Πιάνα, μπάσα και σαξόφωνα στις ταράτσες

Αρκετά ήταν τα τζαζ φεστιβάλ τον χειμώνα σε μπαράκια και μεγάλες μουσικές σκηνές. Υπάρχει όμως και δυνατή συνέχεια για το καλοκαίρι. Τις επόμενες ημέρες τρία μικρά φεστιβάλ τζαζ επιβεβαιώνουν ότι εδώ και μερικά χρόνια «ξεφύτρωσε» μια νέα γενιά μουσικών που δείχνει ότι τα καταφέρνει μια χαρά.

Πέπλο μυστηρίου κάλυπτε έως χθες τον τόπο στον οποίο θα διεξαχθεί το Loft Jazz Festival. Γνωστές ήταν μόνον οι ημερομηνίες – 13, 14, 15 Ιουνίου. Ξεσηκώνει το φιλοθέαμον κοινό η μυστικότητα, οι διοργανωτές όμως δεν είχαν αυτό στο μυαλό τους. «Είναι κάτι παραπάνω από επικοινωνιακό τρικ» λέει ο διοργανωτής και ένας από τους συμμετέχοντες, ο Γιώργος Παλαμιώτης. Ας πούμε ότι λειτουργεί ως αφορμή για να εξάψει το ενδιαφέρον όσων πραγματικά θέλουν να πάνε. Να ρωτήσουν, να ψάξουν, να μάθουν.

Είναι δύστροπη η ιστορία της ελληνικής τζαζ. Λίγοι ήταν εκείνοι που τη μελετούσαν και ακόμη λιγότεροι όσοι επέμεναν να δραστηριοποιούνται επαγγελματικά σε τούτο το μουσικό πεδίο. Σχεδόν βέβαιο δε, ότι δεν ήταν περισσότεροι όσοι άκουγαν. Αυτή η «στενότητα» του περιβάλλοντος δεν ευνόησε καθόλου την άνθησή της τα προηγούμενα χρόνια. Σήμερα κάποιοι μιλούν για ένα άνοιγμα και όσοι επιχειρούν να ανιχνεύσουν τα αίτια, βάζουν μπροστά την κρίση και το Διαδίκτυο.

Μπορούν άραγε να προκύψουν βιοποριστικά στοιχεία… αυτοσχεδιάζοντας; Ο μπασίστας Γιώργος Παλαμιώτης απαντά μέσα από ένα ακραίο παράδειγμα: «Και το μικρομάγαζο της γειτονιάς βγάζει χρήματα και το πολυκατάστημα ακόμη περισσότερα. Το θέμα είναι με πόσα είσαι ευχαριστημένος. Αν επιμένεις να ασχολείσαι με αυτό που αγαπάς και του αφοσιωθείς είναι βέβαιο ότι θα σε ανταμείψει, ακόμη και σε οικονομικό επίπεδο. Αν τώρα έχει την απαίτηση κάποιος μουσικός να πλουτίσει από την τζαζ και μάλιστα στην Ελλάδα, τότε μάλλον δεν επέλεξε το σωστό είδος».

Η κρίση πάλι έβαλε το χεράκι της για να γεμίσουν τα μπαράκια, τα οποία πρόσφεραν φθηνά ποτά και το μεράκι των γκρουπ που έκαναν τους μουσικούς τους «διαλόγους» στις σκηνές τους. «Η οικονομική στενότητα μας ανάγκασε όλους να διαλέγουμε τα λίγα και τα καλά που θα ακούσουμε. Αυτό έσκασε ως ευλογία για την τέχνη» λέει ο διεθνής τζαζ πιανίστας Γιώργος Κοντραφούρης. Τα φράγκα έγιναν λίγα αλλά η ανάγκη για τέχνη μεγάλωσε. Ενα το κρατούμενο! Αν σε αυτό προστεθεί και η ιντερνετική εισβολή, σχεδόν ολοκληρώνεται  η εικόνα που κρύβει τις απαντήσεις στο ερώτημα: γιατί μεγαλώνει και πληθαίνει το μουσικό αυτό είδος τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα.

Πριν από 30 χρόνια ήταν σχεδόν άθλος να συλλέξει κάποιος πληροφορίες και δίσκους από τη διεθνή σκηνή της τζαζ. Ο Γιώργος Κοντραφούρης υποστηρίζει ότι αυτή η υπερπροσπάθεια πείσμωνε τους μουσικούς. Η διαδικτυακή ευκολία άλλαξε τα δεδομένα και δημιούργησε μια νέα γενιά παιδιών που έχουν την πολυτέλεια. Το βλέπει αυτό καθημερινά  στους φοιτητές  του – στο Τμήμα Τζαζ του Ιονίου Πανεπιστημίου όπου διδάσκει: «Οποια στιγμή θέλουν έχουν στα χέρια τους – και στ’ αφτιά τους – ό,τι θέλουν. Στη δική μου εποχή αυτό ήταν αδιανόητο».

Κάτι αποθήκες σε μια στοά στην Πανεπιστημίου, στο νούμερο 64, είχαν γίνει το «κρησφύγετο» για μελέτη του Σεραφείμ Μπέλου (τα ντραμς κάνουν λίγο θόρυβο). «Από τα πολλά πηγαινέλα, γνωρίστηκα με τα κορίτσια που έχουν το Bread & Roses. Μου έδειξαν την ταράτσα του εστιατορίου και έτσι γεννήθηκε η ιδέα του Omonoia Jazz Festival. Το μικρό αυτό φεστιβάλ συμπίπτει χρονικά με το Loft Jazz Festival, αλλά καθόλου δεν ανησυχεί γι’ αυτό. Οπως λέει «είναι καλύτερα να γίνονται πολλά από το να μη γίνεται τίποτα».

«Τόπο στα νιάτα» θα μπορούσε να είναι ο υπότιτλος στα μουσικά βράδια που διοργανώνει η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών στην ταράτσα της. Εκεί θα στεγαστούν οι ανησυχίες του νέου αίματος της ελληνικής τζαζ. Αυτή υπάρχει, σύμφωνα με την πιανίστα Ζωή Ευσταθίου που θα παίξει το δεύτερο βράδυ, γιατί έχουν αλλάξει πολλά στη μουσική παιδεία της χώρας. Το Ιόνιο Πανεπιστήμιο είναι το μοναδικό που έχει Τμήμα Τζαζ και καταφέρνει να τροφοδοτεί το ενδιαφέρον των νέων που θέλουν να ακολουθήσουν αυτά τα μουσικά μονοπάτια. Ακόμη και σήμερα, όμως, η Ζωή Ευσταθίου έρχεται αντιμέτωπη με ερωτήματα: «Μα γιατί δεν τραγουδάς κάποιο άλλο είδος έτσι νόστιμη που είσαι;». Η απάντησή της μαρτυρά και την επιμονή και τις προθέσεις της: «Δύσκολα μπορεί να εγκαταλείψει το όχημα της τζαζ ένας μουσικός που βρίσκει στα χρώματα και τους ήχους της διέξοδο».