Η Μέρκελ, ο Γκάμπριελ, και η ελαστικότητα της ιερής αγελάδας

Το ντιλ είναι απλό. Περισσότερος χρόνος για την εκπλήρωση των στόχων του Συμφώνου Σταθερότητας έναντι σταθερών δεσμεύσεων για μεταρρυθμίσεις. Οι χώρες της ευρωζώνης που προχωρούν σε γενναίες μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να παίρνουν περισσότερο χρόνο για να εξυγιάνουν τον προϋπολογισμό τους από τα ελλείμματα. Για πρώτη φορά το δέχτηκε ανοιχτά και ο αντικαγκελάριος της Γερμανίας και υπουργός Οικονομίας Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, μιλώντας την περασμένη Δευτέρα στην Τουλούζη. Στη γαλλική πόλη ο Γκάμπριελ είχε ευρωπαϊκό ακροατήριο και εκεί έδειξε να συμμερίζεται τις αγωνίες και τους στόχους του κεντροαριστερού Ματέο Ρέντσι και του Σοσιαλιστή Φρανσουά Ολάντ, με τους οποίους ανήκει πολιτικά στην ίδια ευρωπαϊκή οικογένεια.

Στη Γερμανία όμως οι αντιδράσεις στις δηλώσεις του ήταν και έντονες και αναμενόμενες. Ο αντικαγκελάριος έθιξε το Σύμφωνο Σταθερότητας, την ιερή αγελάδα και της καγκελαρίου Μέρκελ και των Χριστιανοδημοκρατών. Αυτοί κατηγορούν με κάθε ευκαιρία τον σοσιαλδημοκράτη πρώην καγκελάριο Σρέντερ, γιατί με τον γάλλο πρόεδρο Σιράκ ήταν οι πρώτοι που παραβίασαν την προηγούμενη δεκαετία το Σύμφωνο Σταθερότητας. Ο Γκάμπριελ δεν άφησε αναπάντητες τις πρώτες αντιδράσεις και στη χθεσινή «Μπιλντ» ζήτησε «περισσότερη ειλικρίνεια» από τους Γερμανούς στη συζήτηση για τις μεταρρυθμίσεις.

Ο Γκάμπριελ και οι Σοσιαλδημοκράτες δεν αμφισβητούν το Σύμφωνο Σταθερότητας, κάθε άλλο μάλιστα. Σοσιαλδημοκράτες πολιτικοί εμφανίζονται συχνά αυστηρότεροι στην τήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας ακόμη και από τους Χριστιανοδημοκράτες. Αλλά αναζητούν μία νέα ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία που υπεραμύνεται η Μέρκελ και την ανάγκη για αναπτυξιακά μέτρα. Μόνο που καγκελάριος είναι η Μέρκελ και η Χριστιανική Ενωση, με διπλάσια σχεδόν δύναμη, έχει το πάνω χέρι στον κυβερνητικό συνασπισμό.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ. Πριν από την τακτική συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, χθες το πρωί, η καγκελάριος Μέρκελ είχε σύντομη κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον αντικαγκελάριο Γκάμπριελ. «Συμφωνούμε ότι δεν υπάρχει καμία αναγκαιότητα να αλλάξει το Σύμφωνο Σταθερότητας» είπε αργότερα η Μέρκελ στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην καγκελαρία. «Ολα όσα χρειαζόμαστε στο ζήτημα της ελαστικότητας για να ξεπεράσουμε τα προβλήματα περιλαμβάνονται ήδη ως εργαλεία ελαστικότητας στο ισχύον Σύμφωνο Σταθερότητας. Αυτή είναι η κοινή μας πεποίθηση» τόνισε η Μέρκελ.

Στο περιβάλλον του Γκάμπριελ μιλούσαν ήδη για ατυχή διατύπωσή του στην Τουλούζη. Τη θέση του αποσαφηνίζει ο ίδιος στη σημερινή εφημερίδα «Ταγκεσπίγκελ». «Για την υλοποίηση της πρότασής μου δεν πρέπει να χαλαρώσει το Σύμφωνο Σταθερότητας» λέει ο Γκάμπριελ. Οχι μόνο είναι εφικτό, προσθέτει, αλλά είναι ήδη πρακτική στο πλαίσιο του ήδη ισχύοντος Συμφώνου Σταθερότητας να δίνεται περισσότερος χρόνος για τη μείωση του ελλείμματος με αντάλλαγμα δεσμεύσεις για μεταρρυθμίσεις.

Με το βλέμμα στραμμένο στην Ιταλία και τη Γαλλία, ο Γκάμπριελ διαφοροποιείται από τις πιέσεις «εκ μέρους ορισμένων μεμονωμένων χωρών της ΕΕ», όπως λέει, «που θέλουν να προχωρήσουν σε έναν διαφορετικό προσδιορισμό της σταθερότητας και του ελλείμματος». «Για να συμβεί αυτό θα έπρεπε να αλλάξει το Σύμφωνο Σταθερότητας» προσθέτει ο Γκάμπριελ. Ο πρόεδρος του SPD επιδιώκει μια «μεσολαβητική θέση», προκειμένου οι χώρες με οικονομικά προβλήματα, όπως η Ιταλία και η Γαλλία, να γεφυρώσουν την ταυτόχρονη ανάγκη χρηματοδότησης των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων. Για αυτό ο Γκάμπριελ δεν θέλει χαλάρωση, αλλά «ελαστική εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας».

Οι λεκτικές ακροβασίες περί «ελαστικότητας» αλλά και η σαφής έκκληση στους Γερμανούς για «ειλικρίνεια» στη συζήτηση αυτή δείχνουν ότι ο αντικαγκελάριος Γκάμπριελ δεν βρήκε ακόμη εκείνη την ισορροπία που θα βάζει εμφανή σοσιαλδημοκρατική σφραγίδα στην ευρωπαϊκή πολιτική της γερμανικής κυβέρνησης.