Η αιώνια επιστροφή του προέδρου
«Γεννιόμαστε, ζούμε, πεθαίνουμε. Ερχόμαστε, φεύγουμε»: η ζωή όπως την έβλεπε ο Φρανσουά Μιτεράν. Βιολογικά και πολιτικά. Ο Νικολά Σαρκοζί πέθανε πολιτικά στις 6 Μαΐου του 2012, όταν απέτυχε να επανεκλεγεί, όταν ηττήθηκε από τον Φρανσουά Ολάντ. «Αν χάσω, σταματώ την πολιτική. Θα αλλάξω τελείως ζωή» φέρεται να είχε δηλώσει λίγους μήνες νωρίτερα. «Πρώτα θα γίνω πρόεδρος, έπειτα δικηγόρος… για να βγάλω χρήματα» φέρεται να είχε δηλώσει παλαιότερα, το 2005, τη χρονιά που ανέλαβε υπουργός Εσωτερικών και ακούστηκε για πρώτη φορά στη χώρα το παρατσούκλι «πρώτος μπάτσος της Γαλλίας». Θα μπορούσε να είχε επιστρέψει στη δικηγορία – αν και περισσότερες πιθανότητες έχει σήμερα να βρεθεί στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Θα μπορούσε επίσης να καταπιαστεί με τις μπίζνες, να δίνει ομιλίες αλλά και συμβουλές σε επιχειρήσεις ή χώρες περισσότερο ή λιγότερο δημοκρατικές – τόσοι και τόσοι «πρώην» το έχουν κάνει. Θα μπορούσε, εναλλακτικά, να αφιερωθεί στην Κάρλα Μπρούνι, το πρώην τοπ μόντελ και μετέπειτα τραγουδοποιό που ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα τον Νοέμβριο του 2007 και παντρεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2008. Ή στην ανατροφή της Τζούλια, της κόρης που απέκτησαν τον Οκτώβριο του 2011. Ακόμα και με τη συγγραφή μυθιστορημάτων αγάπης θα μπορούσε να είχε καταπιαστεί, όπως έκανε ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν μετά την πολιτική του απόσυρση∙ τρεις γάμους έχει, άνθρωπος των παθών είναι. Αλλά, όχι, ο Νικολά Σαρκοζί «σκέφτεται να επιστρέψει».
Προβλήματα. Λογικά, πρέπει να άρχισε να το σκέπτεται την επομένη της ήττας του από τον Ολάντ. Διότι, λειτουργώντας πάντα από το παρασκήνιο, έκανε ό,τι μπορούσε ώστε να παραμείνει το κόμμα του, το UMP, έρμαιο του αλληλοσπαραγμού. Το φθινόπωρο του 2012 αναμόχλευσε με μαεστρία την αντιπαλότητα μεταξύ εκείνων που φιλοδοξούσαν να τον διαδεχθούν στην ηγεσία. Η έμμεση στήριξή του στον Ζαν-Φρανσουά Κοπέ τορπίλισε τελικά τις φιλοδοξίες του πρώην πρωθυπουργού του, Φρανσουά Φιγιόν. Η μάχη ήταν όμως τόσο άγρια, που το κόμμα περιήλθε σε χρόνιο μαρασμό. Με τη νίκη του στις δημοτικές εκλογές του Μαρτίου φάνηκε να παίρνει μια ανάσα. Με την ήττα του στις ευρωεκλογές, ήρθε δεύτερο πίσω από το Εθνικό Μέτωπο χάνοντας 7%, η αναπνοή του κόπηκε ξανά. Η έκρηξη του σκανδάλου Bygmalion ήταν το τελειωτικό χτύπημα. Ο Κοπέ αναγκάστηκε να παραιτηθεί, μαζί και σύσσωμη η κομματική ηγεσία. Επικεφαλής ανέλαβε προσωρινά μια τριανδρία πρώην πρωθυπουργών: Φρανσουά Φιγιόν, Αλέν Ζιπέ, Ζαν-Πιερ Ραφαρέν. Ο νέος ηγέτης θα αποφασιστεί σε κομματικό συνέδριο στα μέσα Οκτωβρίου. Ο Σαρκοζί «πιθανώς να είναι υποψήφιος». Το διαμήνυσε παράλληλα με την «έντονη δυσαρέσκειά» του για την εμπλοκή του ονόματός του (και) στην υπόθεση Bygmalion.
Για να αναλύσει κανείς τα μπλεξίματα του Σαρκό με τη Δικαιοσύνη, μία σελίδα δεν φτάνει. Υπάρχει η «υπόθεση Ταπί», η «υπόθεση Μπετανκούρ», οι δημοσκοπήσεις που ανέθετε, χωρίς διαγωνισμό, το Ελιζέ επί προεδρίας του, η παράνομη χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας του το 2007 από τον Καντάφι, το σκάνδαλο παρεμπόδισης και εξευτελισμού της Δικαιοσύνης το οποίο αποκάλυψε η παρακολούθηση των τηλεφώνων του από εισαγγελείς, και τώρα η υπόθεση Bygmalion: η εν λόγω εταιρεία επικοινωνίας φέρεται να υποχρεώθηκε από το UMP να εκδώσει πλαστά τιμολόγια ύψους 13 εκατ. ευρώ στη διάρκεια της καμπάνιας του Σαρκοζί το 2012. Στόχος, να συγκαλύψει το κόμμα την υπέρβαση του νόμιμου ορίου των 22 εκατ. για τις προεκλογικές δαπάνες. Αλλά ο Σαρκοζί «δεν ήξερε τίποτα».
Η Χαρά των γελοιογράφων. «Η τρέλα του μεγαλείου», ήταν το τίτλος πρόσφατου ρεπορτάζ της «Μοντ», με θέμα εκείνη ακριβώς την εκστρατεία. Ηταν τότε που ο Σαρκοζί έλεγε ότι «υπάρχουν υπερβολικά πολλοί ξένοι στο έδαφός μας», τότε που διατράνωνε ότι «τα σύνορα δεν είναι βρώμικη λέξη» και απειλούσε να βγάλει τη Γαλλία από τη Σένγκεν, τότε που χώριζε τους Γάλλους σε «πραγματικούς εργαζόμενους» και «επιδοτούμενους», σε εκείνους που είναι υπερήφανοι για τις χριστιανικές ρίζες της Γαλλίας και τους υπόλοιπους, τότε που προειδοποιούσε τους Γάλλους: «Θέλετε την Αριστερά; Τότε θα έχετε την Ελλάδα, θα έχετε την Ισπανία». Ηταν τότε που άνοιγε τον δρόμο για την επικράτηση της Μαρίν Λεπέν. Αλλά πραγματικός απολογισμός της θητείας του président bling bling, του φιγουρατζή προέδρου που προσδέθηκε εκουσίως στο άρμα της Ανγκελα Μέρκελ για το γόητρο του παρωνυμίου «Μερκοζί», ουδέποτε έγινε στη Γαλλία. Δεν το επέτρεψαν η κρίση – για την οποία εντούτοις φέρει μεγάλες ευθύνες –, η σταθερή βουτιά της δημοτικότητας του Ολάντ, τα αλληλομαχαιρώματα στη Δεξιά και η «αιώνια επιστροφή» του.
«Οι περισσότεροι ξένοι ηγέτες είναι πιο ήρεμοι κατ’ ιδίαν παρά δημοσίως. Οχι ο Σαρκοζί. Κατ’ ιδίαν ήταν ακόμα πιο θεατρικός – και διασκεδαστικός… Κουτσομπόλευε, περιέγραφε νωχελικά άλλους ξένους ηγέτες ως μουρλούς ή άρρωστους…» – ένα μικρό απόσπασμα από το νέο αυτοβιογραφικό πόνημα της Χίλαρι Κλίντον. Σύμφωνα με την ίδια, «παρά την πληθωρικότητά του», ο Σαρκό «παρέμενε πάντα τζέντλεμαν». Ενας «τζέντλεμαν» με θρυλικά ξεσπάσματα οργής, όπως εκείνο με στόχο τον Γιώργο Παπανδρέου στη σύνοδο του G20 στις Κάννες τον Νοέμβριο του 2011. Ενας πολιτικός που ταλαντευόταν ανέκαθεν ανάμεσα στο χάρισμα και στην καρικατούρα, στον πραγματισμό και στην «τρέλα του μεγαλείου». Αν υπάρχει μια ομάδα επαγγελματιών που θα κάνει πάρτι όταν (αν) επιστρέψει, αυτή είναι οι γελοιογράφοι.
Ο Σαρκοζί θέλει να «πάρει πίσω» το κόμμα του και τη Γαλλία, στις επόμενες προεδρικές εκλογές, το 2017, αυτό είναι βέβαιο. Δεν θα είναι, όμως, απλό. Η πρώτη απόφαση που έλαβε η ηγετική τριανδρία του UMP είναι η διενέργεια εσωτερικού οικονομικού ελέγχου. Οι τενόροι του κόμματος δεν επιθυμούν την επιστροφή του, και η βάση, που μέχρι τώρα έδειχνε πρόθυμη να παραβλέψει τα πάντα αρκεί να αποκτήσει ξανά έναν «ισχυρό ηγέτη», αρχίζει να αναθεωρεί: σε πρόσφατη δημοσκόπηση, ένα 32% δήλωσε πρόθυμο να στηρίξει τον Σαρκοζί σε περίπτωση εσωκομματικών εκλογών, έναντι 25% υπέρ του Ζιπέ και 11% του Φιγιόν∙ αυτό το 32% όμως ήταν 50% τον περασμένο Οκτώβριο. Και τα κουτσομπολιά, που τόσο αγαπάει ο πρώην πρόεδρος και πάντα-σκεπτόμενος-να-επιστρέψει Νικολά Σαρκοζί, λένε πως, αργά ή γρήγορα, το μακρύ χέρι της Δικαιοσύνης θα τον φτάσει. Οπως έφτασε και τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι.














