Νεκροί στο μονοπάτι των διαβουλεύσεων

Είναι μια λέξη που φωνάζει όλος ο πλανήτης: εκεχειρία. Διαμεσολαβητικές προσπάθειες ξεκίνησαν, λίγο-πολύ, από την αρχή της ισραηλινής επιχείρησης «Παρυφή Προστασίας» στη Γάζα. Δέκα επτά ημέρες αργότερα, οι νεκροί Παλαιστίνιοι, οι περισσότεροι άμαχοι, έχουν ξεπεράσει τους 680, και οι νεκροί Ισραηλινοί έφτασαν τους 34, οι 31 στρατιώτες. Οι πιέσεις για κατάπαυση του πυρός εντείνονται, το ίδιο και οι προσπάθειες, αλλά η πιο αισιόδοξη δήλωση που ακούστηκε χθες από επίσημα χείλη δεν ήταν και τόσο αισιόδοξη: «Εχουμε ασφαλώς κάνει βήματα προόδου», δήλωσε ο Τζον Κέρι. «Απομένει όμως ακόμη πολλή δουλειά να γίνει».

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έφτασε χθες αεροπορικώς στο Τελ Αβίβ, παρότι τόσο η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας των ΗΠΑ όσο και αρκετές ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες, όπως η Air France και η Lufthansa, ανανέωσαν για ακόμη ένα 24ωρο την αναστολή πτήσεων από και προς εξαιτίας του φόβου των ρουκετών της Χαμάς. Μετά τις χωριστές συνομιλίες του με τον μετριοπαθή παλαιστίνιο πρόεδρο Μαχμούτ Αμπάς, τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον γ.γ. του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν, ο Κέρι επρόκειτο να μεταβεί για νέες διαβουλεύσεις στο Κάιρο. «Ενώνουμε τις δυνάμεις μας προκειμένου να εξασφαλίσουμε μία εκεχειρία το συντομότερο δυνατό», δήλωσε ο Μπαν. Αλλά το «συντομότερο δυνατό» παραμένει μακρινή προοπτική.

Το 2012, υπενθυμίζει η «Μοντ», την περίοδο της ισραηλινής επιχείρησης «Στυλοβάτης της Αμυνας» στη Γάζα, η κατάπαυσης του πυρός είχε προέλθει μέσα από κοινή διαμεσολαβητική προσπάθεια ΗΠΑ -Αιγύπτου. Ανάλογο ρόλο θέλησε να αναλάβει η Αίγυπτος και αυτή τη φορά. Στις 15 Ιουλίου, όμως, έπειτα από μία εβδομάδα ισραηλινών βομβαρδισμών, η Χαμάς απέρριψε την πρόταση εκεχειρίας που είχε αποδεχθεί το Ισραήλ. Είχε εξοργιστεί επειδή ουδείς την είχε συμβουλευτεί. Και όχι μόνο: όπως επεσήμαινε τις προάλλες ο «Εκόνομιστ», «οι προτεινόμενοι όροι της εκεχειρίας ισοδυναμούν ουσιαστικά με παράδοση» της Γάζας.

Ο «ΕΙΡΗΝΟΠΟΙΟΣ» ΜΟΡΣΙ. Στην πραγματικότητα, ούτε το Ισραήλ, που ήταν αποφασισμένο να αποδυναμώσει στρατιωτικά τη Χαμάς, ούτε το Κάιρο βιάζονταν να έλθει η κατάπαυση του πυρός. Το 2012, επί Μοχάμεντ Μόρσι, η σχέση μεταξύ Καΐρου και Χαμάς ήταν συμμαχική. Σήμερα έχει περάσει στην εχθρότητα, με τον αιγύπτιο πρόεδρο Αλ Σίσι να διεξάγει ολομέτωπο πόλεμο εναντίον της Μουσουλμανικής Αδελφότητας – παρακλάδι της οποίας είναι η Χαμάς. Το Κάιρο πρότεινε μία άνευ όρων ανακωχή, την οποία θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις για την επίτευξη βιώσιμης εκεχειρίας. Αλλά η Χαμάς, που χαρακτήρισε «μεγάλη νίκη» την αναστολή των διεθνών πτήσεων από και προς το Τελ Αβίβ, θέτει τους δικούς της όρους.

Μεταξύ άλλων, αξιώνει την άρση του αποκλεισμού της Γάζας (χαλάρωση του αποκλεισμού προέβλεπε και η συμφωνία εκεχειρίας του 2012, δεν έγινε όμως σεβαστή) και την απελευθέρωση εκατοντάδων υποστηρικτών της που συνελήφθηκαν πρόσφατα στη Δυτική Οχθη. Την Τετάρτη, η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, επικεφαλής της οποίας είναι ο Μαχμούτ Αμπάς, ενστερνίστηκε τις αξιώσεις αυτές. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ, όμως, όπως και η Ευρώπη, εξακολουθούν να αρνούνται τις απευθείας συνομιλίες με τη Χαμάς, την οποία χαρακτηρίζουν τρομοκρατική οργάνωση, ενώ η παλαιστινιακή ενότητα δεν αποτελεί δεδομένο στην εξίσωση.

«ΟΛΙΓΟΩΡΗ ΑΝΑΚΩΧΗ». Διαμεσολαβητικό ρόλο επιχειρεί να παίξει και το Κατάρ. Ολιγόωρη ανακωχή στη Γάζα για ανθρωπιστικούς λόγους ζήτησε χθες το βράδυ από την Ντόχα ο εξόριστος ηγέτης της Χαμάς Χαλίντ Μεσάαλ. Επεσήμανε, ωστόσο, ότι προϋπόθεση για την επίτευξη της οποιασδήποτε συμφωνίας εκεχειρίας είναι η άρση του αποκλεισμού της Γάζας από το Ισραήλ.