Εμφύλιος στη μέση της μάχης για την επιβίωση

Η γαλλική εφημερίδα «Λιμπερασιόν», που ιδρύθηκε το 1973 από τον φιλόσοφο Ζαν-Πολ Σαρτρ, δίνει μάχη να κρατηθεί στη ζωή. Αυτόν τον καιρό καλύπτει έναν σκληρό εμφύλιο πόλεμο. Τον δικό της. Τον Φεβρουάριο οι εργαζόμενοι έμαθαν ότι εστάλη σημείωμα στους μετόχους, στο οποίο αναφέρεται ότι οι νέοι ιδιοκτήτες θέλουν να καταργήσουν την έντυπη έκδοση και να χρησιμοποιούν πλέον μόνο τις ψηφιακές πλατφόρμες.

Ο κύριος μέτοχος της «Λίμπε», Μπρουνό Λεντού, δήλωσε ότι θέλει να μετατρέψει τα κεντρικά γραφεία της εφημερίδας σε έναν χώρο που θα φιλοξενεί τηλεοπτικά πλατό, εταιρείες start-up, θα έχει πολιτικό κέντρο και καφέ με το όνομα Planete Libe. Διευκρίνισε μάλιστα, κυνικά, ότι η εμπορευματοποίηση της φήμης και του γοήτρου της εφημερίδας θα βοηθήσει στο να περιοριστούν οι ζημιές που έφθασαν τα 4,5 εκατομμύρια ευρώ το 2013.

Μετά τη γνωστοποίηση του σημειώματος οι εργαζόμενοι πραγματοποίησαν απεργία στις 8 Φεβρουαρίου και την επομένη η «Λιμπερασιόν» κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο τίτλο «Είμαστε εφημερίδα», μαζί με έναν κατάλογο όσων δεν είναι, δηλαδή των σχεδίων του Λεντού. Στις συνεντεύξεις που έδωσαν οι δημοσιογράφοι δήλωσαν πρόθυμοι να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες – μέχρι ενός σημείου τουλάχιστον.

Ο Τονίνο Σεραφίνι, μέλος του συμβουλίου των εργαζομένων, δήλωσε ότι οι αλλαγές που θα γίνουν πρέπει να έχουν νόημα και ότι η σπονδυλική στήλη της εφημερίδας θα πρέπει να παραμείνει ίδια. «Η “Λιμπερασιόν” ξεκίνησε με πολύ μικρό κεφάλαιο και πέρασε πολλές κρίσεις στη 40χρονη ζωή της, όμως ποτέ δεν βρέθηκε σε τόσο θανάσιμο κίνδυνο όσο σήμερα» είπε ο Σεραφίνι που εργάζεται εκεί 28 χρόνια. Η εφημερίδα μέχρι τη δεκαετία του ’80 δεν δημοσίευε διαφημίσεις και λειτουργούσε ως κολεκτίβα.

Την τελευταία δεκαετία ο ρόλος των μετόχων ενισχύθηκε, προκαλώντας εσωτερικές τριβές. Το 2006, έπειτα από μια έντονη σύγκρουση με τον μέτοχο Εντουάρ ντε Ρότσιλντ, ο συνιδρυτής του εντύπου και διευθυντής Σερζ Ζιλί εκδιώχθηκε. Τους τελευταίους μήνες, οι εργαζόμενοι στη «Λίμπε» ζουν μια διπλή ζωή: παράγουν καθημερινά την εφημερίδα αλλά παράλληλα εμπλέκονται και σε άλλες πλατφόρμες. Γύρω από το «Είμαστε εφημερίδα» δημιουργήθηκαν ομάδα στο facebook, μπλογκ στο Tumblr καθώς και λογαριασμός στο twitter (@nousjournal). Το σύνθημα δημοσιεύεται καθημερινά στην πρώτη σελίδα, στην κάτω δεξιά γωνία. Δύο σελίδες καθημερινά αφιερώνονται στη μεγάλη κληρονομιά της «Λίμπε» και στις επικρίσεις προς τη διεύθυνση της εφημερίδας, η οποία δεν έχει βάλει τέλος στην ανταρσία.

Το χρέος. Η εταιρεία του Μπρουνό Λεντού (BLMH) υποσχέθηκε να ξεχρεώσει την εφημερίδα, καταβάλλοντας 18 εκατομμύρια ευρώ σε αρκετές δόσεις, με τη δέσμευση ότι θα συνεχίσει να κυκλοφορεί. Το σχέδιο αυτό εγκρίθηκε από το δικαστήριο στις 28 Απριλίου. Η πρώτη δόση των 4 εκατομμυρίων καταβλήθηκε, όμως είναι ασαφές ποια θα είναι η συνέχεια.

Στις 5 Μαΐου δημοσιεύθηκε ένα άρθρο που αποκαλύπτει ότι υπάρχει άλλος επενδυτής πίσω από τον Λεντού και ότι τα πρώτα 4 εκατομμύρια για την ανακεφαλαιοποίηση της εφημερίδας προήλθαν από μια εταιρεία με έδρα τον φορολογικό παράδεισο του Λουξεμβούργου. Μάλιστα, στο αρχικό συμβόλαιο εξαγοράς, που μελέτησαν εμβριθώς οι δημοσιογράφοι της εφημερίδας, υπάρχει μια αναφορά (που δεν είχε γνωστοποιηθεί μέχρι τώρα) για απόλυση τουλάχιστον 50 εργαζομένων.

Το όνομα του πραγματικού επενδυτή είναι Πατρίκ Ντραχί και είναι ο πρόεδρος της εταιρείας που ελέγχει την καλωδιακή επιχείρηση Numericable. Οι μέτοχοι δεν φαίνεται να ανησυχούν. Εκ μέρους τους μιλά συνήθως ο Φρανσουά Μουλιά, ο οποίος μάλιστα προβλέπει ότι «τα πράγματα θα ηρεμήσουν. Είναι απολύτως φυσιολογικό να εκφράζονται οι δημοσιογράφοι. Αυτή τη στιγμή τα χρήματα και η διάσωση της εφημερίδας είναι πιο σημαντικά από το να μπούμε σε πολεμική διάθεση».

Υπάρχουν όμως σημάδια ότι οι εργαζόμενοι, έστω και δύσκολα, κατανοούν την ανάγκη για δραστικές αλλαγές. Ενας εκ των στελεχών, ο Ερβέ Μαρσόν, λέει ότι η «Λίμπε» παλεύει να επιβιώσει τα 13 από τα 15 χρόνια που εκείνος εργάζεται εκεί. «Οι μέτοχοι έχουν τα λεφτά, εμείς έχουμε το μυαλό, τη φαντασία, τις ιδέες. Και οι περισσότεροι από εμάς στο τέλος μάλλον θα επιλέξουμε να αλλάξουμε, παρά να φύγουμε» διαπιστώνει. Το μέλλον της «Λιμπερασιόν», πάντως, παραμένει προς το παρόν αβέβαιο…