Από την κάλπη στο μουσείο

Ημέρα εκλογών η Κυριακή, αλλά και Διεθνής Ημέρα για τα μουσειακά ιδρύματα, που σε ολόκληρη την Ελλάδα όχι μόνο θα είναι ανοιχτά με δωρεάν είσοδο, αλλά σε πολλές περιπτώσεις υπόσχονται από ξεναγήσεις – παραδοσιακές ή με τη βοήθεια της ψηφιακής τεχνολογίας – έως παιχνίδια ρόλων

Καράβια βγαίνουν στη στεριά µε τα αµπάρια τους φορτωµένα µε θησαυρούς στη Μεσσηνία. Στην Πέλλα στρώνουν κόκκινο χαλί για να υποδεχθούν τους ξένους που φτάνουν από διαφορετικές γωνιές της Ασίας – από το Ουζµπεκιστάν έως την Περσία και το Αφγανιστάν. Μαρµαροτεχνίτες και φύλακες στο εργοτάξιο της Ακρόπολης δοκιµάζουν έναν διαφορετικό ρόλο κάτω από τον Ιερό Βράχο, εκείνον του εικαστικού δηµιουργού. Ξακουστοί γλύπτες, όπως ο δάσκαλος του Φειδία, Ηγίας, αρχιτέκτονες, κουρείς και υποδηµατοποιοί αφήνουν τα θρησκευτικά τους τάµατα και τις επιτύµβιες στήλες τους να αποκαλύψουν το βιοτικό τους επίπεδο. Και στην Αρτα ένας ολόκληρος κόσµος αποκαλύπτεται µέσα από ειδικούς ψηφιακούς υπολογιστές παλάµης.

Ολα τούτα τα θαυμαστά θα συμβούν την Κυριακή, όχι λόγω των εκλογών όμως, αλλά λόγω της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων που γιορτάζεται και φέτος με ανοιχτά μουσεία σε ολόκληρη την Ελλάδα, δωρεάν είσοδο και πολλές εκδηλώσεις κάτω από τη θεματική ομπρέλα «Οι συλλογές των μουσείων μάς ενώνουν», με τιμώμενο φέτος το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Το γεγονός ότι ο εορτασμός συμπίπτει με τον πρώτο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών φόβισε ορισμένους φορείς πως οι επισκέπτες θα προτιμήσουν τις κάλπες και μετέθεσαν τις εκδηλώσεις τους για αύριο ή για την επόμενη εβδομάδα, κάποιοι ακόμη και για τον Ιούνιο. Για το ελληνικό τμήμα του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM), που έχει αναλάβει όπως κάθε χρόνο τη διοργάνωση, όμως δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Αντιθέτως, για πολλούς από τους συμμετέχοντες – κυρίως στην περιφέρεια – η σύμπτωση των δύο γεγονότων εκτιμάται ότι θα αποτελέσει πόλο έλξης για τους επισκέπτες που μετακινούνται λόγω των εκλογών.

Ο πρώτος γλύπτης που απέδωσε στην πέτρα τη Νίκη με φτερά – ο Αρχερμος – ο δάσκαλος του Φειδία, ο Ηγίας, αλλά και ο περίφημης χαλκοπλάστης Ονάτας θα συστηθούν σε όσους την Κυριακή, στις 11.30, επιλέξουν το Επιγραφικό Μουσείο στην Αθήνα, εκεί όπου επίσης οικοδόμοι, κναφείς – δηλαδή κουρείς – και τροχαδάριοι (υποδηματοποιοί) της αρχαιότητας αφήνουν να διαφανεί το βιοτικό τους επίπεδο από τα αναθήματα που προσέφεραν στους θεούς, αν υπολογίσει κάποιος ότι ένα ορειχάλκινο γλυπτό κόστιζε 3.000 δρχ. και το ημερομίσθιο ήταν μία δραχμή, όπως εξηγεί η αρχαιολόγος Ειρήνη Χωρέμη.

Σε μια άλλη γωνιά της Αθήνας, στο μοναδικό σωζόμενο λουτρό, εκείνο των Αέρηδων στην Πλάκα, 45 από τους εργαζομένους στα εργοτάξια της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης, τους ανθρώπους δηλαδή που εργάζονται στο μεγαλύτερο και μακροβιότερο αναστηλωτικό πρόγραμμα στον κόσμο – μεταξύ αυτών αρχαιολόγοι και αρχιτέκτονες, σχεδιαστές, μαρμαροτεχνίτες και φύλακες – αναδεικνύουν μια άγνωστη στο κοινό πλευρά τους, εκείνη του εικαστικού δημιουργού. Και παρουσιάζουν όλοι μαζί τα έργα τους – ζωγραφική, γλυπτική, εγκαταστάσεις, βίντεο, φωτογραφία – στην έκθεση «Εργαζόμενοι στον βράχο/on the rocks» από αύριο και ώς τις 31 Μαΐου (09.00-15.00) εκτός Τρίτης.

Ο Δήμος Αθηναίων θα γιορτάσει την Ημέρα των Μουσείων ανάμεσα σε άλλα στο σπίτι της Αγγελικής Χατζημιχάλη στην Πλάκα με ξεναγήσεις στον χώρο και την αισθητική της σπουδαίας λαογράφου (11.00-14.00).

Μουσείο Ακρόπολης
Το μυστικό 
του Μοσχοφόρου
Πώς απέκτησε ο Μοσχοφόρος (φωτογραφία), ένα από τα διασημότερα γλυπτά του Μουσείου Ακρόπολης, τα ανάλαφρα μεταλλικά του στηρίγματα; Τις κρυφές πτυχές αυτής της εργασίας θα μάθουν όσοι βρεθούν στο Μουσείο την Κυριακή στις 11.00 (στις 11.30 στα αγγλικά), ενώ στις 12.00 οι αρχαιολόγοι έχουν να διηγηθούν ιστορίες για τον χάλκινο λαγό του Μουσείου.
Αρχαιολογικό Μουσείο Νεμέας
30 χρόνια, 30 πρόσωπα, 30 εκθέματα
Γενέθλια έχει το Αρχαιολογικό Μουσείο Νεμέας. Κλείνει τα 30 του. Και για να το γιορτάσει, κάθε ημέρα έως και την Κυριακή θα προτείνει στους επισκέπτες του ισάριθμες στάσεις στα πρόσωπα που έπαιξαν κομβικό ρόλο στην ιστορία του, όπως ο ανασκαφέας της περιοχής Στίβεν Μίλερ, η θερμή υποστηρίκτρια της δημιουργίας του Μελίνα Μερκούρη, ο χορηγός κατασκευής του, Αμερικανός Ρούντολφ Πέτερσον. Αλλά και σε 30 ξεχωριστά εκθέματά του, όπως το εδώλιο του Οφέλτη – του γιου του βασιλιά Λυκούργου – προς τιμήν του οποίου ιδρύθηκαν τα Νέμεα, οι αγώνες της Νεμέας, ή οι χρυσοί σφραγιδόλιθοι από τον θησαυρό των Αηδονιών, που είχε πέσει θύμα αρχαιοκαπηλίας, όπως αναφέρει ο αρχαιολόγος – ξεναγός του προγράμματος Πέτρος Τρυφωνόπουλος. Πληροφορίες στο τηλ. 27460-24.125.
Αρχαιολογικό Μουσείο Αρτας
Ξενάγηση με υπολογιστές παλάμης
Χωρίς ξεναγό αλλά με έναν ψηφιακό υπολογιστή παλάμης (φωτογραφία) θα μπορούν να ταξιδέψουν στον χρόνο όσοι επιλέξουν μια βόλτα ώς το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αρτας. Είκοσι αρχαιολογικά ευρήματα από την περιοχή και την πόλη της Αμβρακίας – από τον 5ο αι. π.Χ. μέχρι και τους πρώιμους ρωμαϊκούς χρόνους – θα φέρουν την ειδική σήμανση και οι επισκέπτες μέσω του ψηφιακού οδηγού τους «θα έχουν την ευκαιρία να αντλήσουν αναλυτικές πληροφορίες όχι μόνο για τα ίδια τα αντικείμενα, αλλά και για τον χώρο και τις συνθήκες μέσα στις οποίες γεννήθηκαν» σύμφωνα με την προϊσταμένη της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Χριστίνα Μερκούρη. Την Κυριακή από τις 12.00 έως τις 14.00, κατόπιν συνεννόησης στο τηλ. 26810-21.191.
Αρχαιολογικό Μουσείο Πέλλας
Παιχνίδι ρόλων για μικρούς και μεγάλους
Πώς να αντισταθεί κάποιος στον πειρασμό να υποδυθεί τον αρχαίο ασιάτη τουρίστα που φτάνει στην πρωτεύουσα των Μακεδόνων, την Πέλλα; Πέντε επισκέπτες – από τη Σογδιανή (περίπου στο σημερινό Ουζμπεκιστάν), από την Υρκανία, την Περσία, την Αραχωσία (στα όρια του σημερινού Αφγανιστάν) και τη Σκυθία – λοιπόν φτάνουν στην αρχαία Πέλλα την εποχή των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τι θέλουν να μάθουν από τους ντόπιους στην πρωτεύουσα του μεγάλου βασιλιά που κατέκτησε τις χώρες τους; Κι εκείνοι τι έφεραν; Το παιχνίδι ρόλων «Ασιάτες επισκέπτες στην αρχαία Πέλλα» – το οποίο μετά την πιλοτική εφαρμογή του παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο ευρύ κοινό και απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους – υπόσχεται να μιλήσει στους συμμετέχοντες για τον πλούτο που έφεραν οι κατακτήσεις στη Μακεδονία αλλά και για το τι έφερε ο ελληνικός πολιτισμός στην καρδιά της Ασίας. Κι αν δεν θέλετε να υποδυθείτε κάποιον από τους επισκέπτες, μπορείτε να δοκιμάσετε έναν από τους πέντε ρόλους των οικοδεσποτών – του ψηφοθέτη, του μεταλλουργού, του οικοδόμου, του αγγειοπλάστη και του δασκάλου. «Πρόβλημα συνεννόησης δεν θα υπάρχει καθώς μετά την εκστρατεία του Αλεξάνδρου τα ελληνικά αναδείχθηκαν στη διεθνή γλώσσα της εποχής» όπως άλλωστε λέει στα «ΝΕΑ» εκ των υπευθύνων του προγράμματος αρχαιολόγος Χαράλαμπος Τσούγγαρης. Ολα αυτά την Κυριακή στις 10.00, 12.30 και 14.00.
Κτίριο Πασά, φρούριο της Πύλου
Θησαυροί επτά αρχαίων ναυαγίων
Οχι ένα, ούτε δύο, αλλά επτά καράβια – και μάλιστα αρχαία – βγαίνουν από τον βυθό. Τα εντυπωσιακά ελληνιστικά αγάλματα που κουβαλούσε στο αμπάρι του το πλοίο που ναυάγησε στο Ξι της Κεφαλονιάς, οι προϊστορικές υδρίες που μετέφερε ένα από τα αρχαιότερα ναυάγια (2750-2000 π.Χ.) που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα, στη Γιαγάνα της Κεφαλονιάς, οι ρωμαϊκοί αμφορείς από το πλοίο που βυθίστηκε σε βάθος 35 μ. στις Βολίμες της Ζακύνθου, οι πυξίδες, τα ρολόγια και τα σερβίτσια με το λογότυπο του «Μέντορα», του πλοίου που βυθίστηκε ανοιχτά των Κυθήρων με τα Γλυπτά του Παρθενώνα, αλλά και το γεμάτο φουντούκια σκαρί του 16ου αι. που χάθηκε στον ύφαλο «Δημήτρης» της Ζακύνθου είναι μερικά από όσα μπορούν να δουν οι επισκέπτες στην έκθεση, την Κυριακή από τις 09.00 έως τις 15.00. Ξεχωρίζει ο εντυπωσιακός χάρτης των ναυαγίων που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα κάτω από γυάλινο δάπεδο, στον χώρο που έχει μετατραπεί σε σκαρί αρχαίου πλοίου, όπως επισημαίνει η προϊσταμένη της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων Αγγελική Σίμωσι. Για όσους η θάλασσα δεν αποτελεί πόλο έλξης, πάντως, στην περιοχή υπάρχει και δεύτερη πρόταση. Στην οικία του ολυμπιονίκη Τσικλητήρα στο παλιό λιμάνι της Πύλου, τις ίδιες ώρες, πέρα από τη μαγευτική θέα μπορείτε να δείτε πώς η αγωνία των Ελλήνων να απαλλαγούν από τους Τούρκους αποτυπώνεται σε χαρακτικά και πιάτα εποχής, μέρος της συλλογής του γάλλου φιλέλληνα Ρενέ Πιο, ενώ πολλά από τα έργα εστιάζουν και στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου.

INFO
Το πλήρες πρόγραμμα των εκδηλώσεων για τη Διεθνή Ημέρα Μουσείων θα το βρείτε στην ιστοσελίδα: http://network.icom.museum/icom-greece/drastiriotites/diethnis-imera-moyseion/