Κάτω από τη λάσπη έλαμπαν τα τάλαντα

Στον βυθό της Κορσικής έφτασαν πρόσφατα έλληνες πανεπιστημιακοί και από κοινού με γάλλους συναδέλφους τους αναζήτησαν και εντόπισαν με ήχους και μαγνητικά σήματα τα ίχνη αρχαίων ναυαγίων, του 4ου και του 3ου αιώνα π.Χ. Προ ημερών βρέθηκαν και στον Λίβανο, στην προσπάθειά τους να αναπλάσουν τη χαμένη ακτογραμμή της Βύβλου, φημισμένου λιμανιού των Φοινίκων.

Την εμπειρία την έχουν, αφού δεκαπέντε χρόνια τώρα το Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών δραστηριοποιείται ερευνητικά στη λεγόμενη Θαλάσσια Γεωαρχαιολογία. Τη σχετικά πρόσφατη αυτή επιστήμη, που επιχειρεί να καταδείξει πώς ακριβώς ήταν μια παράκτια περιοχή κατά τους αρχαίους και τους προϊστορικούς χρόνους και να εντοπίσει αρχαία και ιστορικά ναυάγια.

Η συστηματική έρευνα που εκτελούν οι έλληνες επιστήμονες στην Αλεξάνδρεια οδήγησε να αναπλάσουν την παράκτια ζώνη της στους Ελληνιστικούς χρόνους. Αυτή η δράση τους αναγνωρίστηκε στο εξωτερικό και άνοιξε δρόμους για νέες διεθνείς συνεργασίες.

Στην Κορσική οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Πατρών προσκλήθηκαν από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (DRASSM) του υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας: «Οι Γάλλοι μάς διέθεσαν το νεότευκτο ερευνητικό σκάφος τους “Andre Malraux”, που είναι σχεδιασμένο για υποθαλάσσιες αρχαιολογικές έρευνες. Από την πλευρά μας, μεταφέραμε ώς εκεί και προσαρμόσαμε στο σκάφος όλον αυτό τον ερευνητικό εξοπλισμό του εργαστηρίου μας, εκατοντάδες κιλά και δεκάδες κιβώτια! Είχαμε μαζί μας έναν τομογράφο υποδομής πυθμένα για να αποδίδει ηχητικές υπεδαφικές τομές και έναν ηχοβολιστή πλευρικής σάρωσης για ηχητικές αεροφωτογραφίες του πυθμένα. Επιπλέον, διαθέταμε και θαλάσσιο μαγνητόμετρο αλλά και υποβρύχιο κατευθυνόμενο όχημα (ROV) για την οπτική επιβεβαίωση των ευρημάτων μας» λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής στο Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών Γιώργος Παπαθεοδώρου, διευθυντής στο Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας.

Μαζί του στην έρευνα αυτή στο εξωτερικό είχε την επίκουρη καθηγήτρια Μαρία Γεραγά και τους επιστημονικούς συνεργάτες του εργαστηρίου Dr. Δημήτρη Χριστοδούλου, Dr. Mαργαρίτα Ιατρού, Dr. Hλία Φακίρη και Δέσποινα Ζούρα (MSc). «Αν και ο καιρός δεν ήταν πάντα σύμμαχός μας, επί ένα δεκαήμερο στα μέσα Μαΐου ερευνήσαμε πέντε ναυάγια, τρία αρχαία και δύο ιστορικά. Διαπιστώσαμε ότι το βαθύτερο των αρχαίων αυτών ναυαγίων αναπαύεται σε βάθος 100 μ. και μετέφερε τάλαντα. Η λεπτομερής γεωφυσική έρευνα που κάναμε έδειξε την έκταση του ορατού μέρους του ναυαγίου, όσο και του τμήματός του που βρίσκεται θαμμένο κάτω από τα ιζήματα (λάσπη) του πυθμένα. Παρόμοιες έρευνες έγιναν και στα άλλα δύο αρχαία ναυάγια, σε βάθος περίπου 50 μέτρων, όπου φάνηκε πως το φορτίο των αμφορέων που τα πλοία αυτά κουβαλούσαν έχει συληθεί. Επιπλέον, σε μία περίπτωση εφαρμόσαμε και τη μέθοδο μαγνητικής αποτύπωσης αρχαίου ναυαγίου, με σκοπό να βρούμε πού είναι θαμμένο μέρος του», λέει ο καθηγητής, που εξηγεί ότι η συστηματική αυτή μελέτη αρχαίων ναυαγίων θα διευκολύνει πλέον τους ενάλιους αρχαιολόγους να σχεδιάσουν σωστά και τις ανασκαφικές εργασίες τους σε αυτά.