Και η μουσική είναι ιεροσύνη

Στη διάρκεια της σχεδόν τριακονταετούς καριέρας της, η Σινέντ Ο’Κόνορ έχει ακούσει μπόλικους χαρακτηρισμούς: αντικομφορμίστρια, διψασμένη για προσοχή, ημίτρελη, εικονοκλαστική καλλιτέχνιδα, προβοκατόρισσα κ.λπ. Λίγες ημέρες πάντως προτού κυκλοφορήσει το τελευταίο της άλμπουμ, με τίτλο «I’m not bossy, I’m the boss», ένα πράγμα απεχθάνεται να της πιστώνουν. «Δεν σκέφτομαι τον εαυτό μου ως φεμινίστρια, δεν με απασχολεί και πολύ ο φεμινισμός για να πω την αλήθεια» έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή της στον βρετανικό «Ομπζέρβερ», κι ας ήταν παλιότερα αυτό το πιο ξεκάθαρο κίνητρό της για πολλούς. «Δεν θα έβαζα ταμπέλα στον εαυτό μου, σίγουρα όχι κάποια με την κατάληξη “-ισμός”. Δεν με ενδιαφέρει τίποτε που αποκλείει τους άνδρες και επίσης δεν με ενδιαφέρει τίποτε από όσα οι άλλοι θα ήθελαν να είμαι».

Το τελευταίο ειδικά, όσο προφανές και να ακούγεται, θα μπορούσε να είναι το μότο της. Αυτό τουλάχιστον πρέπει να είχε κατά νου από την αρχή σχεδόν της καριέρας της – και όχι μόνο όταν κατήγγειλε την Καθολική Εκκλησία με πράξεις όπως το επιδεικτικό σκίσιμο μιας φωτογραφίας του Πάπα σε ένα επεισόδιο της εκπομπής «Saturday Night Live» το 1992. Πολλοί ήταν έκτοτε εκείνοι που έκαναν λόγο για ένα μείγμα επιθετικότητας και ευαισθησίας και η Ο’Κόνορ, με το ξυρισμένο κεφάλι της, με τα τατουάζ της, με τη σχεδόν σπαρακτική διασκευή της στο «Nothing Compares 2U» του Prince (ναι, του Prince) και ένα εμβληματικό βιντεοκλίπ που μια φορά να το έβλεπες νόμιζες ότι τα υγρά της μάτια θα σε κοιτούν για μια αιωνιότητα δεν μπορούσε να ανατρέψει εύκολα τις προκάτ απόψεις.

Ο,τι και να δήλωνε πάντως η ίδια, και παρότι το εξώφυλλο του «I’m not bossy, I’m the boss» κοσμεί ένα βαρετό μπέρδεμα ερωτισμού και γκλαμουριάς, ο δίσκος της έχει τις φεμινιστικές αναφορές του. Ο τίτλος του, λ.χ., είναι εμπνευσμένος από παλιότερη καμπάνια που καυτηρίαζε το γεγονός ότι ένας δυναμικός άνδρας χαρακτηρίζεται ηγετικός ενώ μια δυναμική γυναίκα, αυταρχική. Με το εναρκτήριο «How about I be me» επίσης, ένα από τα ζωηρά αλλά όχι χαζοχαρούμενα ποπ τραγούδια του άλμπουμ, η Ο’Κόνορ επανέρχεται περήφανα στο περιβόητο άρθρο που είχε γράψει το 2011, ζητώντας έναν οποιονδήποτε άνδρα τόσο επίμονα ώστε πολλοί την είχαν αποδοκιμάσει ως ψυχικά διαταραγμένη. Η τραγουδίστρια είχε όντως υποφέρει στο παρελθόν, το ενδιαφέρον όμως ήταν «πως οι άνθρωποι υποθέτουν ότι επειδή και μόνο μια γυναίκα μιλάει ανοιχτά για το σεξ αυτό είναι σύμπτωμα κάποιας ασθένειάς της».

Το «Vishnu Room» από τη μεριά του μιλάει για μια γυναίκα που αγχώνεται την πρώτη νύχτα του γάμου της και αντί για οτιδήποτε άλλο ζητάει από τον σύζυγο να ακουμπήσει το κεφάλι της στο στήθος του, «γιατί ο Βισνού ζει στον πυρήνα της καρδιάς σου». Και τι δουλειά έχει ο ινδουισμός με κάποια που το 1999 χειροτονήθηκε ιέρεια μιας ανεξάρτητης καθολικής εκκλησίας; Μήπως φταίει που στα νιάτα της η Ιρλανδή είχε δοκιμάσει λίγο από τον αυταρχισμό εκείνων των εκκλησιαστικών ιδρυμάτων που έφερναν έκπτωτες γυναίκες στον ίσιο δρόμο δίνοντας τα μωρά τους για υιοθεσία; Μήπως είναι η ενασχόλησή της με τα σκάνδαλα του Βατικανού ή παλιότερων βρετανικών κυβερνήσεων που πρόσφατα βγήκαν στην επιφάνεια; Εκείνη ξέρει καλύτερα και η αλήθεια είναι ότι πέραν του χριστιανισμού, έχει εκφραστεί κάπως θετικά και για τον πανθεϊσμό. Οσο για τη χειροτόνησή της, πρόσφατα έλεγε ότι η πράξη της ήταν μια μορφή πολιτικής ανυπακοής, «αν και το αξίζω περισσότερο από όλους αυτούς, με όρους πραγματικής πίστης και σεβασμού στο Αγιο Πνεύμα».

Μια μορφή ιεροσύνης εξάλλου, κατά τη γνώμη της, είναι και η μουσική αφού «όταν ακούς ένα τραγούδι που αγαπάς σχεδόν ακινητοποιείται ο κόσμος». Ξέρει επίσης ότι για κάποιους αυτό το τραγούδι είναι μέχρι σήμερα το «Nothing Compares 2U» και δεν την πολυενοχλεί που αυτό την έκανε διάσημη. Και ήταν αυτοί οι λόγοι που την έκαναν να προειδοποιήσει δημόσια και επίμονα τη Μάιλι Σάιρους ότι η μουσική βιομηχανία σκοπεύει να την εκπορνεύσει; Η Ο’Κόνορ δεν θέλει πια να συζητάει για αυτό – ίσως με το ύφος της τότε και εκτέθηκε και λοιδορήθηκε αδίκως. Οπως πάντως έλεγε: «Νομίζω ότι δίνω μια δεκάρα για τους ανθρώπους, αυτό είναι όλο. (…) Οταν έχεις περάσει από θλιβερές καταστάσεις ο ίδιος και τις βλέπεις σε άλλους, θες απλώς να τους αγκαλιάσεις».