Ταξίδι στο υπόγειο Λονδίνο

Αν ρίξει κάποιος μια ματιά στον ορίζοντα του Λονδίνου, θα δει να ξεχωρίζουν ουκ ολίγες επιβλητικές και αρκετά ψηλές κατασκευές. Το Shard, η κάθετη πολιτεία που άνοιξε τις πόρτες της το 2012 ως το ψηλότερο κτίριο της Δυτικής Ευρώπης, η Βουλή με το Mπιγκ Μπεν, το αρχηγείο των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών είναι λίγα μόνο από τα επιτεύγματα της αρχιτεκτονικής που μαρτυρούν την εμμονή των σύγχρονων Βρετανών με τους κάθε είδους ουρανοξύστες, στοιχείο που είναι στην πραγματικότητα αντίθετο στην παράδοσή τους. Γιατί, δεκάδες μέτρα κάτω από την επιφάνεια του δρόμου αποκαλύπτεται ένας διαφορετικός κόσμος, το υπόγειο Λονδίνο, που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο μετράει τουλάχιστον δύο αιώνες ζωής. Με το κόστος κατασκευής των πολυώροφων, πλέον,  κτιρίων να έχει εκτοξευτεί τον τελευταίο καιρό, δεν είναι λίγα τα καταστήματα, οι γκαλερί και τα εστιατόρια που στρέφονται προς… τα κάτω.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα υπόγειων διαδρομών είναι το μετρό της βρετανικής πρωτεύουσας που πέρυσι γιόρτασε τα 150 χρόνια λειτουργίας του και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έγινε καταφύγιο για δεκάδες Λονδρέζους ώστε να γλιτώσουν από τον βομβαρδισμό της πόλης. Οι υπεύθυνοί του, λοιπόν, φιλοδοξούν να ανοίξουν και πάλι 26 εγκαταλειμμένοιυς σταθμούς όχι για να ικανοποιήσουν το επιβατικό κοινό, αλλά για να κορέσουν την όρεξη των φιλόμουσων για εναλλακτικούς χώρους τέχνης και αναψυχής.

Στις ίδιες στοές του Τούνελ του Τάμεση (τον προάγγελο της σιδηροδρομικής σήραγγας που εγκαινιάστηκε το 1843 για τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας των αμαξών) όπου πριν από περίπου 150 χρόνια σύχναζαν κακοποιοί, τώρα σοπράνο της βρετανικής όπερας ερμηνεύουν γνωστά κλασικά κομμάτια.

 Το Μουσείο Μπρουνέλ (μηχανικού που ηγήθηκε της κατασκευής του Τούνελ) έχει μετατρέψει την είσοδο στον υπόγειο λαβύρινθο σε αμφιθέατρο με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα. Πιο ανατολικά, κάτω από τον σταθμό Γουότερλου, οι παλιές σιδηροδρομικές γραμμές μήκους 1,7 χιλιομέτρων έγιναν η σκηνή του Φεστιβάλ Τεχνών Vault και φιλοξένησαν από τον περασμένο Ιανουάριο μέχρι και τον Μάρτιο τα νούμερα 60 καλλιτεχνών.

Για τα καλά στον πυρετό του υπόγειου κόσμου έχουν μπει και τα μουσεία του Λονδίνου. Το 2012 η Τέιτ Μόντερν έκανε τα εγκαίνια του Tanks, ενός πολυχώρου τέχνης που βρίσκεται στην καρδιά των τριών παλιών δεξαμενών πετρελαίου, κάτω από τις σύγχρονες εγκαταστάσεις της γκαλερί. Από την άλλη, 18 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της αυλής του Μουσείου Βικτωρίας και Αλβέρτου αυτή τη στιγμή κατασκευάζεται η νέα αίθουσά του που αναμένεται να στεγάσει τις πιο σημαντικές εκθέσεις από το 2017 και μετά.

Τα λημέρια του Τζακ του Αντεροβγάλτη πλέον έχουν μετατραπεί σε κοιτίδα πολιτισμού. Και αυτό γιατί το δημοτικό μέγαρο Σόρεντιτς άνοιξε στο κοινό τον περασμένο Ιούλιο τις υπόγειες αίθουσές του, οι οποίες λειτουργούν ως καλλιτεχνικοί πολυχώροι με την ονομασία Dich. Λίγα χιλιόμετρα μακριά, κάτω από ένα πάρκιγνκ, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν το καλύτερα συντηρημένο θέατρο του Σαίξπηρ από τον 16ο αιώνα. Το Ξύλινο Ο, όπως ονομάστηκε, που φιλοξένησε τις πρεμιέρες των έργων «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» και «Ερρίκος Ε’», ανακαινίζεται ώστε μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια να μετατραπεί σε κέντρο εκθέσεων και δράματος.

Τα καλά του «κάτω κόσμου» άρχισαν να εκτιμούν οι υπεύθυνοι του ξενοδοχείου Bulgari, που πριν από ενάμιση χρόνο έκοψαν την κορδέλα των εγκαινίων σε έξι υπόγειους ορόφους που περιλαμβάνουν εστιατόριο, κινηματογράφο, ντίσκο, σπα και πισίνα.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο υποδέχθηκε και τους πρώτους πελάτες του το εστιατόριο της Βασιλικής Ακαδημίας Τεχνών στο υπόγειο του κτιρίου Κίπερς Χάουζ. Στη θέση της κουζίνας και της αποθήκης των μαγειρικών σκευών βρίσκονταν τα
δωμάτια των παλιών υπηρετών. Ακόμα, στο Σόχο μια αποθήκη κάρβουνου του 19ου αιώνα, κάτω από το επίπεδο του δρόμου, μετατράπηκε στο γκουρμέ εστιατόριο Coal Vaults.

Ιδιαίτερη είναι και η αλυσίδα ψητοπωλείων Hawksmoor, που ειδικεύεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις με θολωμένα και μαυρισμένα παράθυρα. Μεγάλη… εγκράτεια πρέπει να έχουν οι πελάτες της καφετέριας Attendant, στην περιοχή Φιτζρόβια, αφού μετά τον χυλό από γάλα αμυγδάλου σερβιρισμένο σε αυθεντική πορσελάνη-ουροδοχείο θα πρέπει να ανέβουν στην επιφάνεια του δρόμου για να αναζητήσουν τουαλέτα (το κατάστημα δεν διαθέτει).

Κάτω από ένα κατάστημα με φυσικούς χυμούς στο Κόβεν Γκάρντεν κρύβεται το καφέ BYOC. Βασική προϋπόθεση για να περάσει κάποιος την πόρτα του είναι να φέρει το δικό του μπουκάλι αλκοόλ, ώστε να έχει την πρώτη ύλη ο μπάρμαν για να του φτιάξει ένα ιδιαίτερο κοκτέιλ. Ταξίδι στον «κάτω κόσμο» φιλοδοξούν να πάνε τον επισκέπτη τους νυχτερινά μαγαζιά όπως το Disco στο Σόχο, του οποίου η είσοδος αποτελείται από πόρτες και κομμάτια από σκελετό αεροπλάνου.

Η υψηλή μόδα μπαίνει σε… χαμηλά επίπεδα στην μπουτίκ Hostem, που πρόσφατα μετέτρεψε το κελάρι της σε ατελιέ με μαύρες αποχρώσεις για τις σουρ-μεζούρ παραγγελίες των διάσημων πελατών της.

Διακοσμημένες με ιδιαίτερα στοιχεία από διαφορετικά ρεύματα μόδας είναι οι στοές της μπουτίκ Late Night Chameleon Café, όπου λαμβάνουν χώρα τα ραντεβού με τους ευκατάστατους πελάτες.