Ωτοβλεψίες
Σκηνές από το ντοκιμαντέρ «Η τέχνη της κρίσης, η περίπτωση του θεάτρου», με την υπαίθρια παράσταση της «Αντιγόνης» στην Πλατεία Θεάτρου το καλοκαίρι του 2012
Ηταν πολύ ωραία την περασμένη εβδομάδα στην Ταινιοθήκη. Το ντοκιμαντέρ «Η τέχνη της κρίσης, η περίπτωση του θεάτρου» της Κατερίνας Πατρώνη, στηριγμένο στην έρευνα της Ιλιας Παπασπύρου, έβαλε το θερμόμετρο στο υποσιτισμένο σώμα της θεατρικής τέχνης και το βρήκε υγιέστατο. Οχι όπως παλιά που ξεροστάλιαζε έξω από υπουργεία και επιχειρήσεις για μια επιχορήγηση, για μια με τα χίλια ζόρια χορηγία, αλλά όπως είναι σήμερα. Εναλλακτικό από ανάγκη και όχι από παραξενιά, εφευρετικό από άποψη κι όχι από εκκεντρικότητα, φτωχό μα πολύ πλούσιο επί της ουσίας. Δημιουργοί όπως ο Καλαβριανός, η Φριντζήλα, ο Τζαμαργιάς, ο Λιβαθινός, η Κίνηση Μαβίλη, κι αυτός ακόμα ο Ολιβιέ Πι της Αβινιόν έδειξαν τα μυστικά μιας αθέατης καλλιτεχνικής επανάστασης που κάνει τη δουλειά της με το τίποτα. Πώς η Αθήνα της κρίσης κοντεύει να γίνει πρωτεύουσα του θεάτρου; Ενα μυστήριο πράγμα που έχει μια μοναδική εξήγηση. Την αυτενέργεια και το πείσμα των ανθρώπων.
Μία ακόμη καλή είδηση από τις εκδόσεις Κίχλη. Πρόκειται για το νέο μυθιστόρημα της Αγγέλας Καστρινάκη με πεδίο αναφοράς την περίοδο της Μεταπολίτευσης και την άσκηση στη δημοκρατία ανθρώπων που τότε βρίσκονταν στα πρώτα χρόνια της εφηβείας τους. Το περιμένω με ενδιαφέρον και επιμένω ότι το προηγούμενο μυθιστόρημα της ίδιας, «Ερωτας στον καιρό της ειρωνείας», που εκδόθηκε το 2008 από τα Ελληνικά Γράμματα, δεν είχε την τύχη που του άξιζε. Ηταν μια στρατηγικά και λογοτεχνικά ευφυέστατη «επίθεση» στη ροζ λογοτεχνία με δύο παράλληλες ιστορίες έρωτος και απιστίας. Αυτουργοί δύο ερωτικά ζευγάρια αλιευμένα από διαφορετικές ιστορικές εποχές. Ενα σύγχρονο και ένα αιώνιο. Μια Μέλπω κι ένας Μάριος, η Πηνελόπη Δέλτα και ο Ιων Δραγούμης. Αν σας πέσει στα χέρια…
Το πιο ωραίο κατευόδιο για τον πολωνό θεατρικό συγγραφέα και ποιητή Ταντέους Ρουζέβιτς (φωτογραφία), που άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο πριν από δέκα ημέρες, το άκουσα από την εκπομπή της Κατερίνας Σχινά στο Τρίτο Πρόγραμμα και το διάβασα στο λογοτεχνικό περιοδικό «Books’ Journal» από την Μπεάτα Ζουλκίεβιτς. Ξέρω, ξέρω. Ο ημερήσιος Τύπος είναι κάπως ξεχασιάρης όταν πρόκειται για τα πένθη των «ολίγων», αλλά μήπως ήταν «λίγος» ο Κάρολος Κουν που μας τον γνώρισε στην αλησμόνητη παράσταση του «Λευκού γάμου»; Μήπως ήταν «λίγη» η Πέπη Οικονομοπούλου που ανέβασε την «Καρτελοθήκη» στη θεατρικά γόνιμη δεκαετία του 1980; Μήπως είναι «λίγοι», λέγω, αυτοί που μαθήτευσαν τότε στο ποιητικό σύμπαν του μεγάλου Πολωνού, που έσπρωξε ένα βήμα μπροστά το θέατρο του παραλόγου και οι οποίοι αποτελούν σήμερα τον βασικό κορμό του θεατρικού μας κοινού; Αν όλα αυτά είναι λίγα, τότε πιθανότατα να υπερβάλλουν και αυτοί που τον αποχαιρέτισαν ως εξής: «Ο Ταντέους Ρουζέβιτς ήταν νομπελίστας χωρίς Νομπέλ». Προσωπικά, το πιστεύω ακράδαντα.
Καλοκαιριάζει, και οι πιο προνοητικοί φτιάχνουν λίστες με τα διαβάσματα των θερινών τους διακοπών. Αν ανήκετε στην ψυχαναγκαστική αυτή κατηγορία μην ξεχάσετε να βάλετε στις αποσκευές σας τις «Ιστορίες του Καντέρμπερι» του Τζέφρι Τσόσερ, που βγήκαν πρόσφατα από τις εκδόσεις Μελάνι σε μετάφραση από το πρωτότυπο του Δημοσθένη Κορδοπάτη. Το βιβλίο συγκαταλέγεται στα εκατό πιο σημαντικά βιβλία όλων των εποχών, δίπλα δίπλα με το «Δεκαήμερον» του Βοκκακίου. Εγώ θα το έβαζα δίπλα και στο «Χίλιες και μία νύχτες», αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.
Στην Πουγουδουμού υπάρχει θέατρο
Και μάλιστα ποιητικό θέατρο περιωπής σαν τον μονόλογο «5:17» της Ana Ristoska που θα δούμε υπό μορφήν αναλογίου την Τετάρτη στο Γαλλικό Ινστιτούτο. Στη σκηνή η Αλκηστις Πουλοπούλου (φωτογραφία) και στη σκηνοθεσία ο Γιάννης Σκουρλέτης από τη δημιουργική ομάδα BIjoux de Kant. Ο τίτλος του έργου παραπέμπει στην ακριβή ώρα που έγινε ο καταστρεπτικός σεισμός στα Σκόπια. Ηταν 26 Ιουλίου 1963, ώρα 5.17 πρωινή, όταν ισοπεδώθηκε το 80% της πόλης και έχασαν τη ζωή τους 1.070 άνθρωποι. Το γεγονός σημάδεψε την ψυχολογία των επιβιωσάντων οι οποίοι, όπως λέει το έργο, ζουν έκτοτε την κάθε τους μέρα μέσα σε πρωτοφανή ένταση. Τρώνε, πίνουν και ερωτεύονται σαν να είναι η τελευταία τους μέρα στη γη. «Αν έρθεις μια φορά εδώ μένεις για πάντα / Μια φορά αν έρθεις εδώ, αρκεί για να μείνεις για πάντα», λέει η Ristoska, νομίζω ότι θα πάω και για θεατρικούς και για πολλούς άλλους λόγους.