ΠΑΡΑΙΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Ενα από τα μαθήματα της κρίσης ήταν η επιβεβαίωση της μεγάλης έκτασης της φοροδιαφυγής στη χώρα μας. Μάλιστα, οι έντιμοι φορολογούμενοι υποχρεώθηκαν σε πολύ μεγαλύτερες θυσίες από εκείνους που μπορούσαν – και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούν ακόμα – να κρύβουν εισοδήματα από την Εφορία. Το πρόβλημα είναι διαχρονικό: ο αποτελεσματικός φορολογικός έλεγχος παραμένει ζητούμενο στην Ελλάδα. Ενώ στις προηγμένες χώρες είναι αυτονόητος. 

Πολύ σωστά η κυβέρνηση προχώρησε στη θεσμοθέτηση θέσης μόνιμου γενικού γραμματέα Δημοσίων Εσόδων με όλες τις αναγκαίες διασφαλίσεις που να δημιουργούν προϋποθέσεις ανεξαρτησίας. Αυτό δεν είχε να κάνει με τις πιέσεις της τρόικας, αλλά με το συμφέρον της χώρας. 

Ο Χάρης Θεοχάρης επελέγη με τη δημόσια διαδικασία του open gov. Επομένως, είχε την έξωθεν καλή μαρτυρία – και παρότι ορισμένοι χειρισμοί του έπασχαν, είχε επιχειρήσει να ξεκινήσει τη διαδικασία αναμόρφωσης του φοροεισπρακτικού μηχανισμού. Μάλιστα είχε δείξει τόλμη σε θέματα ελέγχων, οδηγώντας τη φορολογική πολιτική προς τη σωστή κατεύθυνση.  

Ολα αυτά έχουν σημασία διότι η χθεσινή έξοδος Θεοχάρη από το υπουργείο Οικονομικών δεν πρέπει να αποτελέσει πισωγύρισμα. Λάθη έγιναν. Και σίγουρα ο Θεοχάρης δεν είναι ούτε ο πρώτος ούτε, σίγουρα, ο τελευταίος τεχνοκράτης που δυσκολεύτηκε να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της πολιτικής ή να αντιληφθεί τις παγίδες της. Η αλήθεια είναι ότι, σε κάποιες περιπτώσεις, ο απελθών γενικός γραμματέας επωμίσθηκε αποφάσεις που δεν ήταν ολότελα δικές του. Οπως δεν κατάλαβε και ότι η δημόσια υπερέκθεση μπορεί εύκολα να τον καταστήσει αλεξικέραυνο. Εγινε έτσι το πρώτο θύμα του ανασχηματισμού, προτού καν αυτός ξεκινήσει. 

Ουδέν κακόν όμως αμιγές καλού. Η παραίτηση Θεοχάρη πρέπει να αποτελέσει ευκαιρία ώστε η χώρα να δώσει ένα αυστηρό μήνυμα τόσο προς τα μέσα, στην Ελλάδα της φοροδιαφυγής, όσο και προς τα έξω, προς τον διεθνή παράγοντα και στους ξένους επενδυτές. Πρέπει επίσης να προστατευθούν νεοπαγείς θεσμοί, όπως η θέση μόνιμου γενικού γραμματέα Δημοσίων Εσόδων. Αυτό έχει σημασία καθώς η στιγμή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, αφού το μέγιστο θέμα της οριστικής διευθέτησης του χρέους είναι στο τραπέζι. 

Στο πλαίσιο αυτό, η επιλογή του διαδόχου του Χάρη Θεοχάρη αποτελεί σημαντική διαδικασία για την κυβέρνηση: το πάθημα πρέπει να γίνει μάθημα. Η χώρα πρέπει να στείλει το μήνυμα, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, ότι η αλλαγή προσώπων δεν σημαίνει αλλαγή πολιτικής στο θέμα της φοροδιαφυγής.