Το χρέος και η κλεψύδρα του πολιτικού χρόνου

Απόλυτα συναρτημένος με τη διευθέτηση του χρέους είναι πλέον ο πολιτικός χρόνος. Πίσω από τις κλειστές πόρτες της τελευταίας συνάντησης του Γκίκα Χαρδούβελη με την τρόικα την περασμένη Τετάρτη, αλλά και στην κατ’ ιδίαν συνάντηση του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά με τη γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ, άρχισε ήδη να σχηματίζεται το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης που βρίσκεται σε προπαρασκευαστικό στάδιο. Οπως όλα δείχνουν, δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί πριν από τον καινούργιο χρόνο.

 Μια καλή συμφωνία για το χρέος θα ήταν το βασικό πολιτικό ατού της κυβέρνησης, ενόψει της αναμέτρησης για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. «Δεν πρόκειται να πάω σε εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, αν δεν έχω αποσαφηνισμένο το θέμα του χρέους» φέρεται να είπε ο Σαμαράς στη Μέρκελ την Πέμπτη στις Βρυξέλλες.

Παράλληλα όμως η κυβέρνηση θέλει και κάτι άλλο: την τρόικα εκτός Ελλάδας και εκτός σκηνικού το ταχύτερο δυνατόν και σίγουρα μετά τα μέσα Οκτωβρίου. Είναι μάλιστα η επιθυμία της αυτή που την οδήγησε στην απόφαση να σπάσει την επόμενη αξιολόγηση στα δύο. Ο Χαρδούβελης φέρεται να είπε στους τροϊκανούς την Τετάρτη ότι η αξιολόγηση του Σεπτεμβρίου πρέπει να τελειώσει στα μέσα Οκτωβρίου το πολύ και μετά να επανέλθουν για όσα μέτωπα απομένουν ανοιχτά τον Δεκέμβριο.

Ο υπουργός Οικονομικών φαίνεται να επεδίωξε ακόμη και την απάλειψη της φράσης «θα επιστρέψουμε στην Αθήνα» από το ανακοινωθέν της, την Τετάρτη. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξάλλου, υπάρχουν σκέψεις στην κυβέρνηση ακόμη και να γίνει εκτός ελληνικού εδάφους ο επόμενος έλεγχος. Οι τροϊκανοί δεν ενθουσιάστηκαν καθόλου, αντίθετα υποστήριξαν ότι «όταν εμείς δεν είμαστε εδώ, εσείς χαλαρώνετε».

ΤΑ ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ. Πάντως, ο Χαρδούβελης υποσχέθηκε ότι θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να προωθηθούν οι εκκρεμότητες που υπάρχουν – όχι μόνο τα προαπαιτούμενα για το 1 δισ. ευρώ, αλλά και οι άλλες μνημονιακές δεσμεύσεις, ορισμένες από τις οποίες εκκρεμούν από τον Απρίλιο. Ηδη ετοιμάζεται να στείλει επιστολές και να αρχίσει τα τηλεφωνήματα στους μνημονιακούς υπουργούς με εκκρεμότητες, ενώ εξετάζει το ενδεχόμενο να ζητήσει από τον Πρωθυπουργό και τη σύγκληση του Υπουργικού Συμβουλίου πριν από τις διακοπές.

 Εφόσον γίνουν έτσι τα πράγματα, κρίσιμα ντοσιέ με πολιτική σημασία, όπως οι φοροελαφρύνσεις, αλλά και ακανθώδη ζητήματα, όπως το Ασφαλιστικό, μετατίθενται για τον Δεκέμβριο και δένουν έτσι με τη ρύθμιση του χρέους. Στο πλαίσιο αυτής της διαπραγμάτευσης, εξάλλου, η κυβέρνηση ελπίζει να εξασφαλίσει και μια αναθεώρηση των στόχων για πρωτογενή πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια, κατεβάζοντας το σχετικό ποσοστό από το υπερβολικά υψηλό 4%-4,5% στο πιο λογικό 3% του ΑΕΠ. Κάτι με το οποίο διαφωνούν ορισμένοι από το ΔΝΤ και τη Γερμανία.

Πάντως, η κυβέρνηση πιστεύει ότι μέχρι τότε θα έχει επιβεβαιωθεί η καλή πορεία του προϋπολογισμού, μετριάζοντας τις απαιτήσεις της τρόικας για δύσκολα  μέτρα και διαψεύδοντας τις προβλέψεις του ΔΝΤ για δημοσιονομικό κενό 12,6 δισ. ευρώ το 2015-16. Οι Ευρωπαίοι όμως έχουν τη δική τους ατζέντα. Βλέπουν ότι το Μνημόνιο τελειώνει και ότι οι πιθανότητες για ένα νέο τέτοιου τύπου σύμφωνο βαίνουν μειούμενες. Οπότε ανακαλύπτουν το χρέος ως νέο όπλο προκειμένου να πιέσουν για μεταρρυθμίσεις. Ολα δείχνουν, λοιπόν, ότι θα το διατηρήσουν αυτό το όπλο μέχρις ότου η Ελλάδα συμφωνήσει και εφαρμόσει και την τελευταία μνημονιακή της δέσμευση. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, να επιμείνουν ακόμη περισσότερο, αν η ρύθμιση του χρέους γίνει σταδιακά και υπό την προϋπόθεση προώθησης μεταρρυθμίσεων.

Σίγουρα, εκτιμούν πηγές με γνώση των επαφών, οι Ευρωπαίοι δεν θα δώσουν στην Ελλάδα μια ρύθμιση χρέους αν υπάρχει ενδεχόμενο γενικών εκλογών.

Ετσι, η απόφαση συναρτάται από την προοπτική εξασφάλισης των 180 ψήφων για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.

ΚΟΜΙΣΙΟΝ ΚΑΙ ΚΡΑΤΗ – ΜΕΛΗ. Πριν από το οριστικό ντιλ, πάντως, υπάρχει πολλή δουλειά να γίνει σε επίπεδο διαπραγμάτευσης για το περιεχόμενο της ρύθμισης. Ενώ κάθε εμπλεκόμενο μέρος έχει τη δική του ατζέντα. Η Κομισιόν θέλει να προστατεύσει από κάθε ενδεχόμενη ζημιά τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και άρα να μην πειραχτούν τα δάνεια του δεύτερου Μνημονίου, που χορήγησε ο ίδιος. Τα κράτη-μέλη θέλουν να μείνει άθικτο το πρώτο Μνημόνιο με τα διμερή δάνεια ώστε να μη χρειαστεί να δώσουν εξηγήσεις στα εθνικά τους Κοινοβούλια. Γενικά, οι Ευρωπαίοι έχουν υιοθετήσει μια σχεδόν «αυτιστική» προσέγγιση, προσέχουν υπερβολικά για να προλάβουν ενδεχόμενες «παράπλευρες απώλειες» και γυρίζουν την πλάτη στο συνολικό συμφέρον. Παρ’ όλα αυτά οι εκατέρωθεν υπολογισμοί έχουν ξεκινήσει, για το αν θα λήξουν τα δάνεια το 2052 ή αργότερα…