Εκλεισαν οι στρόφιγγες, τρέμουν στις Βρυξέλλες

Η Ρωσία έκλεισε χθες τις στρόφιγγες φυσικού αερίου προς την Ουκρανία, γνωστοποιώντας ότι θα ανοίξουν μόνο εάν το Κίεβο καταβάλει την πληρωμή εκ των προτέρων, καθώς η ένταση μεταξύ των δύο χωρών αυξάνεται λόγω των εξελίξεων στην Ανατολική Ουκρανία. Η κίνηση αυτή προκάλεσε αναστάτωση σε όλη την Ευρώπη, η οποία εισάγει το 1/3 των αναγκών της σε φυσικό αέριο από τη Ρωσία, με το μισό αυτής της ποσότητας να παραδίδεται μέσω των αγωγών που διέρχονται από το ουκρανικό έδαφος. Η ρωσική Gazprom ενημέρωσε τις Βρυξέλλες ότι θα συνεχίσει μεν να παραδίδει αέριο για την Ευρώπη μέσω Ουκρανίας, όμως το Κίεβο θα είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά του, κάνοντας μνεία για «πιθανή διαταραχή στις παραδόσεις εάν η Ουκρανία παρακρατήσει για λογαριασμό της αέριο που προορίζεται για την Ευρώπη».

ΑΔΙΕΞΟΔΟ. Λίγο νωρίτερα είχαν φθάσει σε αδιέξοδο οι συνομιλίες μεταξύ Μόσχας και Κιέβου που διεξάγονταν με τη διαμεσολάβηση της ΕΕ. Η απόφαση προκάλεσε έντονες δηλώσεις και από τις δύο πλευρές αλλά προς το παρόν δεν επηρεάζει την κρίσιμη ροή του ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη. Η Ουκρανία διαθέτει επαρκή αποθέματα έως τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με τον επικεφαλής της κρατικής εταιρείας ενέργειας της χώρας Naftogaz. Ομως η απόφαση των ρώσων μπορεί να δυσχεράνει τις μακροπρόθεσμες ενεργειακές παροχές της Ευρώπης εάν το θέμα δεν επιλυθεί, σύμφωνα με αναλυτές, οι οποίοι θυμίζουν ότι στο παρελθόν ανάλογες διενέξεις άφησαν τους πολίτες της Ουκρανίας και κάποιων βαλκανικών χωρών να τουρτουρίζουν εν μέσω χειμώνος.

Παρεμβαίνοντας σε ένα θέμα που αφορά άμεσα τον εφοδιασμό της ευρωπαϊκής αγοράς με φυσικό αέριο, ο αρμόδιος επίτροπος της ΕΕ Γκίντερ Ετινγκερ προειδοποίησε, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ότι η ΕΕ δεν μπορεί να αντιμετωπίσει προβλήματα τροφοδοσίας σε φυσικό αέριο τον χειμώνα εάν δεν γεμίσει τώρα τις αποθήκες της. Καλώντας τη ρωσική πλευρά να επανεξετάσει τη συμβιβαστική προσφορά της προς την Ουκρανία, ίσως με κάποιες μικρές προσαρμογές, ο Ετινγκερ διευκρίνισε ότι θα επιδιώξει τη διοργάνωση νέων συνομιλιών για την επίλυση της διένεξης μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Σύμφωνα με τα αναθεωρημένα στοιχεία που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η Ενωση Ευρωπαϊκών Εταιρειών Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, η ΕΕ έχει συγκεντρώσει περίπου τα 2/3 των αποθεμάτων της σε φυσικό αέριο για τον χειμώνα, δηλαδή 51,912 δισ. κυβικά μέτρα. Ομως κάποιες χώρες, όπως η Γαλλία που διαθέτει το 44,58% των αποθεμάτων της, η Ουγγαρία με 26,02% και η Κροατία με 51,03%, έχουν χαμηλότερα αποθέματα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα αποθέματα φυσικού αερίου συγκεντρώνονται κάθε χρόνο στο διάστημα από την 1η Απριλίου έως την 1η Νοεμβρίου, δηλαδή όταν η κατανάλωση είναι σε χαμηλό επίπεδο.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Βουλγαρίας που γνωστοποίησε ότι η χώρα του διαθέτει αποθέματα για τρεις ή τέσσερις μήνες, δήλωσε ότι η Κύπρος μπορεί να προμηθεύσει τη χώρα του και άλλα κράτη της Κεντρικής Ευρώπης με φυσικό αέριο ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από τη Ρωσία. Ο Κριστιάν Βίγκενιν, έπειτα από συνομιλίες με τον κύπριο ομόλογό του Γιάννη Κασουλίδη, ανέφερε ότι η Κύπρος «μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο σε έναν διάδρομο Βορρά – Νότου προμηθεύοντας αέριο την Κεντρική Ευρώπη μέσω Ελλάδας». Πρόσθεσε ότι χρειάζεται πολλή δουλειά για να υλοποιηθεί αυτή η ιδέα, όμως η προοπτική να γίνει μεσοπρόθεσμα η Κύπρος ένας από τους βασικούς προμηθευτές φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι «πραγματική και υλοποιήσιμη».

Η ΤΙΜΗ. Η διαμάχη μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας αφορά την τιμή του φυσικού αερίου, την οποία το Κίεβο θέλει να μειώσει σημαντικά μετά την απότομη αύξησή της από την Gazprom στον απόηχο της ανατροπής του προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς. H Gazprom είναι διατεθειμένη να μειώσει την τιμή σε επίπεδα που όμως το Κίεβο δεν θεωρεί επαρκή, ενώ συνδέει την όποια συμφωνία με την αποπληρωμή των ουκρανικών οφειλών.

Ομως η διένεξη για το αέριο αποτελεί κομμάτι της ευρύτερης διαφωνίας για το μέλλον της Ουκρανίας, για το εάν δηλαδή θα συμπαραταχθεί με τη Ρωσία ή με την Ευρωπαϊκή Ενωση, και έρχεται εν μέσω της κρίσης που ξέσπασε μετά την απόφαση του Βλαντίμιρ Πούτιν να προσαρτήσει την Κριμαία στη Ρωσία τον Μάρτιο. Μέχρι τότε και καθώς μάλιστα είχε εκλεγεί πρόεδρος της Ουκρανίας ο φιλορώσος Γιανουκόβιτς η Μόσχα παρείχε αέριο στο Κίεβο σε πολύ χαμηλές τιμές, κάτι που σταμάτησε την 1η Απριλίου, ενώ ζητεί και 1,95 δισ. δολάρια για οφειλόμενα χρέη.

Ο ουκρανός πρωθυπουργός Αρσένι Γιάτσενιουκ έκανε λόγο για «ευρύτερο σχέδιο καταστροφής της Ουκρανίας» ενώ η Μόσχα έθεσε ως όρο για τη συνέχιση του διαλόγου την πλήρη αποπληρωμή των ουκρανικών οφειλών. Πάντως η Gazprom ανέφερε ότι στράφηκε στον σουηδικό οργανισμό διαιτησίας του Επιμελητηρίου της Στοκχόλμης για «την αποπληρωμή οφειλών 4,5 δισ. δολαρίων» από την ουκρανική πλευρά. Λίγο αργότερα, και η ουκρανική Naftogaz ανέφερε ότι στράφηκε στον ίδιο οργανισμό.

Η Ελλάδα και η διάσωση της Ουκρανίας
Το κόστος του πακέτου διάσωσης της Ελλάδας δεν ήταν παρά «ψιλοπράγματα» σε σύγκριση με τις ανάγκες που αντιμετωπίζει η Ουκρανία, η οποία βρίσκεται στο χείλος μιας βαθύτατης οικονομικής κρίσης
Γκίντερ Ετινγκερ, επίτροπος Ενέργειας

Υπάρχει κίνδυνος για την Ευρώπη
Μιλώντας στον υπουργό Ενέργειας Αλεξάντερ Νόβακ και τον επικεφαλής της Gazprom Αλεξέι Μίλερ, ο ρώσος πρωθυπουργός Ντμίτρι Μεντβέντεφ ανέφερε ότι «δεν πρέπει να αποκλειστεί ο διάλογος», γνωρίζοντας όμως ότι η δεινή οικονομική κατάσταση της Ουκρανίας δεν επιτρέπει την αποπληρωμή οφειλών. Ο Μίλερ κατηγόρησε το Κίεβο ότι υιοθετεί «μη εποικοδομητική στάση» στις συνομιλίες. «Οσον αφορά τους κινδύνους της διαμετακόμισης του αερίου προς την ΕΕ υπάρχουν και δεν είναι ασήμαντοι» τόνισε ο Μίλερ.