Το σκάνδαλο του φαστφουντάδικου

Χαλασμένα τρόφιμα, άθλιες συνθήκες υγιεινής και συστηματική εκμετάλλευση των εργαζόμενων. Αυτές είναι οι βασικές αρχές που διέπουν τη λειτουργία αρκετών από τα καταστήματα της αμερικανικής πολυεθνικής εστιατορίων γρήγορου φαγητού Μπέργκερ Κινγκ στη Γερμανία.

Τις τριτοκοσμικές συνθήκες που επικρατούν πίσω από τους πάγκους των διάσημων εστιατορίων αποκάλυψε έρευνα του γερμανικού τηλεοπτικού σταθμού Rtl που πραγματοποίησε ο πιο φημισμένος δημοσιογράφος – ερευνητής στην Ευρώπη, ο Γκίντερ Βάλραφ, ο οποίος εδώ και δεκαετίες μεταμφιέζεται σε τούρκο εργάτη, αφρικανό μετανάστη,  άστεγο για να αποκαλύψει και να καταγγείλει πολλές από τις αδικίες που υφίστανται στον «καλύτερο από τους κόσμους», όπως ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει με αμείλικτη ειρωνεία τη χώρα του.

Οπως ακριβώς και στο παρελθόν, ο 72χρονος πλην μαχητικότατος δημοσιογράφος κατάφερε για ακόμη μια φορά να προκαλέσει σάλο στη γερμανική κοινή γνώμη, αναγκάζοντας μάλιστα την Burger King να κλείσει άρον άρον δύο από τα δεκάδες καταστήματά της. Και όχι αδίκως, αφού ο η ομάδα του Βάλραφ αποκάλυψε σκάνδαλο εκμετάλλευσης ανθρώπων και παντελούς αδιαφορίας για τη δημόσια υγεία.

Μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα «Ρεπούμπλικα» ο γερμανός δημοσιογράφος εξήγησε ότι η εταιρεία Yildiz η οποία είναι υπεύθυνη για τη λειτουργία των εστιατορίων Burger King στη Γερμανία έχει εκδώσει μια πολύ συγκεκριμένη εντολή, σύμφωνα με την οποία το ποσοστό των τροφίμων που πετιέται σε κάθε κουζίνα δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 0,2% της συνολικής ποσότητας τροφίμων που χρησιμοποιούνται ακόμη και αν κάποια έχουν αλλοιωθεί.

Τα μέλη της ομάδας του βετεράνου δημοσιογράφου είδαν και κινηματογράφησαν σαπισμένα κρέατα με κολοβακτηρίδια και άλλα ιδιαίτερα επικίνδυνα βακτηρίδια για τη δημόσια υγεία. «Συγκεντρώσαμε στοιχεία από καταναλωτές που κατέληξαν στο νοσοκομείο. Εντοπίσαμε καταστήματα που δεν είχαν πλυντήρια πιάτων, ούτε καν καθαριστικά και στα οποία οι εργαζόμενοι είναι υποχρεωμένοι να σερβίρουν ακόμη και φαγητό που έχει πέσει στο πάτωμα».

Ομως οι απαράδεκτες συνθήκες υγιεινής δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα αναφορικά με την Burger King στη Γερμανία.

Σύμφωνα με τον Βάλραφ, ένα εξίσου σημαντικό ζήτημα είναι οι άθλιες συνθήκες εργασίας. «Πίσω από τις κουρτίνες υπάρχουν κάποιοι που εκφοβίζουν τους εργαζόμενους, τους απειλούν όταν είναι άρρωστοι, αν έχουν ηλικιωμένους γονείς να φροντίσουν ή αν επιλέξουν να συνδικαλιστούν. Το 1/5 των εργαζoμένων των καταστημάτων έχει δεχτεί απειλές με αποτέλεσμα, κάποιοι από αυτούς να καταλήξουν από την απόγνωσή τους στο ψυχιατρείο».

Πιστεύοντας στη δύναμη της ερευνητικής δημοσιογραφίας, ο Βάλραφ οργάνωσε χάρη στην υποστήριξη του τηλεοπτικού σταθμού Rtl μια ομάδα νέων δημοσιογράφων που ερευνούν θέματα τα οποία επιλέγει ο ίδιος έπειτα από καταγγελίες πολιτών. Ο Βάλραφ δηλώνει πως οι απάτες και οι αδικίες όχι μόνο υφίστανται, αλλά παρουσιάζουν αύξηση και στη Γερμανία. Αφότου συγκεντρώσουν τα απαραίτητα στοιχεία μέσω του Work Watch, ενός γραφείου καταγγελιών που ίδρυσε ο ίδιος, τα μέλη της ομάδας του προσεγγίζουν τους όποιους παραβάτες και τους ζητούν να εφαρμόσουν όλα όσα ορίζει ο νόμος αναφορικά με τα δικαιώματα των εργαζόμενων. Κάποιες φορές κερδίζουν, απειλώντας να κοινοποιήσουν τις όποιες παραβάσεις μέσω της τηλεόρασης, κάποιες φορές χάνουν. Στην περίπτωση των Burger King, η έρευνά τους στέφθηκε με επιτυχία.

Ωστόσο, για να αλλάξει ριζικά η νοοτροπία που διέπει τη λειτουργία τους ενδέχεται να περάσει αρκετός καιρός. Πριν από χρόνια, ο Βάλραφ είχε εργαστεί σε ένα εστιατόριο της αλυσίδας McDonald’s. Η έρευνα και η καταγγελία που ακολούθησε είχαν ως αποτέλεσμα την άμεση βελτίωση των εξίσου άθλιων συνθηκών υγιεινής που επικρατούσαν στα εστιατόρια της κορυφαίας αλυσίδας ταχυφαγείων στον κόσμο. Ομως η διαδικασία για τη βελτίωση των απάνθρωπων συνθηκών εργασίας διήρκεσε πολύ περισσότερο. «Ελπίζω ότι η Burger King θα αλλάξει συνολικά αλλά δεν αποκλείεται να χρειαστεί να επιστρέψω μεταμφιεσμένος σ’ έναν χρόνο από σήμερα», σχολίασε ο βετεράνος της ερευνητικής δημοσιογραφίας.