Το άδηλο και σκοτεινό παρασκήνιο

Οτι Ουάσιγκτον και Λονδίνο και γνώριζαν και (προσεκτικά) υπέθαλπαν το πραξικόπημα δεν είναι άγνωστο. Ούτε και μπορεί σοβαρά να αμφισβητηθεί. Οπως δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι τα ίδια κέντρα (και για λόγους στρατηγικών επιλογών) συμμεθόδευσαν το δεύτερο σκέλος του εγκλήματος. Εκείνο της τουρκικής εισβολής.

Αυτό είναι η μία όψη της αδυσώπητης συνωμοσίας. Η γεωπολιτική, όμως, κρεούργηση της Κύπρου δεν επρόκειτο να υλοποιηθεί με τον τρόπο που τελικά εξελίχθηκε, αν δεν προϋπήρχε σιωπηρή συνεννόηση μεταξύ των αθλίων στην Αθήνα και των πασάδων στην Αγκυρα για διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και μερισμό των εδαφών της. Εν ονόματι εννοείται των παγίων και διαχρονικών εθνικών επιδιώξεων και ονείρων του Ελληνισμού για ενσωμάτωση της Μεγαλονήσου. Τα οποία, παρεμπιπτόντως, υπήρξαν και τα πρώτα θύματα του εγκλήματος. Οτι, λοιπόν, υπήρξε άτυπη έστω συνεννόηση το ανέφερε (κάπου το 1975) ο προεδρεύων και μετέπειτα πρόεδρος της Κύπρου Γλαύκος Κληρίδης και το επανέλαβε στον υπογράφοντα ο Μακάριος. «Δεν υπάρχουν βεβαίως έγγραφα που να το στοιχειοθετούν, αλλά περιστασιακές αποδείξεις που το δακτυλοδεικτούν» κατά τον ίδιο. Οι οποίες δεν είναι καθόλου δύσκολο να ιχνηλατηθούν στα γεγονότα. Ο επικεφαλής της χούντας Δημήτριος Ιωαννίδης (που από τον Ιανουάριο του 1974 είχε οδηγήσει τα πράγματα στην Κύπρο σε κατάσταση εμφυλίου) προέβαλε σε συνεργάτες του – όπως μερικοί από αυτούς αποκαλύπτουν – τη θεωρία ότι: «Κάποιος επιτέλους πρέπει να σπάσει αβγά στην Κύπρο. Κι αυτό ευνοείται και από τις συνθήκες και από ισχυρές ενδείξεις αποδοχής».