Ασωπός: Το σχέδιο SOS για τον κάμπο των τοξικών

Με τη μεταφορά καθαρού νερού από τον ταμιευτήρα της Υλίκης στις αστικές και βιομηχανικές περιοχές του Δήμου Τανάγρας – με το οποίο θα εμπλουτιστεί και ο υδροφόρος ορίζοντας – θα επιχειρήσουν το υπουργείο Περιβάλλοντος, η ΕΥΔΑΠ και ο τοπικός δήμος να λύσουν το πρόβλημα της ρύπανσης του Ασωπού.

Ο Ασωπός εξακολουθεί να παραμένει μια ανοιχτή πληγή, με τις τιμές του εξασθενούς χρωμίου να χτυπούν κόκκινο. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι σε μια από τις νέες γεωτρήσεις που ανοίχτηκαν πρόσφατα στην περιοχή των Οινοφύτων από ερευνητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου – σε συνεργασία με τους επιθεωρητές περιβάλλοντος – ανιχνεύτηκαν συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωμίου 10.103 μικρογραμμάρια ανά λίτρο (μgr/lt) όταν το όριο που έχει θεσπιστεί είναι 50 μικρογραμμάρια!

Η ρύπανση στην ευρύτερη περιοχή του Ασωπού έγινε κυρίως γνωστή από τον Αύγουστο του 2007. Τότε δημοσιοποιήθηκαν μετρήσεις του Γενικού Χημείου του Κράτους, σύμφωνα με τις οποίες στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής ανιχνεύτηκαν υψηλά επίπεδα βαρέων μέταλλων, εξασθενούς χρωμίου και νιτρικών αρκετές φορές πάνω από τις τιμές που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία για την ποιότητα του νερού που προορίζεται για κατανάλωση.

Αν και το 2010 αναγνωρίστηκε δημόσια από το υπουργείο Περιβάλλοντος η σοβαρή περιβαλλοντική ζημιά στην ευρύτερη περιοχή του Ασωπού (Οινόφυτα – Σχηματάρι) καθώς και οι επιπτώσεις της ρύπανσης στην υγεία, αφού το εξασθενές χρώμιο ευθύνεται για καρκινογενέσεις, όλα αυτά τα χρόνια η όποια λύση του προβλήματος περιορίζεται σε εξαγγελίες.

Με μια πρώτη ματιά το πρόβλημα μοιάζει να είναι τοπικό, εντούτοις μας αφορά όλους, αφού σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει υπάρχει… εξαγωγή της ρύπανσης μέσω των γεωργικών προϊόντων.

Η περιοχή του Ασωπού χαρακτηρίζεται ως το περιβόλι της Αττικής. Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη μελέτη του ΕΜΠ – με υπεύθυνους τους καθηγητές Δημήτρη Δερματά και Δανιήλ Μαμάη -, την τελική μορφή της οποίας παρουσίασαν «ΤΑ ΝΕΑ» τον περασμένο Μάιο, στην περιοχή καλλιεργούνται συνολικά 351.400 στρέμματα, εκ των οποίων το 45% είναι αρδευόμενα και το 55% ξηρικά.

Και όπως προέκυψε από παλαιότερες μελέτες, διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν πολύ υψηλές συγκεντρώσεις σε χρώμιο και νικέλιο σε καρότα, κρεμμύδια και πατάτες από την ευρύτερη περιοχή του Ασωπού. Σημειώνεται ότι τα δείγματα που είχαν αναλυθεί συλλέχηκαν από αθηναϊκά σουπερμάρκετ και αφορούσαν προϊόντα που ανέγραφαν ότι προέρχονται από τη Θήβα και τα Οινόφυτα.

Τώρα γίνεται και πάλι μια νέα προσπάθεια για να κλείσει η πληγή του Ασωπού. Το σχέδιο που ετοιμαζόταν τον τελευταίο ενάμιση χρόνο περιλαμβάνει, πέρα από τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα με νερό από τον ταμιευτήρα της ΕΥΔΑΠ που βρίσκεται στη Βοιωτία, και τον σχεδιασμό για τη δημιουργία ενός αξιόπιστου μηχανισμού διάθεσης των βιομηχανικών λυμάτων της περιοχής.

«Θέλουμε να “ξεπλύνουμε” τον ρυπασμένο υδροφόρο ορίζοντα και ταυτόχρονα να σταματήσουμε την ύδρευση από τις γεωτρήσεις» εξηγούν πηγές του ΥΠΕΚΑ. Η προγραμματική σύμβαση για την ολοποίηση του έργου «Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών Συστημάτων της περιοχής Ασωπού» αναμένεται να υπογραφεί σήμερα από τον αναπληρωτή υπουργό Περιβάλλοντος Νίκο Ταγαρά, τον πρόεδρο και διευθύνoντα σύμβουλο της ΕΥΔΑΠ Αντώνη Βαρθολομαίο και τον δήμαρχο Τανάγρας Ευάγγελο Γεωργίου.

Ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων ανέρχεται σε 37.600.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ και πρόκειται για το μεγαλύτερο έργο περιβαλλοντικής αποκατάστασης της επόμενης προγραμματικής περιόδου (2014-2020). Επί της ουσίας, όπως εξηγούν από το υπουργείο Περιβάλλοντος, πρόκειται για δυο έργα.

Το πρώτο αφορά την υδροδότηση αστικών και βιομηχανικών περιοχών του Δήμου Τανάγρας. Εδώ προβλέπονται η κατασκευή μιας κεντρικής μονάδας επεξεργασίας νερού, νέο δίκτυο τροφοδοτικών αγωγών από τη νέα μονάδα μέχρι τις δεξαμενές των οικισμών, αλλά και η κατασκευή νέων κεντρικών αγωγών για τη διανομή πόσιμου νερού στους οικισμούς Σχηματαρίου, Οινοφύτων, Οινόης, Δηλεσίου αλλά και στη βιομηχανική περιοχή Σχηματαρίου – Οινοφύτων.

Το δεύτερο στοχεύει στην «περιβαλλοντική ανάκτηση του υπόγειου υδροφορέα». Ο σχεδιασμός προβλέπει την κατασκευή ενός νέου χαλύβδινου αγωγού μήκους περίπου 5.400 μέτρων – και θέσεις υδροληψίας ανά 300 έως 500 μέτρα – παροχής 20.000 κυβικών μέτρων νερού την ημέρα.

Ο αγωγός, που θα είναι υπό πίεση, προβλέπεται να συνδεθεί με συμπληρωματικό δίκτυο δευτερεύοντων αγωγών για τη διάχυση του νερού από την Υλίκη στον Αγιο Θωμά και στα Οινόφυτα έκτασης 20.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, με σκοπό τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα και τη σταδιακή περιβαλλοντική ανάκτησή του.