Και ανθρωπάκι και γκάνγκστερ: Το βρετανικό σινεμά θρηνεί τον Μπομπ Χόσκινς

Ζεν πρεμιέ; Καθόλου! Μετρίου αναστήματος, στρουμπουλός και εμφανή τα σημάδια φαλάκρας από την πρώτη του εμφάνιση. Το έλεγε και ο ίδιος: «Οταν αποφάσισα να κυνηγήσω μια καριέρα στην κινηματογραφική βιομηχανία ήμουν δυσλεκτικός, κοντόχοντρος, με πρόσωπο σαν λιωμένο λάχανο. Κι όμως με υποδέχτηκαν. Πλάκα πλάκα, αν ποτέ κάποιος αποφασίσει να κάνει μια ταινία για τη ζωή μου, ευτυχώς, υπάρχει ο Ντάνι ντε Βίτο…».

Ανθρωπος σεμνός και χαμηλόφωνος – εν αντιθέσει με τους χαρακτήρες που επέλεγε να ενσαρκώνει, ακόμη και στα πρώτα βήματα της καριέρας του, όταν δηλαδή ενσάρκωνε τον Ντένις Πότερ στο «Pennies From Heaven», τηλεοπτικό σουξέ του 1978. Ή, ακόμη καλύτερα, τον Χάρολντ Σαντ, τον γκάνγκστερ του φιλμ «Βρώμικο Σαββατοκύριακο» (ελληνικός τίτλος του… «The long good Friday»), παραγωγής 1980 – ουσιαστικά η ταινία που τον έβαλε στον χάρτη.

Διαβάζεις το σενάριο και τα χέρια σου τρέμουν: είναι ένας φρικτός κεντρικός χαρακτήρας. Και όμως, ο Χόσκινς, δίχως να αφαιρέσει τίποτε από την αγριάδα του, αναδεικνύει όλη εκείνη την τραγικότητα που περνά ευθέως στην άλλη άκρη και μας βρίσκει κατακέφαλα.

Θυμηθείτε το φινάλε: παγιδευμένος στο αυτοκίνητό του με έναν εκτελεστή του ΙRΑ που είναι βέβαιο πως θα τον ξεπαστρέψει (ο Πιρς Μπρόσναν ακόμη άσημος, σε μικρό ρόλο), ο Χόσκινς, με την κάμερα «φιξαρισμένη» σε κοντινό του προσώπου του, δεν λέει λέξη – και όμως μπορείς να διαβάσεις όλες τις σκέψεις του, από την οργή και την αγωνία έως την αποδοχή και τον αυτοσαρκασμό.

Στη «Μόνα Λίζα» του 1986 είναι ο προστάτης μιας πόρνης, αφελής και σκληρός, ώπου την ερωτεύεται – μάταια, καθώς η ίδια είναι ερωτευμένη με μιαν άλλη γυναίκα – και πάει κόντρα ακόμη και στο σκληρό αφεντικό του (ένας τρομακτικός Μάικλ Κέιν).

Από το στόμα του βγαίνουν όλες οι λάθος λέξεις. Οταν αγριεύει, αγριεύεις κι εσύ.

Κι όμως ο Χόσκινς, άλλη μία φορά, σε υποχρεώνει να τον αγαπήσεις. Δίχως συναισθηματικές εκπτώσεις, δίχως χαριτωμένες μούτες. Βρίσκεται υποψήφιος για Οσκαρ α’ ανδρικού ρόλου εκείνη τη χρονιά. Το χάνει όμως από τον Πολ Νιούμαν για το «Χρώμα του χρήματος» – αν και έχει κερδίσει τα αντίστοιχα βραβεία σε Χρυσές Σφαίρες, μα και στις Κάννες.

Αργότερα ο ηθοποιός σκηνοθέτησε δύο φιλμ (ανάμεσά τους την υπέροχη «Τσιγγάνα μάγισσα» σε παραγωγή του πρώην Beatle Τζορτζ Χάρισον), εμφανίστηκε σε πολλές κωμωδίες που σήμερα έχουν ξεχαστεί (όπως το «Φίλοι καρδιακοί» πλάι στον Ντένζελ Ουάσιγκτον), σε παραμύθια τύπου «Hook» αλλά και στη «Χιονάτη» του 2011, που έμελλε να ήταν και η τελευταία του εμφάνιση.

Το 2011 ανακοίνωσε πως αποσύρεται από την υποκριτική, χτυπημένος από τη νόσο Πάρκινσον. Για την απώλειά του, στα 71 του χρόνια, η οικογένειά του εξέδωσε την εξής ανακοίνωση: «Ο Μπομπ πέθανε ήρεμα, περιτριγυρισμένος από την οικογένειά του, ύστερα από πνευμονία. Σας ζητάμε να σεβαστείτε τη στιγμή αυτή και ευχαριστούμε για όλα τα μηνύματα αγάπης και υποστήριξης». Και ποιος δεν αγάπησε αυτό το μεγάλο ανθρωπάκι;

Καρτούν για παρτενέρ

Ποιο παιδί που μεγάλωσε στη δεκαετία του ‘80 δεν θυμάται τον Μπομπ Χόσκινς στο «Ποιος παγίδεψε τον Ρότζερ Ράμπιτ»; Μεγάλο το άλμα: από τον υπόκοσμο σ’ έναν κόσμο όπου συνυπάρχουν άνθρωποι και κινούμενα σχέδια. Φυσικά, τα καρτούν προστέθηκαν μετά και ο Χόσκινς ήταν υποχρεωμένος να κοιτάζει το κενό, ακόμη κι όταν τον κόρταρε σκληρά η λάγνα Τζέσικα Ράμπιτ. Κάτι που δεν φαντάζεσαι στιγμή βλέποντας το φιλμ –
ο Χόσκινς είναι αυτός που μας «πουλά» το εφέ,
την ψευδαίσθηση.