Τρεις σοσιαλιστές κρατούν τα κλειδιά για τον Γιούνκερ

«Γιούνκερ ή κρίση» είναι το δίλημμα ενώπιον του οποίου έθεσαν οι ιθύνοντες της Ευρωβουλής τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρομπάι, ο οποίος πραγματοποίησε χθες τις πρώτες επίσημες διερευνητικές επαφές του με τις ηγεσίες των ευρωπαϊκών πολιτικών ομάδων.

Από τις επαφές αυτές ο πρόεδρος της ΕΕ αντελήφθη πλέον σαφώς ότι για τις δύο μεγαλύτερες πολιτικές ομάδες της Ευρωβουλής, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) και τους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές, η επιλογή του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ είναι μονόδρομος και ότι οποιαδήποτε άλλη επιλογή δεν μπορεί παρά να οδηγήσει σε μείζονος σημασίας θεσμική κρίση την ΕΕ. Μια κρίση που θα φέρει αντιμέτωπους τους εκλεγμένους πρωθυπουργούς των χωρών-μελών με τους προσφάτως εκλεγέντες ευρωβουλευτές και την οποία η ΕΕ μάλλον δεν έχει την πολυτέλεια να δοκιμάσει.

Τούτων δοθέντων, η εκλογή του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θεωρείται με βάση τα σημερινά δεδομένα εξαιρετικά πιθανή και τα ερωτήματα που τίθενται αφορούν πλέον τη διανομή των άλλων βασικών πόστων της ΕΕ και τις στρατηγικές ορισμένων κρατών για την κάλυψή τους.

Σε σχέση με τις επίσημες επαφές που είχε ο Χέρμαν βαν Ρομπάι στην Ευρωβουλή, το κύριο συμπέρασμα που συνήγαγε ήταν η απολύτως ομόθυμη υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Την εξέφρασε ο νέος πρόεδρος της Ευρωκοινοβουλευτικής του Ομάδας, ο βαυαρός Χριστιανοκοινωνιστής Χέρμαν Βέμπερ, ο οποίος κατέστησε σαφές ότι παρά το γεγονός πως λόγω της οικονομικής κρίσης συχνά υποστήριξε θέσεις όχι ιδιαίτερα δημοφιλείς, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα ήλθε πρώτο στις ευρωεκλογές και συνεπώς θα πρέπει ο εκλεκτός του να γίνει πρόεδρος της Επιτροπής.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ. Ως προς το πρόγραμμα του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο Βέμπερ ανέφερε ότι θα είναι η τόνωση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών οικονομιών μέσω της προώθησης των διαρθρωτικών αλλαγών, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό τον δρόμο για την επίτευξη συμβιβαστικών συμφωνιών τόσο με τους Βρετανούς Συντηρητικούς όσο και με τους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές.

Σε ό,τι αφορά τους Βρετανούς Συντηρητικούς, ο πρόεδρος των οποίων Ντέιβιντ Κάμερον ανέβασε πολύ ψηλά τον πήχη αφήνοντας να εννοηθεί ότι αν επιλεγεί ο Γιούνκερ ενδέχεται η Βρετανία να εγκαταλείψει μία ώρα αρχύτερα την ΕΕ, το μείζον ερώτημα είναι τι τελικώς θα ζητήσουν για να τον αποδεχθούν; Το πιθανότερο είναι ότι θα ζητήσουν δεσμεύσεις προς την κατεύθυνση της περαιτέρω εξαίρεσης της Βρετανίας από την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Δικαίου, κυρίως δε σε σχέση με το Σίτι του Λονδίνου. Κάτι που ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ θα μπορούσε να αποδεχθεί αλλά μόνο ώς έναν βαθμό, δεδομένου ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία έχει σημαντικά αναμορφωθεί μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης το 2009.

Η διαπραγματευτική ικανότητα του Ντέιβιντ Κάμερον θα μπορούσε να ενισχυθεί αν ο ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι έδειχνε πραγματικές τάσεις συνεργασίας μαζί του με στόχο τον τορπιλισμό της υποψηφιότητας Γιούνκερ. Στην περίπτωση αυτή η υποψηφιότητα Γιούνκερ δεν θα είχε την αναγκαία πλειοψηφία ούτε στο επίπεδο των αρχηγών-κρατών και κυβερνήσεων ούτε στο επίπεδο της Ευρωβουλής.

Ωστόσο καλά ενημερωμένες διπλωματικές πηγές βεβαίωναν από τις Βρυξέλλες ότι οι όποιες ενστάσεις του νέου πρωθυπουργού της Ιταλίας για το πρόσωπο του Γιούνκερ σχετίζονται κυρίως με την επιδίωξή του να ανατεθεί το χαρτοφυλάκιο των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ στον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Μάσιμο ντ Αλέμα με τον οποίο ο Ρέντσι έχει πλέον αγαστές σχέσεις. Στην περίπτωση δε που ο Γιούνκερ αναθέσει στον γάλλο Σοσιαλιστή Πιερ Μοσκοβισί το χαρτοφυλάκιο της Οικονομίας και στον Γερμανό, επίσης Σοσιαλιστή, Μάρτιν Σουλτς το χαρτοφυλάκιο της Ενέργειας ή της Βιομηχανίας, τότε δύσκολα ο Μ. Ρέντσι θα εμπόδιζε την εκλογή του τέως πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου στην προεδρία της Επιτροπής.

Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ. Αυτό που ωστόσο δείχνει να απασχολεί ιδιαιτέρως στην παρούσα φάση τους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές είναι η επίτευξη στο πλαίσιο της Ευρωβουλής ευρύτερων συμμαχιών για τη στήριξη της υποψηφιότητας Γιούνκερ, ούτως ώστε να μη βρεθούν στη «λεπτή θέση» να τον υποστηρίξουν μόνο αυτοί και το κεντροδεξιό ΕΛΚ. Ευχής έργο θα ήταν για τους Σοσιαλιστές να δείξει κάποια ανοχή στην υποψηφιότητα Γιούνκερ (απέχοντας για παράδειγμα από την ψηφοφορία) η Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά του Αλέξη Τσίπρα. Κάτι που θα άνοιγε, όπως σημείωναν με νόημα παράγοντες των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών, μόνιμους και σταθερούς δίαυλους επικοινωνίας του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ τόσο με την ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία όσο και με τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, για την ερχόμενη πενταετία.

Ανάλογες προσδοκίες τρέφουν οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές και σε σχέση με τους Φιλελεύθερους και τους Οικολόγους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σημειώνοντας ωστόσο ότι μετά τα αποτελέσματα των τελευταίων ευρωεκλογών οι δύο πολιτικές ομάδες θα πρέπει πρωτίστως να αποφασίσουν αν τελικώς γέρνουν προς τα δεξιά ή προς τα αριστερά.