Σύμφωνα με τις μακροοικονομικές προβλέψεις που περιέχονται στα πλέον πρόσφατα δημοσιεύματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΔΝΤ, η ελληνική οικονομία αναμένεται να ανακάμψει το 2014 και το ΑΕΠ να σημειώσει ρυθμό ανόδου 0,6%. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα πολύ ενθαρρυντικό γεγονός.
Ωστόσο, αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι η κατά 0,6% άνοδος του ΑΕΠ το 2014 ήταν η πρόβλεψη για τον ρυθμό ανόδου της ελληνικής οικονομίας ήδη από το φθινόπωρο του 2012 από την ΕΕ και τις αρχές του 2013 από το ΔΝΤ και παρέμεινε σταθερή έκτοτε. Κάνοντας αυτή τη διαπίστωση, εύλογα ακολουθεί και το ερώτημα: καλά, τίποτα δεν άλλαξε όλη αυτή την κρίσιμη και τόση πυκνή σε οικονομικά γεγονότα περίοδο;
Οι μακροοικονομικές προβλέψεις δεν είναι προφητείες, ούτε μαντείες . Αντίθετα, είναι κλάδος της οικονομικής επιστήμης και μάλιστα διενεργούνται από εμπειρογνώμονες με συγκεκριμένα αναλυτικά μέσα (συνήθως οικονομετρικά υποδείγματα) και βέβαια μεταβάλλονται υπό το φως των εξελίξεων.
Η προσαρμογή τους καθορίζεται κυρίως από τρεις παράγοντες:
1. Τη διαμόρφωση νέων υποθέσεων εξωγενούς χαρακτήρα που αφορούν κυρίως το διεθνές περιβάλλον και τις αναγγελθείσες πολιτικές.
2. Τα νέα στοιχεία και πληροφορίες που σταδιακά βλέπουν το φως της δημοσιότητας.
3. Την υποκειμενική αλλαγή της ποιοτικής αξιολόγησης των εξελίξεων από τους εμπειρογνώμονες που διενεργούν την πρόβλεψη.
Και οι τρεις αυτοί παράγοντες κανονικά θα έπρεπε να είχαν οδηγήσει σε μια σημαντική προς τα άνω αναθεώρηση της πρόβλεψης για το 2014. Ειδικότερα, οι προοπτικές για το διεθνές περιβάλλον, με εξαίρεση τη συναλλαγματική ισοτιμία που ανατιμήθηκε, είναι καλύτερες τώρα από ό,τι πιστευόταν ότι θα είναι. Τα στατιστικά στοιχεία που ήρθαν στη δημοσιότητα για την ελληνική οικονομία είναι σαφώς ευνοϊκότερα. Τέλος, οι αξιολογήσεις των εμπειρογνωμόνων είναι σαφώς βελτιωμένες υπέρ της ελληνικής οικονομίας. Ομως η πρόβλεψη για τον ρυθμό ανόδου της ελληνικής οικονομίας για το 2014 παρέμεινε στο 0,6%.
Τα παραπάνω θέτουν ένα βασικό ερώτημα: πώς διενεργούν τις προβλέψεις οι διεθνείς οργανισμοί, ποια η αξιοπιστία τους, πώς παράγονται τα μεγέθη που σε μεγάλο βαθμό καθορίζουν τις τύχες της χώρας στο πλαίσιο του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής; Πώς διενεργείται και ποια η αξιοπιστία της μεσοπρόθεσμης προβολής της ελληνικής οικονομίας που υποστηρίζει αλλά και καθορίζει την ανάλυση διατηρησιμότητας του χρέους, που και αυτή παρέμεινε αμετάβλητη στα βασικά της μεγέθη τον τελευταίο ενάμιση χρόνο;
Οι προσφερόμενες από τους διεθνείς οργανισμούς προβλέψεις βασικών μακροοικονομικών μεγεθών της ελληνικής οικονομίας δεν πείθουν ότι παράγονται με την απαραίτητη σοβαρότητα και προσοχή που απαιτούν οι περιστάσεις.
Η συζήτηση για το χρέος αρχίζει!
Ο Νίκος Ζόνζηλος είναι ερευνητικός συνεργάτης του ΙΟΒΕ και πρώην στέλεχος της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών της Τραπέζης της Ελλάδος