Οκτώ πρόσωπα αναζητούν ρόλο στην Κεντροαριστερά

Οκτώ πρόσωπα αναζητούν ρόλο στη σκηνή της Κεντροαριστεράς. Η τύχη του εγχειρήματος με πυρήνα το ΠαΣοΚ είναι το αίνιγμα του φετινού καλοκαιριού. Τα άλλα κόμματα του ευρύτερου χώρου κινούνται σε προβλέψιμες τροχιές. Η μεν εναπομείνασα ΔΗΜΑΡ προσεγγίζει πλέον ανοιχτά τον ΣΥΡΙΖΑ – στο πεδίο της «μικρής ΔΕΗ». Το δε Ποτάμι έχει περάσει τον πρώτο κάβο του ιδρυτικού Συνεδρίου.Η κινητικότητα εντοπίζεται πλέον στην Ελιά. Στην επιφάνεια η συζήτηση γίνεται για το σχήμα και τα οργανωτικά – αν θα διατηρηθεί και πώς θα διατηρηθεί το ΠαΣοΚ, αν θα αλλάξει όνομα ή θα αφομοιωθεί μέσα σε ένα συμμαχικό κέλυφος. Στο βάθος όμως ο αναβρασμός προκύπτει από τις αντίπαλες προσωπικές στρατηγικές. Οπως το λέει παρατηρητής του χώρου, «το κόμμα μπορεί να μίκρυνε, οι φιλοδοξίες όμως παραμένουν υπερτροφικές».

Το ΠαΣοΚ ετοιμάζεται για συνέδριο τον Σεπτέμβριο. Κανείς όμως δεν ξέρει αν θα είναι συνέδριο του ΠαΣοΚ, συνέδριο της Ελιάς ή της Δημοκρατικής Παράταξης. Δεν έχει καν ξεκαθαριστεί αν θα είναι συνέδριο.

Η συζήτηση ακούγεται τυπολατρική, αλλά πάνω της εγγράφονται οι προσωπικές στρατηγικές των στελεχών. Ακούγεται σαν συζήτηση που ταιριάζει σε ένα κόμμα σαν το παλιό ΠαΣοΚ – όχι το σημερινό κόμμα του 8,02%.

Το σκηνικό των τελευταίων ημερών – οι δημόσιες και ημιδημόσιες εξάρσεις, τα ραντεβού και τα τραπεζώματα – έχει πάντως το χρώμα των παλιών, καλών ημερών.

Στην αρχή το συνέδριο είχε εξαγγελθεί ως «ιδρυτικό της Δημοκρατικής Παράταξης». Κάποιοι ένιωσαν ότι έτσι επιχειρείται να καπελωθεί – έως να θαφτεί – το ΠαΣοΚ κάτω από ένα νέο οικοδόμημα τύπου Ελιάς. Ο χαρακτήρας και το αντικείμενο αυτού του συνεδρίου είναι στην ατζέντα δύο κρίσιμων συνεδριάσεων. Του Πολιτικού Συμβουλίου τη Δευτέρα και της Κεντρικής Επιτροπής το επόμενο Σάββατο. Σε αυτές θα φανεί κατά πόσο ο Βαγγέλης Βενιζέλος έχει βρει modus vivendi με τα στελέχη που φέρονταν έτοιμα να τον αμφισβητήσουν.

«Ο πρόεδρος έχει μιλήσει με όλους» επισημαίνει στέλεχος που πιστεύει ότι σε αυτή τη φάση δεν πρέπει να τεθεί θέμα ηγεσίας. Στους «όλους» δεν περιλαμβάνεται η πλευρά των αποκαλούμενων παπανδρεϊκών. Περιλαμβάνονται όμως στελέχη όπως ο Κώστας Σκανδαλίδης, η Φώφη Γεννηματά, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και ο –  συνεργαζόμενος – Ανδρέας Λοβέρδος.

Αν αγνοήσει κανείς τη συζήτηση περί προσώπων, οι διαφορές για το πού πρέπει να πάει το ΠαΣοΚ είναι δυσδιάκριτες. Ολοι συμφωνούν ότι πρέπει να αναζητηθούν συμμαχίες – έστω και αν επιμένουν να παραφράζουν την Κεντροαριστερά σε «ελληνική σοσιαλδημοκρατία», «μεταρρυθμιστικό κέντρο» ή «ριζοσπαστικό μέτρο». Ολοι συμφωνούν ότι, αν δεν αλλάξει κάτι δραστικά, το ΠαΣοΚ κινδυνεύει στις επόμενες εκλογές να συνθλιβεί μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ. Ολοι ανακυκλώνουν τις λέξεις «αυτονομία», «αυθυπαρξία», «διακριτό στίγμα» για να περιγράψουν το μέγα ζητούμενο: να βρει ξανά το ΠαΣοΚ λόγο ύπαρξης, σπάζοντας τον νέο διπολισμό. Αυτή η πολυφωνική συμφωνία έρχεται στην επιφάνεια ως κακοφωνία. Ως φατριασμός. Γιατί; Σύμφωνα με τη διάγνωση κορυφαίου στελέχους, «οι σχέσεις μας είναι δηλητηριασμένες».

Μιχάλης Χρυσοχοΐδης
Μια αποστροφή του, σε μια συνέντευξή του το απόγευμα της Τρίτης έκανε τον γύρο του Διαδικτύου. Και πώς θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά; «Αισθάνομαι» είχε πει ο υπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, «την υποχρέωση να υπερασπιστώ την παράταξη και να αναλάβω την ευθύνη για τα όποια λάθη έχουν γίνει αλλά και για το μέλλον της». Ο ίδιος διατείνεται ότι δεν εννοούσε – αυτό που όλοι κατάλαβαν – ότι εξέφραζε, δηλαδή,  ενδιαφέρον για τη διάδοχη κατάσταση στο ΠαΣοΚ. Δεν τον ενδιαφέρουν, διεμήνυε, τα πρόσωπα. Φαίνεται να έχει αποκαταστήσει επικοινωνία με τον Βαγγέλη Βενιζέλο και δεν επιθυμεί στην παρούσα φάση να διαταράξει τις σχέσεις του μαζί του.

Φώφη Γεννηματά
Λένε ότι είναι το μόνο στέλεχος σήμερα στο ΠαΣοΚ που «μπορεί να κάνει μία εκδήλωση και να μαζέψει καμιά πεντακοσαριά άτομα». Το πιστοποιεί αυτόπτης που βρέθηκε σε εκδήλωση σε κεντρικό ξενοδοχείο πριν από τις ευρωεκλογές. Τυπικά ήταν μια εκδήλωση της Ελιάς για την οικονομία. «Και ξαφνικά είδα οργάνωση, φωνές, κλακαδόρους και είπα, ωπ, κάτι άλλο γίνεται εδώ» λέει.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει την παρατήρηση άλλου στελέχους ότι η Γεννηματά κινείται πολύ έντονα στο παρασκήνιο – παράλληλα με τις δημόσιες τοποθετήσεις, όπως εκείνη την επομένη των εκλογών όταν δήλωνε ότι «δεν είναι ικανοποιημένη με το 8% της Ελιάς». Την άτυπη καμπάνια της λέγεται ότι έχουν αναλάβει παλαίμαχα στελέχη της πτέρυγας των γεννηματικών. 
Πάντως, η εκτίμηση των περισσοτέρων είναι ότι και η αναπληρώτρια υπουργός Αμυνας είχε έρθει σε κάποιου είδους συμφωνία με τον Βαγγέλη Βενιζέλο και δεν βιάζεται να διεκδικήσει ηγετικό ρόλο στο ΠαΣοΚ. «Είπε να το αφήσει για αργότερα και να πάει για σούσι» είναι το πικρόχολο σχόλιο. Ο υπαινιγμός αναφέρεται στις εξόδους της Φώφης σε μοδάτα στέκια της παραλιακής και του Κέντρου – όπως τις καταγράφει υπερηφάνως ο σύζυγός της στις αναρτήσεις του στο facebook.

Κώστας Σκανδαλίδης – Νίκος Ανδρουλάκης
Το κοινό μυστικό στο ΠαΣοΚ είναι ότι ο γραμματέας ελέγχει τον μηχανισμό – όποιον τέλος πάντων έχει απομείνει. «Εχει shop in a shop» λέει παλαιό στέλεχος, εννοώντας την Κεντρική Επιτροπή, όπου ο Νίκος Ανδρουλάκης επηρεάζει την πλειοψηφία των μελών. Βεβαίως, δεν είναι μόνος. Από πίσω του ως μέντορας είναι πάντα ο Κώστας Σκανδαλίδης – «ο πρόεδρος Κώστας», όπως τον αποκαλεί σύντροφός του χωρίς να μπορεί να πνίξει τον καγχασμό του. Σκανδαλίδης και Ανδρουλάκης εμφανίζονται να επιθυμούν ένα αριστερόστροφο ΠαΣοΚ, που θα μπορούσε να συγκυβερνήσει με τον ΣΥΡΙΖΑ. «Θέλουν συριζοποίηση του ΠαΣοΚ» λέει στέλεχος που ανήκει στην πτέρυγα των αυτοαποκαλούμενων μεταρρυθμιστών. Οι προθέσεις του διδύμου θα φανούν μεθαύριο στο Πολιτικό Συμβούλιο. Η πρόβλεψη είναι ότι Σκανδαλίδης και Βενιζέλος έχουν βρει κοινό τόπο και δεν πρόκειται να δούμε τώρα σύγκρουση μεταξύ τους.

Ανδρέας Λοβέρδος
Είναι το πρόσωπο που συγκεντρώνει τα περισσότερα βέλη στο παρασκήνιο. Δεν λένε μόνο ότι εγκατέλειψε το κόμμα και επιχειρεί τώρα να επιστρέψει από το παράθυρο. Αλλά, σύμφωνα με συνάδελφό του στην κυβέρνηση, πήρε υπουργικό θώκο για να «συμπεριφέρεται ως ιμιτασιόν συριζαίος», τάζοντας μετεγγραφές, τακτοποίηση όλων των υπαλλήλων μέχρι και αρνούμενος να εφαρμόσει τον προϋπολογισμό.
«Προσέξατε πώς μιλάει τελευταία;» ρωτάει παλαιό στέλεχος. «Λέει “εμείς στην Ελιά”… Λέει “ο Βαγγέλης”. Δηλαδή, δεν καταλαβαίνω. Δεν ανέχτηκε τον Βενιζέλο ως πρόεδρο του ΠαΣοΚ, αλλά τον αγάπησε ξαφνικά ως προκαθήμενο της Ελιάς;». Ο υπαινιγμός είναι ότι η επαναπροσέγγιση Βενιζέλου – Λοβέρδου έγινε στη βάση μιας ανταλλαγής που δεν εξαντλείται στην υπουργοποίηση του δεύτερου. Οπως λέει ειρωνικά άλλο στέλεχος: «Δεν μπορώ να φανταστώ τι μπορεί να του έχει τάξει; Τη μία και μόνη εκλόγιμη θέση στο Επικρατείας;».

Οι παπανδρεϊκοί
Τους λένε παπανδρεϊκούς μάλλον συμβατικά, επειδή κάποιοι από αυτούς συνδέθηκαν στο παρελθόν με τον πρώην πρωθυπουργό. Σήμερα κινούνται μάλλον ερήμην του. Στην ομάδα, που δεν είναι συμπαγής, συγκαταλέγονται οι Σαχινίδης (επάνω αριστερά), Μωραΐτης (επάνω δεξιά), Πεταλωτής, Τριαντάφυλλος, Οθωνας. Κοινή τους αγωνία είναι ότι ο Βενιζέλος οδηγεί το ΠαΣοΚ σε έκλειψη, υπό τον μανδύα της Ελιάς, χωρίς να ρωτάει το κόμμα. «Εμείς δηλαδή τι είμαστε;» αναρωτιέται ένας από αυτούς. «Δεν είμαστε βουλευτές του ΠαΣοΚ; Τι φαντάζεται; Οτι είμαστε περιουσιακό του στοιχείο και θα μας φορτώσει σε μια βαλίτσα να μας πάει αλλού;».
Το «αλλού» είναι η Ελιά που σύμφωνα με τη δική τους εκδοχή «δεν είναι γνήσια συμμαχία, αλλά ΠαΣοΚ και σία». Στην κατηγορία ότι θέλουν το κόμμα κλειστό, επιχείρησαν να απαντήσουν πίνοντας τσίπουρα με βουλευτές της Δημοκρατικής Αριστεράς. Ηθελαν έτσι να δείξουν ότι μπορούν να συνομιλούν με άλλους χώρους, σε αντίθεση με τον πρόεδρο του ΠαΣοΚ. Αυτές οι συνάξεις είναι που σχολιάζονται από συντρόφους τους στο ΠαΣοΚ ως «τρελές επαφές», χωρίς άλλη στόχευση, εκτός από τον επικοινωνιακό θόρυβο που προκαλούν.

Μεταρρυθμιστές
Πίστη στην ηγεσία, πιέσεις για ανοίγματα
Λένε ανοιχτά και δημοσίως ότι δεν θέτουν θέμα ηγεσίας. Συναντήθηκαν το βράδυ της περασμένης Τετάρτης στο σπίτι της υφυπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης Εύης Χριστοφιλοπούλου. Ηδη έξι από αυτούς (Αθηνά Δρέττα, Παντελής Καψής, Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, Κώστας Σπηλιόπουλος, Θανάσης Χειμωνάς, Εύη Χριστοφιλοπούλου) συνυπογράφουν κείμενο – παρέμβαση για την ανασύνθεση της δημοκρατικής παράταξης (βλέπε ρεπορτάζ στη σελίδα 22). Το σκεπτικό τους, όπως το εξηγεί στέλεχος που μετέχει στην ομάδα, είναι ότι «ακόμη και αν το συνέδριο ήταν συνέδριο μόνο του ΠαΣοΚ, δεν θα μπορούσε παρά να αφορά το άνοιγμα και τις συνεργασίες». Η παρέμβασή τους πάντως δεν εξαντλείται στο κείμενο των έξι. Αναμένεται να υπάρξει συνέχεια και στην Κεντρική Επιτροπή.

Και ο Γιώργος Καμίνης
Η ομιλία του στο συνέδριο του Ποταμιού το προηγούμενο Σάββατο είχε χαρακτήρα πολιτικής παρέμβασης. Η αλληγορική αναφορά του στην Κεντροαριστερά– τα «πολλά ποτάμια που πρέπει να συναντηθούν» – ερμηνεύτηκε ως η πρώτη του προσπάθεια να δηλώσει παρών στις ζυμώσεις του χώρου. Ο ίδιος διαμηνύει ότι δεν σκέφτεται την εμπλοκή του στην κεντρική πολιτική σκηνή. Το ενδιαφέρον του, λέει, περιορίζεται στα του δήμου – εκεί θέλει να διαμορφώσει προγραμματικό λόγο και έργο. Ο Καμίνης έχει πέντε χρόνια μπροστά του στον δήμο. Σύμφωνα με την ερμηνεία πολιτικού του φίλου, «δεν θέλει να φανεί από τώρα ότι ίσως έχει άλλες βλέψεις. Αν μπει νωρίς κάτω από τον προβολέα, κινδυνεύει να καεί».