Ενενήντα λεπτά σ’ ένα αμάξι

«Σε λάθος χρόνο»: Ο Ιψεν έλεγε πως ο σταθερός άνθρωπος μοιάζει με αναμμένη λαμπάδα που, αν τη γυρίσεις, η φλόγα της θα στραφεί προς τα πάνω καίγοντάς την ολοσχερώς. Λίγες ώρες πριν από τη σημαντικότερη δουλειά της καριέρας του, ένας φημισμένος για την ακεραιότητά του πολιτικός μηχανικός και πατέρας δύο παιδιών μπαίνει στο αυτοκίνητό του εγκαταλείποντας τους πάντες και στη διαδρομή πρέπει να εξηγήσει στον καθένα γιατί πρέπει να φύγει μέσω μιας σειράς τηλεφωνημάτων που θα αλλάξουν τη ζωή του μια για πάντα. Το «Locke» του Στίβεν Νάιτ διαρκεί μιάμιση ώρα, διαδραματίζεται εξ ολοκλήρου σ’ ένα αυτοκίνητο, είναι ταυτόχρονα ταινία δρόμου, θρίλερ και δράμα χαρακτήρων. Είμαι βέβαιος πως η περιγραφή και μόνο της πλοκής σας έχει «γραπώσει». Οπότε το ζήτημα είναι το εξής. Είναι τόσο ενδιαφέρον όσο ακούγεται;

Ευτυχώς, ο Νάιτ δείχνει να γνωρίζει καλά πως οι αμυχές της πλοκής από μόνες τους δεν έχουν το παραμικρό δραματουργικό βάρος όταν περιστρέφονται γύρω από έναν αδιάφορο χαρακτήρα. Και ο ήρωας που ενσαρκώνει – στην ανδρική ερμηνεία της χρονιάς – ο Τομ Χάρντι είναι ένα μοναδικό χαρμάνι ηθικής υποχρέωσης και προπατορικής ενοχής που χτίζεται ενώπιόν μας κομμάτι κομμάτι, με τη βοήθεια διαλόγων τόσο καλογραμμένων που λειτουργούν ταυτόχρονα στο πιο απλό και το πιο σύνθετο επίπεδο. Οι δε φιλοσοφικές ρήσεις του ήρωα (που δείχνει να έχει μια βαθύτερη κατανόηση για το τσιμέντο απ’ ό,τι για τους ανθρώπους) παραθέτουν από μόνες τους τα κίνητρα για τη φαινομενικά παράλογη συμπεριφορά του.

Στολισμένο με μια νυχτερινή φωτογραφία που είναι χάρμα οφθαλμών και εξόχως χρονομετρημένο, το «Σε λάθος χρόνο» (κάπως άστοχος ο ελληνικός τίτλος) είναι, παρά το μινιμαλιστικό του στήσιμο, καθαρό σινεμά – και μόνο στο σινεμά θα μπορούσε να δουλέψει κάτι τέτοιο, παρά τα όσα εξωφρενικά ακούω περί «θεατρικότητάς» του. Καθετί που συνιστά ένα φιλμικό οικοδόμημα (μοντάζ, κινηματογράφηση, εσωτερικότητα) υπάρχει και είναι μοναδικά δουλεμένο, έστω κι αν αναπόφευκτα χαλαρώνει ελαφρώς μετά το δυναμικό του πρώτο μισό.

Βαθμοί: 8

Μπρατσαριές

«Ηρακλής»: Ο βασιλιάς της Θράκης (Τζον Χαρτ) προσλαμβάνει τον Ηρακλή και τους έξι συμπολεμιστές του ώστε να εκπαιδεύσουν τον πιο αποφασισμένο και αιμοδιψή στρατό για μια σειρά μαχών που θα φέρουν τον ήρωα των αρχαίων χρόνων αντιμέτωπο με τις επιλογές του. Ναι, σωστά το πιάσατε, τούτο εδώ το πανάκριβο έπος δεν έχει την παραμικρή μεταφυσική αναφορά σε θεούς και δαίμονες, δίχως αυτό να σημαίνει πως δεν εκπίπτει σε κάθε αναμενόμενο κλισέ. Παρ’ όλα αυτά, ως θέαμα, είναι αξιοπρεπώς στημένο από τον Μπρετ Ράτνερ. Με άλλα λόγια, αν ήμουν πιτσιρικάς και το έβλεπα στο Σινεάκ, θα το λάτρευα. Ως ενήλικος τώρα και όσο κι αν, προσωπικά, προτιμώ τα ψευδοϊστορικά pemplum που γύριζαν οι Ιταλοί τη δεκαετία του ’60, δεν μπορώ να παραβλέψω την αρτιότητα αυτής της κατασκευής.

Βαθμοί: 4

Χλιαρή γαλλική κομεντί

«Το καλοκαίρι της ζωής μας»: Καλοκαιρινές διακοπές για τον Ζαν Ρενό, τη σύζυγό του και τα τρία εγγόνια τους στη γαλλική επαρχία της Προβηγκίας. Σημειώστε πως τα παιδιά δεν έχουν γνωρίσει ποτέ τον παππού τους λόγω μιας οικογενειακής παρεξήγησης. Αυτό που ακολουθεί είναι μια χλιαρή κωμωδιούλα για όλη την οικογένεια με τις αναμενόμενες συγκρούσεις που προκύπτουν από το «χάσμα των γενεών», αλλά και τις απλουστεύσεις που αρμόζουν σε μια παραγωγή για όλη την οικογένεια (ο γιατρός συμβουλεύει τον αλκοολικό Ρενό να «το κόψει» και αυτός απλά το κάνει!). Είναι αυτό που λέμε «σινεμαδάκι για να περάσει η ώρα, μωρέ».

Βαθμοί: 3

Χλιαρή αγγλική κομεντί

«Το κόλπο της ζωής μας»: Να το πούμε εξαρχής: Αν αυτό εδώ βλέπεται, το οφείλει στον Πιρς Μπρόσναν και κυρίως στην Εμα Τόμσον. Διαζευγμένοι στο φιλμ, ανακαλύπτουν πως οι οικονομίες τους έχουν γίνει «φτερά» κι έτσι ταξιδεύουν στη Γαλλία για να ξεσκεπάσουν τον απατεώνα επιχειρηματία που ευθύνεται για την κλοπή. Είναι τόσο καλοί, που θα προτιμούσες και να τους δεις σε κάτι καλύτερο από μια τόσο άχρωμη και άγευστη κωμωδία σαν κι αυτή.

Βαθμοί: 3  

Αιώνια επίκαιρος

«Αλφαβιλ»: Πριν ο πικρός κυνισμός επισκιάσει τους συνειρμούς τού τελευταίου εν ζωή μεγαλοφυούς κινηματογραφιστή, ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ είχε ακόμη ελπίδα για την ανθρωπότητα – και έστηνε ταινίες -«προειδοποιήσεις όπως το «Αλφαβιλ». Οπου ο Λέμι Κόσιον, ήρωας που ενσάρκωσε ο Εντί Κονσταντέν σε πάμπολλα b-movies, επιστρέφει ως απολίθωμα μιας άλλης εποχής σ’ ένα Παρίσι του μέλλοντος (ο Γκοντάρ φιλμογραφεί μοναδικά το Παρίσι του 1965, μετατρέποντάς το σε cyberpunk τοπίο δίχως να προσθέσει το παραμικρό). Φυσικά, οι σημάνσεις του «Αλφαβιλ» δεν θα μπορούσαν να απομονωθούν από την άκρατη σινεφιλία του δημιουργού του. Οπως αναφέρει και ο Βασίλης Ραφαηλίδης, «η Αλφαβιλ είναι μαζί με άλλα και μια εκδήλωση σεβασμού του Γκοντάρ στην τέχνη που ξέρει και που αγαπάει όσο πολύ λίγοι».

Βαθμοί: 9