Οι ακραίοι ταράζουν την Ευρώπη

Ενα μεγάλο δίλημμα που αφορά την πολιτική που θα πρέπει να χαράξουν από εδώ και στο εξής, αντιμετωπίζει πλέον η Ευρωπαϊκή Ενωση αλλά και πολλές εθνικές κυβερνήσεις μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των ευρωεκλογών. Οι χώρες της ΕΕ είδαν εθνικιστικά και λαϊκιστικά κόμματα καθώς και κόμματα ευρωσκεπτικιστών να καταγράφουν εντυπωσιακά χωρίς προηγούμενο αποτελέσματα, καθώς οι ψηφοφόροι βρήκαν την ευκαιρία να εκφράσουν τον θυμό τους για τα σκληρά μέτρα λιτότητας και την ανεργία που έχουν φέρει τα Μνημόνια. Στο προσκήνιο ήλθε επίσης εντονότερα από ποτέ το θέμα των μεταναστών που απασχολεί πολλές χώρες.

Οι «παραδοσιακές» δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Κεντροδεξιάς και Κεντροαριστεράς εξακολουθούν να ελέγχουν πάνω από το 50% των 751 εδρών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ομως οι ευρωβουλευτές των κομμάτων αυτών γνωρίζουν ότι θα συναντήσουν μεγάλες αντιδράσεις από τους συναδέλφους τους που μπήκαν τώρα στην Ευρωβουλή, οι οποίοι φαίνεται ότι είναι αποφασισμένοι να υπερασπιστούν τη δική τους πολιτική στο Στρασβούργο.

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών απασχολεί επίσης έντονα τις εθνικές κυβερνήσεις, με καλύτερο παράδειγμα αυτό της Γαλλίας. Είναι ενδεικτικό ότι ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Μανουέλ Βαλς, που χαρακτήρισε «πολιτικό σεισμό» το αποτέλεσμα της Λεπέν, βλέποντας το κόμμα του να αποδυναμώνεται σημαντικά στις εκλογές, επανέφερε στο προσκήνιο το θέμα της χορήγησης φοροαπαλλαγών για να δείξει ένα περισσότερο κοινωνικό πρόσωπο. Οπως είπε στο Reuters ο Ντομινίκ Μοϊσί του Γαλλικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, «η Ευρώπη για να λειτουργήσει χρειάζεται ισχυρή ισορροπία μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας. Ομως η Γαλλία κινείται όπως η Ιταλία ή η Ελλάδα σε οικονομικούς όρους και όπως η Βρετανία όσον αφορά τη σχέση της με την Ευρώπη».

Τα λαϊκά και λαϊκιστικά κόμματα που απαρτίζουν τουλάχιστον το ένα τέταρτο του νέου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν διαφορετικές ιδεολογίες αφού προέρχονται από ένα ευρύ πολιτικό φάσμα – από τη Ριζοσπαστική Αριστερά μέχρι την Ακρα Δεξιά.

ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ. Τα παραδείγματα είναι αρκετά. Στην Ισπανία το μέχρι πρόσφατα άγνωστο κόμμα Μπορούμε εξέπληξε τους πάντες λαμβάνοντας το 8% των ψήφων. Στην άλλη πλευρά του πολιτικού ουράνιου τόξου, το αντιευρωπαϊκό κόμμα UKIP κατέλαβε την πρώτη θέση στη Βρετανία, ενώ το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν στη Γαλλία προκάλεσε αίσθηση λαμβάνοντας περίπου το 25% των ψήφων. Την ίδια ώρα, η Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα λάμβανε ποσοστό άνω του 9%.

Μπορεί όλα αυτά τα κόμματα να μην έχουν ενιαίο μέτωπο και πολιτική, αλλά εάν υπολογιστεί η δύναμη όλων μαζί μπορεί κανείς εύκολα να δει ότι έχουν πλήξει καίρια τα τρία μεγάλα παραδοσιακά ευρωπαϊκά κόμματα, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, τους Σοσιαλιστές και τους Φιλελεύθερους, που είχαν μέχρι σήμερα ισχυρή εκπροσώπηση στις Βρυξέλλες.

Κέρδισε ψήφους, έχασε το στοίχημα
Πήραν πανευρωπαϊκά 5,6%, ποσοστό κατά 1,58% υψηλότερο από το 2009. Εξασφάλισαν συνολικά 42 έδρες, επτά περισσότερες. Αλλά το όνειρο του υποψηφίου τους για την προεδρία της Κομισιόν Αλ. Τσίπρα να πετάξουν το «παλιό κατεστημένο της Ευρώπης στο καλάθι των αχρήστων» δεν έγινε πραγματικότητα.  Οπως και η πρόβλεψη του Πιερ Λοράν, ενός εκ των δύο ηγετών του γαλλικού Μετώπου της Αριστεράς, πως θα γίνονταν η τρίτη μεγαλύτερη δύναμη: η Ευρωπαϊκή Αριστερά είναι τελικά έκτη. Τόσο το Μέτωπο της Αριστεράς όσο και το γερμανικό Κόμμα της Αριστεράς, βασικοί σύμμαχοι του ΣΥΡΙΖΑ, χάνουν από μία έδρα αποσπώντας τρεις και επτά αντίστοιχα. Στην Ισπανία, απεναντίας, η Πλουραλιστική Αριστερά απέσπασε έξι έδρες από μία πριν. Αλλά ο αναμενόμενος θρίαμβος δεν έγινε πραγματικότητα στον Νότο. Στην Ιταλία, η Αλλη Ευρώπη με τον Αλέξη Τσίπρα απέσπασε τρεις έδρες, στην Πορτογαλία η Δημοκρατική Ενωτική Συμμαχία επίσης τρεις και το Αριστερό Μπλοκ μία έδρα από δύο που είχε.