Σφυρίζοντας έναν τελικό

Ο Αντρέ Αγκάσι, η γιαγιά, οι U2. Ολοι είχαν σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία του διαιτητή του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου, Νικόλα Ριτσόλι. Ο 42χρονος ιταλός ρέφερι γράφει στην ιταλική «Ρεπούμπλικα» για τις ώρες που προηγήθηκαν του τελικού και όσα έζησε στη διάρκειά του.

«”Ελεγχε ό,τι μπορείς”. Το επαναλάμβανα συνεχώς στο ντους στο δωμάτιο του ξενοδοχείου. Απέμεναν περίπου πέντε ώρες πριν από την έναρξη του τελικού. Αυτός είναι ο τρόπος που μπαίνω στο κλίμα του αγώνα: επαναλαμβάνω την ίδια φράση του Αντρέ Αγκάσι. Διαβάζοντας το βιβλίο του ανακάλυψα πως υπάρχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ ενός παίκτη και ενός διαιτητή. Στον αγωνιστικό χώρο όλα εξαρτώνται από σένα, μίλα στον εαυτό σου.

Ποτέ δεν θα ξεχάσω τη φωνή του κυρίου Χόρχε Ρόμο όταν πρόφερε το επίθετό μου. Παρασκευή πρωί, 11 Ιουλίου, στην αίθουσα του ξενοδοχείου: “Τώρα θα ορίσουμε τον διαιτητή που θα διευθύνει τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου”. Ειλικρινά; Οταν έφυγα από την Ιταλία, είχα στόχο τα ημιτελικά. Ηξερα πως οι πιθανότητές μας ήταν ελάχιστες. Ή τουλάχιστον ήταν αυτό που επαναλαμβάναμε συνεχώς, εγώ και οι συνεργάτες μου, τις ημέρες της αναμονής, λίγο για “καλή τύχη” και λίγο “για να είμαστε προετοιμασμένοι για την απογοήτευση”.

“Αγώνας νούμερο 64: Γερμανία – Αργεντινή, στάδιο Μαρακανά. Διαιτητής, Ρ…”. Αυτό το Ρ… ήταν αιώνιο και η ματιά μου έπεσε στον Ουζμπέκο Ιρμάτοφ αφού το όνομά του είναι Ραβσάν. Ο Στέφανι μόλις μου είχε δώσει μια γροθιά κάτω από το τραπέζι. “Ρ…ισ  όιλς”! Ο Ιρμάτοφ έμεινε ακίνητος. Ενιωσα έναν μεγάλο πόνο στο αριστερό μου πόδι. “Ρεσόλι; Ριτσόλι”; Κοίταξα προς τον Αντρέα, που σχεδόν πήδηξε και στη συνέχεια κατέρρευσε στην καρέκλα του. Στράφηκα στον Ρενάτο Φαβεράνι, τον άλλο βοηθό, κοίταξα γύρω στο δωμάτιο, όλοι πανηγυρίζαμε.

Οταν τα νέα έφτασαν στην Ιταλία, περίπου στις 19.50, το τηλέφωνο πήρε φωτιά. Σταμάτησε όταν στην Ιταλία ήταν πια 2 το ξημέρωμα. Αποφάσισα να μιλήσω στον Χάουαρντ Γουέμπ, τον άγγλο διαιτητή που διηύθυνε τον προηγούμενο τελικό, και η πρώτη συμβουλή που μου έδωσε ήταν “τώρα ξέχνα το τηλέφωνό σου, καλύτερα κλείσ’ το”.

Το Σάββατο το πέρασα στο γυμναστήριο, έκανα προπόνηση και προετοιμασία τακτικής. Σύγκρινα τον εαυτό μου με όλους αυτούς που θα μπορούσαν να με βοηθήσουν να προετοιμαστώ καλύτερα, τον Σέρτζιο Γκονέλα, τον Ιταλό που διαιτήτευσε τον τελικό του 1978 στο Μπουένος Αϊρες, ο οποίος μου τηλεφώνησε για να με συγχαρεί. Επίσης τον Πιερλουίτζι Κολίνα που διηύθυνε τον τελικό του 2002 στη Γιοκοχάμα.

Είκοσι διαιτητές στην ιστορία του ποδοσφαίρου που έχουν διαιτητεύσει τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου, και οι τρεις είναι Ιταλοί, εκ των οποίων οι δύο κατάγονται από την Μπολόνια. Κάτι πρέπει να σημαίνει αυτό… Πριν πέσω για ύπνο, ακολουθώ πάντα το ίδιο τελετουργικό που έκανα πέρυσι στο Λονδίνο, στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ, στο Γουέμπλεϊ.

Ράβω το επίσημο έμβλημα στη φανέλα με βελόνα και κλωστή, μ’ αρέσει να το κάνω όπως μου έδειξε η γιαγιά μου.

Στις 11 το πρωί της ημέρας του αγώνα κάναμε την τελευταία ενημέρωση για την προετοιμασία, τις τακτικές και τα χαρακτηριστικά των δύο ομάδων.

Εκλεισα την ομιλία μου με μια πρόταση, την ίδια που είπα επίσης στο Γουέμπλεϊ. Ενα απόσπασμα του Σουν Τζου από την “Τέχνη του πολέμου”: “Μην υπολογίζετε στη μη άφιξη του εχθρού, αλλά να στηρίζεστε στη δική σας ποιότητα για να τον νικήσετε”. Φυσικά ο εχθρός δεν είναι οι παίκτες, αλλά το απρόσμενο, το επεισόδιο που πρέπει να είσαι έτοιμος να αντιμετωπίσεις κάθε στιγμή.

Τρεις ώρες πριν από τον αγώνα ξεκινήσαμε από το Ουίνδσορ για το στάδιο. Μας συνόδευσαν δύο αυτοκίνητα της αστυνομίας με χαμηλή αλλά σταθερή ταχύτητα.

Η εικόνα του σταδίου εξωτερικά δεν είναι εντυπωσιακή. Οταν όμως εισέρχεσαι σ’ αυτό, το συναίσθημα είναι εντυπωσιακό. Το Μαρακανά. Μόνο το όνομα.

Είχαμε ένα τεράστιο δωμάτιο στα αποδυτήρια, θα ήταν εκατό τετραγωνικά μέτρα, τα τζακούζι έμοιαζαν με πισίνες. Εβδομήντα λεπτά πριν από το παιχνίδι συνέδεσα το iPhone με το φορητό ηχείο και έβαλα την αγαπημένη μου μουσική. Πάντοτε η ίδια playlist που επιβάλλει η τριάδα. Ξεκινά αργά, με το “One” των U2 και τη Μαίρη Τζ. Μπλάιτζ. Ακολουθεί κάτι πιο δυνατό, με το “Titanium” του Νταβίντ Γκέτα, για να μας δώσει ενέργεια και να πάμε στο “Viva la vida” από τους Coldplay.

Οπως πάντα, πέντε λεπτά πριν βγούμε, βγάζω από την τσάντα μου το βαζάκι με το Vicks VapoRub. Κάθησα, έβαλα λίγη αλοιφή στη μύτη, ανέπνευσα βαθιά. Αυτή η μυρωδιά είναι βάλσαμο, με ηρεμεί, με χαλαρώνει. Μου θυμίζει όταν ήμουν μικρός…

Στο τούνελ συναντηθήκαμε με τους παίκτες, ελέγξαμε τον εξοπλισμό, ανταλλάξαμε μερικά λόγια με τους αρχηγούς, τον Μέσι και τον Λαμ. Δεν κάνω σοβαρές κουβέντες, σε έναν τελικό οι παίκτες έχουν τόσα πράγματα στο μυαλό τους που θα ήταν άχρηστο να τους προσθέσω πίεση.

Ξεκίνησε. Σε καμία περίπτωση δεν σκέφτεσαι ότι είναι ο τελικός, τόσο μεγάλη συγκέντρωση υπάρχει. Ο Στέφανι είναι καλός, ακυρώνει ένα γκολ του Ιγκουαΐν ως οφσάιντ. Ο Λαβέτσι και ο Μέσι διαμαρτύρονται, τους ακούω από την ενδοεπικοινωνία. Το ριπλέι στα μάτριξ ηρεμεί τον Λαβέτσι: “Εχεις δίκιο, ζητώ συγγνώμη”. Στο ημίχρονο, στα αποδυτήρια ανταλλάξαμε πληροφορίες για τις κινήσεις των αμυνών, για τις προσωπικές μονομαχίες, για το ποιοι παίκτες έχουν περισσότερα νεύρα. Επιστρέψαμε στον αγωνιστικό χώρο, η ένταση και οι ευκαιρίες αυξήθηκαν στην παράταση. Το πώς εξελίχθηκε το παιχνίδι το είδαν όλοι. Στο τέλος του δεύτερου ημιχρόνου της παράτασης άδειασα τα πνευμόνια στη σφυρίχτρα. Τώρα μπορούσαμε να κοιτάξουμε τριγύρω, να απολαύσουμε το σόου.

Στα αποδυτήρια πήρα το τηλέφωνο. Εκρήξεις μηνυμάτων. Το επόμενο πρωί μέτρησα περισσότερα από χίλια.

Αρχισα να αντιλαμβάνομαι τι σημαίνει να διευθύνεις έναν τελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ο πρόεδρος της επιτροπής διαιτησίας της Ιταλίας, ο Νίκι, ήρθε στο Ρίο μετά τον αγώνα για να με κάνει να αντιληφθώ πόσο σημαντικό είναι που έπαιξα καλά για όλους μας και με γέμισε περηφάνια».