Το τάνγκο του ανασχηματισμού

Περισσότερο από δέκα ημέρες κράτησε η αναμονή για έναν ανασχηματισμό που προαναγγέλθηκε την επομένη των ευρωεκλογών και προεξοφλήθηκε για τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος. Οι μυημένοι ήξεραν ότι η μετακίνηση του Γιάννη Στουρνάρα στην Τράπεζα της Ελλάδος είχε συμφωνηθεί εδώ και μήνες – ίσως και από την επίσκεψη Ασμουσεν στην Αθήνα το περασμένο φθινόπωρο. Με τον ίδιο τρόπο, η αντικατάσταση Στουρνάρα στο υπουργείο Οικονομικών ήταν το κλειδί των αλλαγών. Οι υπουργοί δεν μπορούσαν να βρουν τον αντικαταστάτη του με τον ίδιο τρόπο που δεν είχαν καμία πληροφόρηση – μόνο υποψίες – για τη δική τους μοίρα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Αντώνης Σαμαράς έκανε απόλυτη χρήση της αρχής που λέει ότι ο ανασχηματισμός είναι προνόμιο του Πρωθυπουργού. Στο στρατόπεδο της ΝΔ οι αλλαγές υπήρξαν σαρωτικές. Οι έξοδοι προκάλεσαν επιφωνήματα όπως και οι είσοδοι. Οι σαμαρικοί Αρβανιτόπουλος, Μιχελάκης και Παναγιωτόπουλος άφησαν τις καρέκλες τους ώστε να φανεί ότι δεν υπάρχουν ευνοούμενοι στο υπουργικό σχήμα. Το ίδιο και ο στωικός Χατζηδάκης, αλλά και ο Αδωνις Γεωργιάδης, που στο Μαξίμου θεωρούσαν ότι είχε υπερθερμανθεί πολιτικά. Την ίδια ώρα έχουμε τοποθετήσεις με ρίσκο που αιφνιδίασαν. Ο Βασίλης Κικίλιας πάει κατευθείαν στον έβδομο όροφο της Κατεχάκη για να αναλάβει το υπουργείο Δημόσιας Τάξης, ενώ ο Γιώργος Καρασμάνης είναι ο «υπουργός του χωραφιού» στη θέση του «θεωρητικού» Τσαυτάρη. Ο Αντώνης Σαμαράς ζήτησε και πήρε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης από το ΠαΣοΚ, που έλαβε ως αντάλλαγμα το υπουργείο Παιδείας, αλλά χρειάστηκε όλη η πειθώ του Βαγγέλη Βενιζέλου, καθώς και κάποιες παραχωρήσεις σε θέματα πολιτικής, για να δεχθεί να το αναλάβει ο Ανδρέας Λοβέρδος.

Το τρίωρο του ανασχηματισμού ήταν ένα πολιτικό classic. Είχε τη θετική έκπληξη – στο πρόσωπο του Γκίκα Χαρδούβελη. Είχε την αγωνία και την πικρία εκείνων που πήγαν σπίτι τους – ή μάλλον στα έδρανα της Βουλής. Είχε επίσης πολιτικές στοχεύσεις πολλών επιπέδων. Ο Βαγγέλης Βενιζέλος επιχείρησε την εξισορρόπηση όλων των τάσεων στο ΠαΣοΚ, του οποίου αύξησε το κυβερνητικό μερίδιο. Ο Αντώνης Σαμαράς μέτρησε ένα προς ένα τα χαρτοφυλάκια και τα αντιστοίχισε με το πολιτικό προσωπικό. Εδωσε βάρος στην Αττική, όπου επιστράτευσε τη σκληρή Δεξιά για να τα βάλει με τη Χρυσή Αυγή. Εδωσε μήνυμα στην Κοινοβουλευτική του Ομάδα ότι υπάρχουν ευκαιρίες για όλους, όχι μόνο πατρίκιοι που έχουν πάντα υπουργεία και πληβείοι που τραβούν το κάρο στις ψηφοφορίες. Ο Πρωθυπουργός βρήκε υφυπουργικό χαρτοφυλάκιο – στο Αμυνας! –  ακόμη και για τον αιώνιο αντίπαλό του στη Μεσσηνία Γιάννη Λαμπρόπουλο, θεωρώντας ότι πρόκειται για περιφέρεια κρίσιμη για τη ΝΔ, με την οποία ο ίδιος δεν έχει τον χρόνο να ασχοληθεί.

Οι κυνικοί λένε ότι ο ανασχηματισμός πέφτει θύμα της θεωρίας των τριών τρίτων. Το ένα τρίτο είναι οι βουλευτές που δεν μπαίνουν στην κυβέρνηση – άρα είναι δυσαρεστημένοι. Το δεύτερο τρίτο είναι αυτοί που βγαίνουν από την κυβέρνηση – και είναι ακόμη πιο δυσαρεστημένοι. Το τρίτο τρίτο είναι αυτοί που γίνονται υπουργοί και υφυπουργοί ύστερα από διαπραγματεύσεις και συμβιβασμούς που συχνά τους οδηγούν σε θέσεις άλλες από εκείνες που επιθυμούσαν – άρα κι αυτοί δυσαρεστημένοι είναι τελικά. Ωστόσο, το ενδιαφέρον είναι ότι χθες είχαμε δύο πολύ ευχαριστημένους! Είναι οι πολιτικοί αρχηγοί που είναι εταίροι στην κυβέρνηση συνεργασίας. Σαμαράς και Βενιζένος είναι ευχαριστημένοι γιατί συνεννοήθηκαν σε όλα, κάνοντας παραγωγικές υποχωρήσεις. Και γιατί τα μυστικά κρατήθηκαν μέχρι – περίπου – την τελευταία στιγμή.

Στη μυστική τελική συνάντηση στην οδό Μουρούζη, την Κυριακή το βράδυ, Σαμαράς και Βενιζέλος βρέθηκαν και για να τα πουν σε πιο προσωπικό τόνο. Οπως και πέρσι, ο ανασχηματισμός – που έγινε και πάλι το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος – τους έφερε πιο κοντά. Αν η θεωρία των τριών τρίτων δεν επιβεβαιωθεί και αν η νέα κυβέρνηση αποδώσει, πέρα και πάνω από προσωπικές δυσαρέσκειες, τότε θα πάει πιο μακριά το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών. Παρ’ ότι η σύνθεση της νέας κυβέρνησης το έχει λάβει και αυτό υπόψη…