Ο μοναχικός διάλογος του Φρανσουά Ολάντ

Εκπρόσωποι των εργατικών συνδικάτων, εκπρόσωποι των εργοδοτών και ένα μεγάλο κομμάτι της γαλλικής κυβέρνησης συγκεντρώνονται στο Palais d’Iena, στο κέντρο του Παρισιού, σε ατμόσφαιρα ευθυμίας και συμφωνούν από κοινού να ξεκινήσουν έναν μεγάλο κύκλο διαπραγματεύσεων… Αλλά αυτό συνέβη τον Ιούλιο του 2012, δύο μήνες αφότου εξελέγη πρόεδρος της Γαλλίας, με λάβαρο (και) τον κοινωνικό διάλογο, ως κινητήρια δύναμη των μεταρρυθμίσεων, ο Φρανσουά Ολάντ. Δύο χρόνια αργότερα, η τρίτη κατά σειρά Κοινωνική Διάσκεψη επί Ολάντ άρχισε χθες σε κλίμα πρωτοφανούς έντασης με δύο ισχυρά συνδικάτα, τη Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας (CGT) και την Εργατική Δύναμη (FO) να μποϊκοτάρουν τις προγραμματισμένες για σήμερα επτά συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης υπό την προεδρία εννέα υπουργών καθώς και την ομιλία με την οποία θα κλείσει τη Διάσκεψη ο Μανουέλ Βαλς, ακριβώς 100 ημέρες αφότου ανέλαβε τη γαλλική πρωθυπουργία.

Το φόντο είναι γνωστό: ανεργία ρεκόρ για τη Γαλλία, άτονη ανάπτυξη, ένας αποδυναμωμένος πρόεδρος και μια οικονομική πολιτική που αμφισβητείται από μέρος της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Οι ενώσεις, εργοδοτών και εργαζομένων, το εκμεταλλεύονται προκειμένου να προωθήσουν τα συμφέροντά τους. Αρχές της εβδομάδας ο Πιερ Γκατάζ, πρόεδρος του Κινήματος των Επιχειρήσεων της Γαλλίας (MEDEF), απειλεί να μποϊκοτάρει τη Διάσκεψη αν δεν μετατεθεί για το 2016 η εφαρμογή των μέτρων για τα βαρέα επαγγέλματα, που προβλεπόταν για τον Ιανουάριο του 2015. Βάσει της νέας νομοθεσίας, η κατάταξη ενός επαγγέλματος στα βαρέα δίνει στον εργαζόμενο δικαίωμα σύνταξης δύο χρόνια νωρίτερα, στην ηλικία των 60. Για την κατάταξη στα βαρέα αναγνωρίζονται συνολικά 12 κριτήρια. Απαιτούν όμως περίπλοκους υπολογισμούς, οι μικρές επιχειρήσεις δυσκολεύονται και ζητούν επίμονα μεγαλύτερο περιθώριο χρόνου.

Προκειμένου να εξασφαλίσει τη Διάσκεψη, ο Βαλς αποδέχεται την αναβολή για το 2016 του μεγαλύτερο μέρους των μέτρων για τα βαρέα, αναφερόμενος παράλληλα στην ανάγκη απλοποίησης του Εργατικού Κώδικα. Προκαλεί έτσι την οργή των εργατικών συνδικάτων, ιδιαίτερα των CGT και FO τα οποία δέχθηκαν μεν να συμμετάσχουν στην έναρξη, χθες, της Διάσκεψης υπό τον Ολάντ, ανακοινώνουν όμως πως θα μποϊκοτάρουν τη σημερινή της συνέχεια. «Η ομιλία του πρωθυπουργού… δεν αξίζει την παρουσία μας στο πλευρό του» δηλώνει ο πρόεδρος της CGT Τιερί Λεπαόν, αναφερόμενος στις πρόσφατες δηλώσεις του Βαλς «υπέρ της εργοδοσίας». «Υπάρχει πραγματική ρήξη στον κοινωνικό διάλογο» καταγγέλλει ο πρόεδρος της FO Ζαν-Κλοντ Μαγί. Αμφότεροι άκουσαν χθες στο Palais d’Iena τον γάλλο πρόεδρο να (τους) λέει ότι η μέθοδος της ετήσιας Κοινωνικής Διάσκεψης προϋποθέτει «τον σεβασμό των εταίρων» και πως ο κοινωνικός διάλογος «δεν μπορεί να είναι μια αέναη πλειοδοσία με μονομερείς αξιώσεις».

Νωρίτερα, σε έναν εξισορροπητικό ρόλο, ο επικεφαλής του Σοσιαλιστικού Κόμματος Ζαν-Κριστόφ Καμπαντελίς είχε καταγγείλει την κουλτούρα «πάρε τα λεφτά και τρέχα» του MEDEF – ήδη οι γαλλικές επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να ωφελούνται της μείωσης των εισφορών και της φορολογίας συνολικού ύψους 40 δισ. ευρώ που προβλέπει το «σύμφωνο ευθύνης», σπεύδουν βραδέως όμως όσον αφορά τα προβλεπόμενα ανταλλάγματα, και δη τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Αλλά ούτε αυτό ούτε κανένα άλλο από τα καυτά θέματα της γαλλικής επικαιρότητας (απλοποίηση του εργατικού κώδικα, κυριακάτικη εργασία…) θα συζητηθούν σήμερα σε κάποια στρογγυλή τράπεζα της Κοινωνικής Διάσκεψης. Κρίθηκαν εξαρχής ταμπού και έμειναν εκτός καθώς, όπως σημείωνε η «Μοντ», «το σημαντικό για την κυβέρνηση ήταν να δείξει ότι ο κοινωνικός διάλογος συνεχίζει να λειτουργεί, την ώρα που όλα τα υπόλοιπα πατινάρουν». Τελικά, ούτε αυτός ο στόχος επετεύχθη. 

Ο θεσμός
Ο Ολάντ αφιέρωσε χθες μεγάλο κομμάτι της ομιλίας του στην υπεράσπιση της Κοινωνικής Διάσκεψης, μνημονεύοντας τις μεταρρυθμίσεις που προέκυψαν από αυτή, όπως τον νόμο για την ελαστασφάλεια (flexicurity) δηλαδή τη μεταρρύθμιση της επαγγελματικής κατάρτισης.