Εκτορας Λυγίζος: «Εχουμε όλοι μέσα μας λίγη Χρυσή Αυγή»

Βρίσκεται στην Επίδαυρο για πρόβες, παρακολούθησε όμως και την «Ελένη» το περασμένο Σάββατο. Το ερχόμενο, εκείνος θα ανεβάσει «Προμηθέα δεσμώτη», τον οποίο επέλεξε χωρίς μεγάλη δυσκολία. Του αρέσει ο Αισχύλος, βλέπετε, επειδή κρατάει τον παραμυθένιο κόσμο των πρώτων τραγωδιών, τον πιο καθαρό από του Ευριπίδη που εντάσσεται στην κοινωνία. Στο έργο, ήταν «η καθήλωση του ήρωα στην άκρη της γης, η διαδικασία αποδοχής της τιμωρίας του» που του φάνηκαν πρόσφορα προς σκηνοθετική εξερεύνηση – χώρια που από κάποιες αναγνώσεις ορισμένες πλευρές του έχουν διογκωθεί. «Δεν είναι κατεξοχήν λογικός ήρωας ο Προμηθέας» εξηγεί ο Εκτορας Λυγίζος. Γιατί ο ήρωας δωρίζει τη δυνατότητα της επεξεργασίας, κίνητρό του όμως είναι και η απλή προσφορά. Προσωποποιεί επίσης μια μετάβαση κομβική: πρώτα επινοήθηκε ο θεός, έπειτα η φαντασίωση αυτή απέκτησε ζωή και εκείνος σηματοδοτεί την επιστροφή στον άνθρωπο. «Ερχεται να σου πει ότι μπορείς να ελέγξεις τη ζωή σου» πιστεύει ο σκηνοθέτης του. «Αναλύοντας, ερμηνεύοντάς τη». Ή συζητώντας για αυτήν με τον εαυτό σου – κάτι ίσως όχι πάντα αυτονόητο, καλώς ή κακώς.

Τα στοιχήματα. Οπως και οι υπόλοιποι, λοιπόν, ο πρωταγωνιστικός ρόλος μοιράζεται σε δύο ερμηνευτές: τον Λυγίζο και τη Στεφανία Γουλιώτη. «Γίνεται ένας διάλογος, όχι απαραίτητα για να υποστηριχθούν διαφορετικές ιδέες, όσο διαφορετικά κομμάτια του ίδιου ψυχισμού» λέει ο σκηνοθέτης. Για σημείωμά του, βέβαια, επέλεξε από το «Εγκώμιο στον έρωτα» του Αλέν Μπαντιού την ερώτηση «τι είναι ο κόσμος όταν αποκτάμε την εμπειρία του με βάση το δύο και όχι το ένα;». Τη διάβασε όταν είχε βαρεθεί την «πολλή παρέα με τον εαυτό» του κι έκτοτε, φιλικά, ερωτικά ή επαγγελματικά, τον ενδιαφέρει περισσότερο και η επικράτεια του άλλου. Κάτι τέτοια μάλλον συζητούσε και με τη σκηνογράφο – ενδυματολόγο Κλειώ Μπομπότη και κατέληξαν σε ένα μεγάλο ομοίωμα, που θα αντιπροσωπεύει τον ήρωα. «Σε αυτό θα ανεβαίνουμε και θα αφηγούμαστε την ιστορία του. Με τη δυνατότητα να το δοκιμάσουμε, να σκεφτούμε πώς θα ήταν να βρισκόμαστε καρφωμένοι στη θέση του».

Δεν είναι πάντως μόνο τέτοια τα στοιχήματα για όποιον καταπιάνεται σήμερα με αρχαία τραγωδία. Σύμφωνοι, ένα είναι ο Χορός και η συλλογικότητά του, λέει ο Λυγίζος, «αν και αυτά τα έργα είναι τόσο συμπαγή και μιλούν τόσο ωραία για το θέμα τους, χωρίς να χάνουν σε θεατρικότητα ή σε ποικιλία». Δεν ενδιαφέρεται δηλαδή να βρει το κοινωνικό ανάλογό του – όχι πάντως στο σώμα των πολιτών. «Ισως ο τρόπος που συνδιαλεγόμαστε με τον εαυτό μας να είναι ένας μικρός Χορός» λέει, χωρίς να θέλει να τραβήξει μια παρόμοια γραμμή για τον Τιτάνα που τιμωρείται από τον Δία γιατί διέδωσε όσα δεν έπρεπε. «Είναι ένας θεός που πονάει σαν άνθρωπος, που θα μπορούσε να κάτσει στα αβγά του, αλλά επέλεξε μια αυτοκαταστροφική συμπεριφορά. Ισως να αντιστοιχούσε σε έναν σύγχρονο τεχνοκράτη, στην υπηρεσία της εξουσίας, γεμάτο αμφιβολίες, αλλά τότε θα στένευε πολύ».

Η κορυφή του παγόβουνου. Οπως και να ‘χει, τα παραπάνω ή ο θίασος που τα αναλαμβάνει (η Αννα Μάσχα, ο Θάνος Τοκάκης, η Γαλήνη Χατζηπασχάλη κ.ά.) θα δοκιμαστούν το Σάββατο στην Επίδαυρο – για την οποία ο Λυγίζος πιστεύει πως τυχόν αντιμετώπισή της με ιεροπρέπεια ή αψηφισιά, ίσως σε άμυνα οφείλεται. Απέναντι στο μέγεθος ή τα χαρακτηριστικά της που καμία σχέση δεν έχουν με κλειστούς και ελεγχόμενους χώρους. Δεν «καπελώνεται» βέβαια, και το αν κάποιοι την επισκέπτονται για να φωτογραφιστούν, δεν το σχολιάζει. Αλλα τον απασχολούν: «Υπάρχει ένας συντηρητισμός, με πολλές εκφράσεις στην καθημερινότητά μας, που επηρεάζει την ελευθερία της έκφρασης» λέει. Εννοεί τις κατά καιρούς επιθέσεις σε θεατρικές παραστάσεις; «Μα αυτά είναι η προφανής κορυφή του παγόβουνου» απαντά. «Το δυσκολότερο είναι να καταλάβεις πότε ο συντηρητισμός που αποδίδεις στους άλλους ασκείται από σένα. Γίνεται σε μια κοινωνία που έχει μέσα της 10% Χρυσή Αυγή να μην έχουμε κι εμείς περίπου τόσο από αυτή;».