Ρίχνουν δίχτυα στην Ελλάδα Αμερικανοί και Αραβες

Στο μικροσκόπιο αμερικανικών, ευρωπαϊκών αλλά και αραβικών κεφαλαίων βρίσκεται ο κλάδος των ιχθυοκαλλιεργειών. Σημαντικά επενδυτικά fund όπως το Rothschild Group και το W. L Ross and Co του Wilbur Ross καθώς και επιχειρήσεις από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ έχουν πραγματοποιήσει επαφές με ελληνικές τράπεζες αλλά και με υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη, εκδηλώνοντας το ενδιαφέρον να τοποθετήσουν κεφάλαιά τους στον κλάδο που αποτελεί την αιχμή του δόρατος των ελληνικών εξαγωγών.

Παράλληλα οι επιχειρήσεις ιχθυοκαλλιέργειας προσπαθούν να κρατηθούν στον αφρό καθώς το βαρίδι των χρεών τους προς τις τράπεζες, που ξεπερνά συνολικά τα 600 εκατ. ευρώ, αν δεν κοπεί άμεσα θα τις οδηγήσει στον πάτο.

Οι συζητήσεις με τις πιστώτριες τράπεζες βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ η ανάγκη να εξευρεθεί λύση είναι επιτακτική όσο ποτέ. Με βάση αυτές θα καθορίσουν τις κινήσεις τους και οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές. Οι ιχθυοκαλλιέργειες είναι από τους κλάδους της ελληνικής οικονομίας που άμεσα πρέπει να εξυγιανθούν. Ωστόσο, όπως προκύπτει και από το μήνυμα που έστειλε πρόσφατα ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος στην αγορά, τελικά θα παραμείνουν μόνο όσες επιχειρήσεις μπορούν να έχουν περιθώρια ανάπτυξης και να καταστούν υγιείς.

Με αυτό τον προσανατολισμό οι τράπεζες, σύμφωνα με τις πληροφορίες, επεξεργάζονται σχέδιο για την αναδιάρθρωση των μεγαλύτερων εταιρειών του κλάδου, το οποίο προβλέπει τη μετοχοποίηση μέρους των χρεών προς αυτές, τη μετατροπή των βραχυπρόθεσμων δανείων σε μακροπρόθεσμα και την παραχώρηση περιόδου χάριτος για άλλα. Συναντούν ωστόσο τις ενστάσεις που προβάλλουν οι επιχειρηματίες.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ. Και αυτό γιατί το σχέδιο των τραπεζών εφόσον υλοποιηθεί μειώνει σημαντικά τα ποσοστά των βασικών μετόχων των εταιρειών, προοπτική την οποία και οι ίδιοι αρχίζουν να βλέπουν τον ορίζοντα, παρά τις αντιδράσεις τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι τον περασμένο Μάρτιο στο περιθώριο πολύωρης συνάντησης που πραγματοποιήθηκε ανάμεσα στους εκπροσώπους των τραπεζών, του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, του υπουργείου Ανάπτυξης και των εταιρειών (Νηρέας, Σελόντα, Δίας και Ανδρομέδα), ένας από τους βασικούς μετόχους εταιρείας του κλάδου είχε παραδεχθεί την κατάσταση λέγοντας: «Εχουμε αποδεχθεί ότι κάποια στιγμή από μεγαλομέτοχοι θα γίνουμε μικρομέτοχοι».

 Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι σε περίπτωση που το σχέδιο των τραπεζών τελικά περάσει, ανοίγει ο δρόμος και για συγχωνεύσεις με στόχο τη δημιουργία μεγαλύτερων σχημάτων, κάτι που φέρεται να ζητούν ενδιαφερόμενοι επενδυτές.

ΟΙ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ. Σήμερα πάντως, και εν αναμονή των εξελίξεων, η κατάσταση είναι σε οριακό σημείο. Από τη μια, οι βασικοί μέτοχοι των εταιρειών είτε δεν θέλουν είτε αδυνατούν να βάλουν νέα κεφάλαια στις εταιρείες τους. Από την άλλη, οι τράπεζες καθυστερούν να πάρουν τις τελικές αποφάσεις τους μη αντιλαμβανόμενες ίσως ότι οι επιχειρήσεις ιχθυοκαλλιέργειας δεν είναι σαν τις άλλες επιχειρήσεις, καθώς η αξία τους που δεν είναι άλλη από τα ψάρια τους, είναι ζωντανή και εύκολα χάνεται.

«Ο χρόνος μετρά ήδη αντίστροφα. Κάθε ημέρα που περνά οι επιχειρήσεις χάνουν την αξία τους και αν δεν δοθεί άμεσα λύση στο τέλος θα είναι χαμένοι όλοι» τονίζει επιχειρηματίας του κλάδου. Επιπλέον η καθυστέρηση αυτή μπλοκάρει και τα σχέδια των ενδιαφερόμενων επενδυτών, που θέλουν ξεκάθαρο τοπίο για να δράσουν.

Πάντως τα οικονομικά προβλήματα στον κλάδο δεν τα προκάλεσε η οικονομική κρίση, λένε άνθρωποι της αγοράς. Ηταν συσσωρευμένες ζημιές κρυμμένες κάτω από το χαλί, τις οποίες η κρίση αποκάλυψε.

Σε αυτό, όπως συμπληρώνουν, έφταιξαν πολλά. Οι επιδοτήσεις των προηγούμενων ετών, ο εύκολος δανεισμός, η φούσκα του Χρηματιστηρίου. Παράλληλα, η μεγέθυνση των επιχειρήσεων, είτε μέσω επέκτασης είτε μέσω εξαγορών, έφερε αύξηση της παραγωγής ψαριών και μάλιστα σε μια χρονική στιγμή που και άλλοι παίκτες μπήκαν στη διεθνή αγορά. Ετσι και οι τιμές ξέφυγαν από τα χέρια των Ελλήνων, αφού στη συνολική διάρθρωση της διεθνούς αγοράς κατέχουν μόλις το ένα τρίτο και το λοιπό ποσοστό μοιράζονται η Τουρκία και άλλες χώρες. Σε αυτά προστέθηκε μετά το 2008 η έλλειψη ρευστότητας, εξαιτίας της κρίσης, και οι υποχρεώσεις των ελληνικών επιχειρήσεων ξέφυγαν.

ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ. Ηδη τα δάνεια των δύο μεγαλύτερων εταιρειών του κλάδου, του Νηρέα και της Σελόντα ξεπερνούν τα 400 εκατ. ευρώ, ενώ ο Δίας, συμφερόντων του γεωργιανού επιχειρηματία Κάκχα Μπεντουκίντζε – η τρίτη σε μέγεθος εταιρεία – έχει κηρύξει στάση πληρωμών και έχει καταθέσει αίτηση πτώχευσης μετά την απόρριψη του αιτήματός της για υπαγωγή στο άρθρο 99. Σε ανακοίνωσή της μάλιστα η διοίκηση της εταιρείας στα τέλη του περασμένου Μαρτίου επισήμανε ότι η ανάγκη για συμφωνία αναδιάρθρωσης με τις τράπεζες αποτελεί τη μόνη βιώσιμη λύση για τη συνεχεία της εταιρείας. Οι δανειακές υποχρεώσεις της υπερβαίνουν τα 170 εκατ. ευρώ.

Μάλιστα, η δυσμενής αυτή εξέλιξη είχε ως αποτέλεσμα τη συγχώνευση του Δία με τη Σελόντα, η οποία είχε δρομολογηθεί.

Οσο για την εταιρεία Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες, η οποία εντάχθηκε το 2008 στο άρθρο 99 αντιμετωπίζοντας σε συμφωνία με τις τράπεζες τα οικονομικά της προβλήματα, έξι χρόνια μετά επανήλθε με δεύτερο σχέδιο εξυγίανσης, στο οποίο συμφώνησαν οι πιστώτριες τράπεζες και προβλέπει μεταξύ των άλλων τη διαγραφή χρεών μόνο από προμηθευτές του κλάδου. Το σχέδιο αυτό φαίνεται να είναι η τελευταία ευκαιρία για την εταιρεία καθώς αν δεν καταφέρει να το υλοποιήσει το 68% των μετοχών της θα βρεθεί στα χέρια των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.

 Ωστόσο αυτή η δεύτερη ευκαιρία για τις Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες προκάλεσε την παρέμβαση του Συνδέσμου Ελληνικών Θαλασσοκαλλιεργειών, ο οποίος έκανε λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό και ζήτησε αναθεώρηση της απόφασης σημειώνοντας ότι «με τη σχεδιαζόμενη ρύθμιση δεν ικανοποιούνται οι συνθήκες ισότιμης μεταχείρισης, όσον αφορά τόσο τους όρους και τις διευκολύνσεις που παρέχονται όσο και τη χρονική στιγμή που γίνεται η ρύθμιση, εν μέσω συζητήσεων για την εξυγίανση αρκετών εταιρειών του κλάδου».

Ο μεγαλύτερος παραγωγός
Τα ψάρια αποτελούν το σημαντικότερο εξαγώγιμο ελληνικό προϊόν και αν οι επιχειρήσεις του κλάδου δεν τα καταφέρουν να καταστούν βιώσιμες, αυτό θα έχει αρνητικό αντίκτυπο. Σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Ελληνικών Θαλασσοκαλλιεργειών, η Ελλάδα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός τσιπούρας και λαβρακιού παγκοσμίως. Η παραγωγή το 2013 έφτασε τους 123.000 τόνους, με την αξία των εξαγωγών να ξεπερνά τα 400 εκατ. ευρώ