Ο πρώην κατάσκοπος και το ενεργειακό ντόμινο

Στενός φίλος και πρώην συνάδελφος του Βλαντίμιρ Πούτιν στην KGB, ιθύνων νους της επιχείρησης υφαρπαγής της Γιούκος από τον Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, επικεφαλής του πετρελαϊκού κολοσσού Rosneft, ο Ιγκόρ Σέτσιν συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά του ιδανικού στόχου. Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν, όμως, εις βάρος του από την Ουάσιγκτον θα έχουν κάποιο αποτέλεσμα; Το ερώτημα αυτό προέκυψε μετά την προχθεσινή επιβολή κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες εις βάρος επτά πανίσχυρων ρώσων αξιωματούχων. Η λίστα μεγάλωσε χθες μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ενωσης να παγώσει τα περιουσιακά στοιχεία και να επιβάλει ταξιδιωτικούς περιορισμούς σε δεκαπέντε ρώσους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ντμίτρι Νικολάγεβιτς Κόζακ, η αντιπρόεδρος της Δούμας Λουντμίλα Ιβάνοβα Σβέτσοβα, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων Βασίλεβιτς Γκερασίμοφ, καθώς και ο ηγέτης των ουκρανών αυτονομιστών Αντρέι Πούργκιν.

Αυτή η λίστα, ωστόσο, αφήνει ελάχιστα περιθώρια στην ελπίδα ότι η Ρωσία θα αλλάξει την πολιτική της έναντι της Ουκρανίας και ότι θα εφαρμόσει τη συμφωνία της Γενεύης που μέχρι σήμερα έχει μείνει κενό γράμμα. Ο ίδιος ο αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε επιφυλακτικός από τη Νοτιοανατολική Ασία όπου περιοδεύει. «Δεν ξέρουμε εάν θα έχουν κάποιο αποτέλεσμα οι κυρώσεις» παραδέχθηκε ο Μπαράκ Ομπάμα από τη Μανίλα. Ενας σύμβουλός του ήταν ακόμη πιο σαφής σημειώνοντας ότι ο Λευκός Οίκος «δεν περιμένει άμεσες αλλαγές στην πολιτική της Μόσχας». Παρατηρητές επισήμαιναν εξάλλου ότι οι κυρώσεις επιβλήθηκαν κατά του Σέτσιν προσωπικά και όχι κατά του κολοσσού που διευθύνει. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Χρηματιστήριο της Μόσχας υποδέχθηκε με ένα είδος ανακούφισης τις νέες κυρώσεις. Το γεγονός ότι επελέγη για ακόμη μία φορά η τακτική της «χειρουργικής και στοχευμένης τιμωρίας» αντί για το εμπάργκο σε έναν ολόκληρο τομέα της ρωσικής οικονομίας, κρίθηκε ως το μικρότερο κακό από τους επενδυτές που δραστηριοποιούνται στη ρωσική αγορά.

Αυτό πάντως δεν σημαίνει ότι δεν ανησυχούν. Η ΒΡ κατέχει το 20% της Rosneft και ο αμερικανός επικεφαλής του βρετανικού ομίλου Μπομπ Μπάρεϊ συμμετέχει στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου του ρωσικού κολοσσού. Στον Μπάρεϊ είναι πιθανό να απαγορευθεί οποιαδήποτε επαφή με τον Σέτσιν, κάτι που θα προκαλέσει πρακτικής φύσης προβλήματα στη συνεργασία τους. Πιο δύσκολη γίνεται η ζωή και για τους ιθύνοντες της ExxonMobil, η οποία έχει συστήσει κοινοπραξία με τη Rosneft με στόχο τον εντοπισμό κοιτασμάτων πετρελαίου και αερίου στην Αρκτική. Με τη ρωσική εταιρεία συνεργάζονται επίσης η ιταλική ΕΝΙ και η νορβηγική Statoil.

Αυτό το πλέγμα οικονομικών συμφερόντων εξηγεί τον λόγο για τον οποίο η Ουάσιγκτον περιορίζεται – τουλάχιστον προς το παρόν – στα πρόσωπα. Η επιβολή κυρώσεων σε ρωσικές επιχειρήσεις θα πλήξει και τις δυτικές οικονομίες. Οπως σημειώνει ο Μιχαήλ Χοντορκόφσκι σε συνέντευξή του, η Ρωσία έχει πόρους που θα της επέτρεπαν να αντέξει οποιεσδήποτε κυρώσεις σε βάθος πενταετίας. «Επομένως αντιστρέφω το ερώτημα: οι Ευρωπαίοι μπορούν να επιβάλουν κυρώσεις για πέντε χρόνια;». Από την άλλη πλευρά, πάντως, η Ρωσία οφείλει το 50% των κρατικών εσόδων της στο πετρέλαιο και το αέριο, με το πρώτο να κατέχει το μεγαλύτερο κομμάτι στην πίτα. Και για να διατηρήσει αυτά τα έσοδα σταθερά χρειάζεται ξένες επενδύσεις. Δηλαδή, χρήμα από το εξωτερικό.

Προειδοποιεί ο Κέρι
Οποια οδό και να επιλέξει η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί της θα μείνουν ενωμένοι στην υπεράσπιση της Ουκρανίας. Μαζί πρέπει να καταστήσουμε απολύτως σαφές στο Κρεμλίνο ότι το έδαφος του ΝΑΤΟ είναι απαραβίαστο. Θα υπερασπιστούμε κάθε κομμάτι του
Τζον Κέρι, αμερικανός υπουργός Εξωτερικών