Παγκόσμια επιδημία η παχυσαρκία

Στις φτωχές χώρες της Αφρικής ο θάνατος από πείνα είναι μέρος της καθημερινότητας των ανθρώπων. Εκεί όλοι αποδέχονται ότι μπορεί να πεθάνουν από έλλειψη τροφής. Στις χώρες που ευημερούν, ο θάνατος από υπερβολική κατανάλωση τροφής είναι επίσης συχνός. Ομως ελάχιστοι γνωρίζουν ότι μπορεί να πεθάνουν από υπερβολική δόση φαγητού. Συνήθως πάσχουν από υπέρταση, καρκίνο ή διαβήτη και χάνουν τη ζωή τους από τις επιπλοκές των νόσων που προκαλεί η υπερφαγία.

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Εκθεση για την Παχυσαρκία ο ένας στους τρεις κατοίκους του πλανήτη είναι υπέρβαρος ή παχύσαρκος. Αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός αυτών που έχουν παραπανίσια κιλά έχει αυξηθεί από τα 875 εκατομμύρια που ήταν το 1980 στα 2,1 δισ. σήμερα. Η αντίστοιχη αύξηση σε παιδιά και εφήβους είναι 47,1%. Και το χειρότερο: η παχυσαρκία κοστίζει ετησίως τη ζωή σε περίπου 3,4 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο.

Τη μελέτη έκανε πολυεθνική ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής την Ελληνίδα Εμμανουέλα Γακίδου από το Ινστιτούτο Μετρήσεων και Αξιολόγησης της Υγείας (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον και δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση «The Lancet». Στο πλαίσιό της αναλύθηκαν δεδομένα από 1.769 τοπικές, εθνικές και παγκόσμιες μελέτες, έρευνες και εκθέσεις των 30 τελευταίων ετών και υπολογίστηκε η εξέλιξη της παχυσαρκίας σε 188 χώρες του κόσμου.

Οπως προκύπτει από τη μελέτη, τα τελευταία χρόνια ελάχιστες χώρες κατάφεραν να σταματήσουν την τάση αύξησης του βάρους των πολιτών της. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των ΗΠΑ: το 2009 το ποσοστό των παχύσαρκων και υπέρβαρων ήταν 67,6% του γενικού πληθυσμού, ενώ το 2013 μειώθηκε οριακά στο 67,4%. Μεταβολή που θα μπορούσε να είναι και στα όρια του στατιστικού λάθους, σχολιάζουν οι ειδικοί.

Σύμφωνα με όσα υπογραμμίζουν οι επιστήμονες στη μελέτη, από το 2006 έως σήμερα έχει ανακοπεί ελάχιστα και ο ρυθμός αύξησης των νέων περιστατικών παχυσαρκίας στις αναπτυγμένες χώρες.

Εντύπωση πάντως έχει προκαλέσει στους ειδικούς το γεγονός ότι τα υψηλότερα ποσοστά δεν καταγράφονται στις ΗΠΑ αλλά σε χώρες της Βόρειας Αφρικής (Αίγυπτος, Λιβύη) και της Μέσης Ανατολής (Σαουδική Αραβία, Συρία, Ιορδανία κ.ά.), όπου περίπου το 60% των ανδρών και το 65% των γυναικών έχουν παραπανίσια κιλά.

«Ο εκσυγχρονισμός δεν είναι σίγουρα καλός για την υγεία» εξηγεί ο Σουέντ Σχαχ, γιατρός ειδικός στην παχυσαρκία από το Πανεπιστήμιο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος κατέγραψε στην περιοχή του άλμα της παχυσαρκίας τα τελευταία 20 χρόνια. «Τα παχύσαρκα άτομα πενταπλασιάστηκαν. Και αυτό διότι παλαιότερα οι άνθρωποι έπρεπε να περπατούν για ώρες ακόμη και εάν ήθελαν να πάρουν τηλέφωνο. Τώρα είναι όλοι με τα κινητά και τα αυτοκίνητα» λέει ο ίδιος.

ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ. Τρεις είναι οι βασικοί παράγοντες, σύμφωνα με τους ειδικούς. Το πρόβλημα αποδίδεται στον «εκσυγχρονισμό του κόσμου» που οδηγεί σε «σωματική αδράνεια σε όλα τα επίπεδα». Επίσης στις αιτίες περιλαμβάνονται η «ενεργή προώθηση της κατανάλωσης τροφίμων από τη βιομηχανία» και η υπερβολική κατανάλωση θερμίδων. Οπως δήλωσε η κυρία Γακίδου, «αντίθετα με άλλους μεγάλους κινδύνους για την παγκόσμια υγεία, όπως το κάπνισμα και η παιδική διατροφή, η παχυσαρκία δεν μειώνεται διεθνώς».

Τα παιδιά μας γίνονται όλο και παχύτερα. Σε διάφορα μέρη του πλανήτη κυριολεκτικά τρώνε μέχρι θανάτου
Δρ Μάργκαρετ Τσαν, γενική διευθύντρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας