Αττίλας: Μυστικά και ψέματα 40 χρόνια μετά

Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από το πραξικόπημα της χούντας του Ιωαννίδη για την ανατροπή του Μακαρίου, που άνοιξε οριστικά τον δρόμο για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου 1974. 
Στις 8.15 το πρωί εκείνης της Δευτέρας του Ιουλίου τα πρώτα τεθωρακισμένα άρχισαν να βγαίνουν από τη βάση τους με κατεύθυνση το Προεδρικό Μέγαρο. Την ώρα που εκδηλωνόταν το πραξικόπημα ο Μακάριος δεχόταν ομάδα ελληνοπαίδων από την Αίγυπτο. Οταν τα πυρά πύκνωσαν και το Προεδρικό Μέγαρο άρχισε να κανονιοβολείται από τα τεθωρακισμένα της Εθνικής Φρουράς, ο Μακάριος διέφυγε από τη μοναδική αφύλακτη δίοδο που υπήρχε στα δυτικά του Προεδρικού Μεγάρου. Δύο ώρες αργότερα η κυβέρνηση-μαριονέτα της χούντας υπό τον Νίκο Σαμψών ήταν γεγονός. Οχι όμως και ο θάνατος του Μακαρίου, ο οποίος απηύθυνε διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό από τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό. Μία ημέρα μετά ο Μακάριος επιβιβάστηκε σε αγγλικό στρατιωτικό αεροπλάνο και μέσω της Μάλτας έφθασε στο Λονδίνο. 
Ο κύβος όμως είχε ριφθεί. Η Βρετανία συνέστησε «αυτοσυγκράτηση», ενώ ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Χένρι Κίσινγκερ απέρριψε πρόταση για υποστήριξη του ανατραπέντος καθεστώτος Μακαρίου. Η Τουρκία έθεσε τις στρατιωτικές δυνάμεις της σε επιφυλακή γιατί, όπως δηλώθηκε, ανετράπη η συνταγματική τάξη στο νησί. Η αντίστροφη μέτρηση για τον Αττίλα Ι είχε αρχίσει. 

Το θέμα δεν είναι ότι αυτές τις ημέρες συμπληρώνονται τέσσερις συναπτές δεκαετίες από το σιαμαίο έγκλημα εις βάρος της Κύπρου (πραξικόπημα και εισβολή) και άρα σαράντα χρόνια κατοχής κυπριακών (κι επομένως ευρωπαϊκών) εδαφών. Το θέμα είναι ότι: το κατ’ εξακολούθησιν έγκλημα (που άρχισε με τη στρατιωτική επιδρομή του ένστολου Αττίλα και συνεχίζεται σήμερα με την εποικιστική επέλαση του μη ένστολου) μπαίνει στο τεσσαρακοστό πρώτο έτος. Χωρίς ιδιαίτερη αισιοδοξία ότι μπορεί επιτέλους να επιλυθεί με οδυνηρό έστω, αλλ’ αποδεκτό τουλάχιστον ιστορικό συμβιβασμό. Κάτι που προδικάζει πέραν άλλων, α) ακόμη μεγαλύτερη εμβάθυνση των καταθλιπτικών τετελεσμένων, όπως εκφράζονται με την de facto γεωπολιτική διαίρεση, και β) μεγιστοποίηση των κινδύνων για μια εκ των πραγμάτων de jure μετεξέλιξή τους. Πράγμα που θ’ αποβεί όχι απλώς μοιραίο για την Κύπρο, αλλά που θα δημιουργήσει ενδεχομένως μη αναστρέψιμες συνθήκες αντιστρόφου μετρήσεως για την ιστορική συνέχεια του κυπριακού Ελληνισμού, στη φυσική του γεωγραφία.

Ούτε λοιπόν η συνήθης λίπανση των λέξεων ωφελεί. Ούτε η περιστασιακή πάχυνση των συνθημάτων σώζει. H επετειακή επισήμανση των αφετηριών της κυπριακής τραγωδίας μάς συναντά εφέτος στις παρυφές ενός τραυματικού (κι ενδεχομένως μοιραίου) επιλόγου. Που δυστυχώς (είτε με δοτή διευθέτηση είτε με αποδεκτή έστω λύση είτε και ως συνέπεια μονιμοποιημένου αδιεξόδου) θα έχει δυνάμει προδιαγραφές τετελεσμένων. Εδαφικών και άλλων. Καθώς ήδη έχουμε ως ελληνική πλευρά προαποδεχθεί μέγα φάσμα των έωλων πραγματικοτήτων που προέκυψαν. Κάτι που εάν δεν διαχειρισθούμε σωστά, δεν θα έχει πια σημασία ούτε τι έγινε ούτε πώς μεθοδεύθηκε ούτε πώς τελικά διαμορφώθηκε. Απλώς θα επισφραγίσει την ιστορική διαδικασία (και δοκιμασία) ενός ακόμη εθνικού ακρωτηριασμού.

ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΕΣ ΜΕΙΓΜΑ. Δεν θα υπάρχει δηλαδή αντικείμενο άλλο πέραν μιας εκ των υστέρων κι επί των ιστορικών ερειπίων αγόνου διερευνήσεως του αντεθνικού εγκλήματος και μαζοχιστικής αναψηλαφήσεως των συνακολούθων του. Καθώς αυτά που συντελούνται, οδηγούν με βεβαιότητα προς ραγδαίες και μη αναστρέψιμες διαμορφώσεις. Και κυριολεκτικώς αίολες μεταλλάξεις, οι οποίες ήδη αδυσωπήτως νομιμοποιούν ευρύ φάσμα όσων εθεωρούντο από εμάς (και που όντως είναι) απαράδεκτα, ως απόρροια του διδύμου εκείνου εγκλήματος.

Γιατί δυστυχώς, όταν οι δυναμικές χρόνου και τετελεσμένων συναντώνται και αλληλοσυνάπτονται, αποβαίνουν δυνάμει δηλητηριώδες μείγμα για τα εκ των πραγμάτων ανίσχυρα σκέλη τέτοιων ανισοσθενειών. Οπως ακριβώς συμβαίνει στα καθ’ ημάς. Η πικρή αλήθεια. Που μπορεί να γίνει επαρκέστερα αντιληπτή, αν υπολογισθούν κάποιες απλές μεν, πλην ουσιώδεις (και συχνά παρορούμενες) παράμετροι του δράματος. Οπως:

1Οτι εκείνοι από τους Ελληνοκυπρίους που γεννήθηκαν το έτος της εισβολής, είναι σήμερα σαραντάρηδες. Το ίδιο και οι Τουρκοκύπριοι. Και οι μεν δεν έχουν άμεση εμπειρία των πατρογονικών τους εστιών, οι οποίες βιαίως διαρπάχθηκαν. Οι δε θεωρούν ως δικές τους πατρογονικές εστίες αυτές που αυθαιρέτως κατέχουν και στις οποίες εγεννήθησαν. Οπως και τα παιδιά τους που αποτελούν την τρίτη γενεά της αδικοπραγίας.

2Οτι στα κατεχόμενα εδάφη έχουν επιβληθεί απαρχής αλλά κι έχουν εκ των πραγμάτων αναπτυχθεί θεσμοί και διαδικασίες. Που από κανένα (πλην Τουρκίας) δεν αναγνωρίζονται μεν, πλην είναι απ’ όλους εν πολλοίς ανεκτές και από πλείστους σιωπηρώς αποδεκτές! Ως «παράγωγο δίκαιο» της εισβολής όπως κατ’ ιδίαν συνήθως λέγεται και για το οποίο είχε γίνει λόγος και από κύκλους των Αθηνών.

3 Οτι σε κάθε πέντε Τουρκοκυπρίους που συναντά ένας επισκέπτης στα κατεχόμενα, οι τρεις (και πλέον) είναι με βεβαιότητα έποικοι! Κάτι που μεταφράζεται: αφενός σε άρδην δημογραφική (και πολιτισμική) διαφοροποίηση στην ίδια την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Και αφετέρου ολεθριότερη πληθυσμιακή ανατροπή σε σχέση με την ελληνοκυπριακή παρουσία στη Μεγαλόνησο!

Κι αυτό το τελευταίο συνιστά τον αυτονόητα κρίσιμο δείκτη της κακοήθους υποτροπής που εξελίσσεται εις βάρος της Κύπρου και ταυτόχρονα τον ιοβόλο συντελεστή που συντρέχει σε σαφώς αποσαθρωτικές προοπτικές. Διασφαλίζοντας στην Τουρκία το στρατηγικό προγεφύρωμα που αποτελούσε και τον βασικό άξονα των σχεδιασμών της. Οι οποίοι από το 1956 (σχέδιο Ερίμ) σκοπούσαν στην ουσιαστική κηδεμόνευση αυτής της γεωγραφίας. Και τους οποίους είτε από άφρονα εθνικισμό κάποιοι είτε ως επίορκοι άλλοι, τελικά υπηρέτησαν. Με αποτέλεσμα ν’ αποτελεί λειτουργική αιχμή του τουρκικού δόρατος.

ΑΠΟΡΡΙΖΩΣΗ. Γιατί σαράντα χρόνια μετά, είτε την επέτειο της ιουλιανής προδοσίας αναψηλαφεί ένας είτε την αυτάδελφό της τουρκική επιδρομή ανατέμνει, δεν συναντά παρά την εξουθενωτική συνωμοσία μιας μεσοπροθέσμου απορριζώσεως του κυπριακού Eλληνισμού από τη φυσική του γεωγραφία. Tα υπόλοιπα δεν είναι παρά λεπτομέρειες όσων συνωμοτήθηκαν. Kαι που μόνον αφελείς νομίζουν ότι συνετελέσθησαν και παρήλθαν. Aυτό που άρχισε με αδιστακτότητα πολύ πριν από τις οκτώ το πρωί της αποφράδος εκείνης Δευτέρας, στις 15 Iουλίου 1974, ως συνωμοσία, συνεχίζεται ακόμη κι επί του εδάφους κι επί άλλων επιπέδων. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, που οποιαδήποτε κακοήθης νεοπλασία επενεργεί. Διαβρώνοντας τον κυπριακό οργανισμό. Με βραχυπρόθεσμη συνέπεια την κρατική απομείωση. Και μεσοπρόθεσμη την υποκατάσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας από συνιστώντα κρατίδια υπό κοινό (συν)ομοσπονδιακό στέγαστρο. Και με την Τουρκία κυρίαρχη στο ένα κι επικυρίαρχη στο άλλο. Κι αυτό είναι που ο Ελληνισμός δεν πρέπει ν’ αφήσει να επισυμβεί. Για να μην επανεισπράξει εθνικά δεινά…

Ο Α. Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος
– πολιτικός αναλυτής