευρώ έχει τη δυνατότητα να μη χρεώνει ΦΠΑ για τις υπηρεσίες του και να μην μπλέκει καθόλου με το σύστημα του φόρου προστιθέμενης αξίας. Δεν χρεώνει ΦΠΑ, αλλά δεν έχει και το δικαίωμα να εκπίπτει ΦΠΑ. Κοινώς, δεν μπλέκει καθόλου με το σύστημα του ΦΠΑ, γλιτώνοντας σίγουρα χρόνο και ενδεχομένως χρήμα.

Αν ο υδραυλικός εργάζεται στην Ιταλία, μπορεί να γλιτώσει από την ταλαιπωρία του ΦΠΑ ακόμη και αν τα ετήσια ακαθάριστα έσοδά του προσεγγίζουν τις 30.000 ευρώ. Σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα, τα όρια για την απαλλαγή από το σύστημα ΦΠΑ είναι διαφορετικά.

Στην Ελλάδα, από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους 420.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων και αμειβόμενοι με μπλοκάκια οι οποίοι σήμερα ταλαιπωρούνται από την υποχρέωση υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ κάθε τρίμηνο θα έχουν τη δυνατότητα να εξαιρεθούν από το σύστημα υπό την προϋπόθεση ότι ο τζίρος τους φέτος δεν ξεπερνά τα 10.000 ευρώ. Και επειδή στην Ελλάδα η φοροδιαφυγή συνεχίζει να ανθεί, οι έλεγχοι που θα συνοδεύσουν την εφαρμογή του μέτρου προαναγγέλλεται ήδη πως θα είναι εντατικοί.

Σήμερα περίπου ένα εκατομμύριο «μπλοκάκια», ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις καλούνται σε μηνιαία ή τριμηνιαία βάση, ανάλογα με τον τύπο των βιβλίων που τηρούν, να υποβάλλουν περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ. Το 42% αυτών, ή περίπου 420.000 υπόχρεοι σε υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ, έχουν ετήσιο τζίρο έως 10.000 ευρώ και συνήθως δικαιούνται επιστροφής ΦΠΑ με την εκκαθάριση της δήλωσής τους.

Η υποβολή της δήλωσης για μια μεγάλη επιχείρηση δεν συνιστά ζήτημα. Για έναν «μικρό» όμως συνεπάγεται σημαντικό κόστος, αφού εννέα στις δέκα φορές απαιτεί την πρόσληψη λογιστή. Μη υποβολή δηλώσεων από την άλλη πλευρά ή καθυστερήσεις στην καταβολή του φόρου φέρνουν πρόστιμα.

Συνήθως, οι «μικροί» είναι πιστωτικοί. Οταν γίνεται δηλαδή το πάντρεμα του ΦΠΑ που εισέπραξαν και του ΦΠΑ που κατέβαλαν προκύπτει επιστροφή φόρου. Ετσι, θεωρητικά, η εξαίρεσή τους από το σύστημα μπορεί να τους οδηγήσει σε χασούρα. Γι’ αυτό και η απαλλαγή από τον ΦΠΑ δεν θα είναι υποχρεωτική. Οσοι θέλουν μένουν στο σύστημα, όσοι θέλουν βγαίνουν, εφόσον τηρούν τις προϋποθέσεις.

Μάλιστα θα έχουν τη δυνατότητα να δοκιμάσουν την εξαίρεση και αν κρίνουν πως δεν τους ταιριάζει να ξαναμπούν στο σύστημα ΦΠΑ. Το μπες-βγες όμως δεν μπορεί να γίνεται σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΕΞΑΙΡΕΣΗ. Αν ένας ελεύθερος επαγγελματίας ο οποίος υπάγεται σήμερα στο σύστημα ΦΠΑ επιλέξει από την 1η Ιανουαρίου 2015 να εξαιρεθεί, όταν παρέχει τις υπηρεσίες του δεν θα χρεώνει ΦΠΑ. Στο παράδειγμα του υδραυλικού, η απόδειξη παροχής υπηρεσιών η οποία θα πρέπει να εκδοθεί δεν θα έχει επιβάρυνση ΦΠΑ. Ετσι, κόβεται και η κλασική διαπραγμάτευση που κάθε άλλο παρά ασύνηθες φαινόμενο είναι στους κόλπους ελεύθερων επαγγελματιών όταν παρέχουν υπηρεσίες και συνοψίζεται στη φράση «50 χωρίς, 60 με απόδειξη». Ευρώ, εννοείται.

Ο συγκεκριμένος επαγγελματίας, ο οποίος δεν θα έχει πλέον την επιβάρυνση της υπηρεσίας του με ΦΠΑ, αν αγοράζει υλικά τα οποία πωλούνται από υποκείμενο σε ΦΠΑ θα πληρώνει το κόστος του προϊόντος συν τον αναλογούντα ΦΠΑ. Ο ΦΠΑ που κατέβαλε όμως δεν θα μπορεί να εκπέσει.

Είναι στη διακριτική ευχέρεια του υποκείμενου στον φόρο να αποφασίσει αν τον συμφέρει να βγει ή να μείνει εντός συστήματος.

ΠΕΡΝΑΕΙ ΤΟΥ ΜΑΥΡΑΓΑΝΗ. Το υπουργείο Οικονομικών, έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων με την τρόικα, ετοιμάζεται να ανοίξει το παράθυρο εξαίρεσης από τον ΦΠΑ στην Ελλάδα, με σχετική νομοθετική πρωτοβουλία το επόμενο διάστημα, βάζοντας τον πήχη στις 10.000 ευρώ.

Στη γραμμή αυτή κινήθηκε εξαρχής ο υφυπουργός Οικονομικών Γ. Μαυραγάνης, ο οποίος έτρεξε τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα φροντίζοντας να αποκρούσει τις πιέσεις των τροϊκανών για αύξηση του ορίου απαλλαγής έως και τις 25.000 ευρώ.

Στη γραμμή της τρόικας ήταν, αντίθετα, ο τέως γενικός γραμματέας δημοσίων εσόδων Χάρης Θεοχάρης, ο οποίος υποστήριζε ότι όσο το δυνατόν υψηλότερα τεθεί ο πήχης της απαλλαγής τόσο μεγαλύτερη ανάσα θα πάρει το σύστημα από το διοικητικό βάρος που συνεπάγεται σήμερα η διαχείριση δεκάδων εκατομμυρίων δηλώσεων ΦΠΑ (αρχικών, τροποποιητικών, εκκαθαριστικών) κάθε χρόνο. Ο κ. Μαυραγάνης, από την άλλη πλευρά, είχε ανησυχία για τις επιπτώσεις μιας τόσο μεγάλης απαλλαγής στη φοροδιαφυγή. Τελικά φαίνεται πως περνάει η γραμμή Μαυραγάνη και το όριο μπαίνει στις 10.000 ευρώ.