Οργή για τη μαρτυρική εκτέλεση θανατοποινίτη στην Οκλαχόμα

Ολα τα βλέμματα την Τρίτη το βράδυ ήταν στραμμένα στην πρώτη διπλή εκτέλεση στην Οκλαχόμα, έπειτα από 40 χρόνια. Η Ευρώπη ούτως ή άλλως αντιμετωπίζει τη θανατική ποινή ως έναν ιδιαίτερα βάναυσο αμερικανικό αναχρονισμό. Ο μαρτυρικός θάνατος όμως του θανατοποινίτη Κλέιτον Λόκετ, έπειτα από «λάθος» (ποιο ακριβώς, ερευνάται), προκάλεσε πολύ μεγαλύτερο τρόμο από ό,τι συνήθως. Εφερε έτσι στο διεθνές προσκήνιο νέα ερωτήματα όσον αφορά τόσο τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται όσο και το συνταγματικό πλαίσιο που προστατεύει έναν θανατοποινίτη από βασανιστικό θάνατο. Με ανακοίνωσή του, ο Λευκός Οίκος αναγνώρισε ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση «δεν τηρήθηκαν θεμελιώδη κριτήρια των ΗΠΑ», τα οποία ορίζουν ότι «ακόμη και αν η θανατική ποινή είναι δικαιολογημένη, πρέπει να εκτελείται ανθρώπινα». Υπάρχει όμως «ανθρώπινη» εκτέλεση;

Από τη στιγμή που άρχισε η διαδικασία εκτέλεσης του 38χρονου θανατοποινίτη έως τη στιγμή που σταμάτησε να χτυπά η καρδιά του μεσολάβησαν 43 λεπτά. Επί 43 λεπτά ο Λόκετ ψυχορραγούσε – έτρεμε, χτυπούσε τα δόντια του, κουνούσε το κεφάλι του σαν να προσπαθούσε να ψελλίσει κάτι. Βάσει της αμερικανικής νομοθεσίας, η εκτέλεση θα πραγματοποιούνταν με τον πιο «καθαρό» και  «ανθρώπινο» τρόπο, τη θανατηφόρα ένεση, ώστε να είναι εμφανής η διαφοροποίηση από το στυγερό έγκλημα το οποίο διέπραξε. Σωστά ή λάθος, η «δουλειά» έγινε. Ο Λόκετ είναι νεκρός. Αυτό που αμφισβητείται είναι η μέθοδος. Πολλοί συμφώνησαν με τη Μαντλίν Κοέν, δικηγόρο του Λόκετ που ήταν παρούσα στην εκτέλεση και η οποία επιμένει ότι ο Λόκετ «βασανίστηκε μέχρι θανάτου».

Στην ΕΕ, η θανατική ποινή έχει απαγορευθεί, όπως επίσης η εξαγωγή ηρεμιστικών όπως η θειοπεντάλη νατρίου, η οποία αποτελεί συστατικό – κλειδί για την παρασκευή του θανατηφόρου κοκτέιλ. Ο μοναδική αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία που παρήγε τη συγκεκριμένη ουσία, σταμάτησε την παραγωγή της το 2011, ενώ υπό τον φόβο των κυρώσεων της ΕΕ και άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες προσπαθούν να αποφύγουν τη συγκεκριμένη χρήση των φαρμάκων τους. Κατά συνέπεια, οι Αρχές της Οκλαχόμα και άλλων πολιτειών αναγκάστηκαν να αυτοσχεδιάσουν σε νέα μείγματα φαρμάκων. Από πού ακριβώς προμηθεύονται τις χημικές ουσίες και με ποιον τρόπο τις συνδυάζουν αποτελούν κρίσιμα ερωτήματα, τα οποία όμως θα παραμείνουν αναπάντητα με τη βούλα των νέων νόμων περί μυστικότητας που ισχύουν σε ορισμένες αμερικανικές πολιτείες – της Οκλαχόμα περιλαμβανομένης.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή Κατά της Θανατικής Ποινής, που έχει έδρα την Ελβετία, η Λευκορωσία είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που εκτελεί θανατικές ποινές, συνήθως με μία σφαίρα στο κεφάλι. Για αρκετούς Ευρωπαίους ωστόσο – και όχι μόνο – ακόμη και αυτός ο τρόπος είναι πιο ανθρώπινος από αυτό που βίωσε ο Λόκετ επί τρία τέταρτα της ώρας μέχρι να ξεψυχήσει. «Πρόκειται για μεθόδους πιο βάρβαρες από τη βαρβαρότητα αυτή καθαυτή», τονίζει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» ο γάλλος πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Ρομπέρ Μπαντεντέρ, ο οποίος έπαιξε σημαντικό ρόλο στην απαγόρευση της θανατικής ποινής στη Γαλλία το 1981.

Βρετανία και Γαλλία, αμφότερες με επίσημες ανακοινώσεις, καταδίκασαν την εκτέλεση στην Οκλαχόμα και κάλεσαν τις Αρχές να καταργήσουν τη θανατική ποινή. Το βρετανικό υπουργείο Εσωτερικών δήλωσε ότι αντιτίθεται στη θανατική ποινή «σε όλες τις περιπτώσεις» τονίζοντας ότι «υπονομεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια». Η Γαλλία κάλεσε την Οκλαχόμα να διενεργήσει δημοψήφισμα με την προοπτική να καταργήσει αυτήν την ποινή, όπως έχουν πράξει πολλές πολιτείες των ΗΠΑ».

ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΡΟΥΣΜΑ. Είναι η δεύτερη φορά φέτος που μία εκτέλεση στην Οκλαχόμα σπέρνει τη φρίκη. Τον Ιανουάριο, κι ενώ οι θανατηφόρες ουσίες κυλούσαν στο αίμα του, ο Μάικλ Λι Ουίλσον έλεγε ότι αισθάνεται να καίγεται όλο του το σώμα. Σοκ είχε προκαλέσει και η περίπτωση θανατοποινίτη στο Οχάιο, ο οποίος χτυπιόταν και αγκομαχούσε επί 10 λεπτά και πέρασαν άλλα 20 έως ότου πεθάνει.

Χθες, μόνο στην ιστοσελίδα του BBC, την ιστορία της Οκλαχόμα συνόδευαν περισσότερα από 1.100 σχόλια. Πολλοί υπενθύμιζαν ότι ο Λόκετ καταδικάστηκε σε θάνατο επειδή πυροβόλησε μία 19χρονη κοπέλα και την έθαψε ζωντανή και υποστήριζαν ότι τιμωρήθηκε όπως του άξιζε.