Το ΝΑΤΟ απέκτησε ξανά… λόγο ύπαρξης

Οπλα, χρήματα και διπλωματικές ικανότητες. Ο κόσμος έχει αλλάξει, αλλά τα μέσα που χρησιμοποιούν οι μεγάλες δυνάμεις για να προωθήσουν τα συμφέροντά τους δεν αλλάζουν. Το ΝΑΤΟ, γράφει η ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς», βρίσκεται εδώ και 12 χρόνια στο Αφγανιστάν, μια αποστολή αιματηρή η οποία ανέδειξε τις εσωτερικές διαφωνίες, αλλά στην οποία η Βορειοατλαντική Συμμαχία πήρε μια γεύση από ένα μέλλον που θα λειτουργεί ως σημείο σύνδεσης μεταξύ συμμαχικών δυνάμεων και τρίτων χωρών. Εκεί απέκτησε και νέες δραστηριότητες, όπως η εκπαίδευση ενόπλων δυνάμεων και ο σχεδιασμός αμυντικών υποδομών.

Η κατάσταση στην Ουκρανία φέρνει το ΝΑΤΟ πίσω στα παλιά: χωρίς να ξεχνά τα νέα του σχέδια, καλείται να δώσει εκ νέου έμφαση στην ασφάλεια των συνόρων του 25 χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Λόγω της κρίσης δεν υπάρχουν χρήματα, γι’ αυτό μένουν μόνο τα όπλα και η διπλωματία: το ΝΑΤΟ πρεπει να χαράξει μια λεπτή γραμμή που θα επιτρέπει να δώσει δείγματα της στρατιωτικής του ισχύος προκειμένου οι διπλωματικές ικανότητες να κάνουν τα υπόλοιπα. Τώρα το ΝΑΤΟ επιστρέφει στην παραδοσιακή αποστολή του: να ανησυχεί για τη Ρωσία, αν και η Ρωσία δεν είναι πια αυτή που ήταν. Η Συμμαχία προγραμματίζει στρατιωτικές ασκήσεις, επικαιροποιεί σχέδια έκτακτης ανάγκης και δεν αποκλείει να μετακινήσει προς τα ανατολικά όπλα και στρατεύματα.

Δύο δεκαετίες μετά τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας, το ΝΑΤΟ συνεχίζει να υφίσταται και μάλιστα διευρυμένο, όμως η υπεροχή του καλύπτει αδυναμίες που αντανακλούν την απουσία μιας πραγματικής απειλής και τις συγκρούσεις για την εξουσία μεταξύ κάποιων ευρωπαίων εταίρων με διαφορετικά οράματα και διαφωνίες για την ηγεμονία της Ουάσιγκτον. Επειτα από χρόνια, κατά τα οποία αρκετοί αναλυτές έθεταν το ερώτημα σε τι χρειάζεται το ΝΑΤΟ, ο Πούτιν μπορεί να γίνει ο καταλύτης για ένα είδος ανασχεδιασμού.

«Υπάρχει μια αφύπνιση του ΝΑΤΟ», λένε στελέχη της Συμμαχίας, «αποτέλεσμα μιας πρόκλησης που απαιτεί αυξημένη προσοχή στην ασφάλεια των εταίρων με αυτούς τους 40.000 ρώσους στρατιώτες κοντά στην Ουκρανία». Το ΝΑΤΟ δεν θέλει να χάσει την ευκαιρία να αναβαθμισθεί η σημασία του. Γι’ αυτό και η πρόβλεψη είναι να σταλούν στην περιοχή δυτικά της Ουκρανίας όχι περισσότεροι από 5.000 στρατιώτες – ένας αριθμός που πιστεύεται ότι δεν θα ενοχλήσει τον Πούτιν. «Δεν πρέπει να υπάρξει τίποτα περισσότερο από διπλωματικές κινήσεις» προειδοποιεί ο πρώην γ.γ. του ΝΑΤΟ Χαβιέρ Σολάνα, «αλλιώς θα ήταν τρομερό λάθος. Η Δύση πρέπει να χρησιμοποιήσει τις οικονομικές κυρώσεις σε συνδυασμό με μικρές κινήσεις αποτροπής. Υπάρχει όμως και αντίλογος.

Ο ΣΤΑΥΡΙΔΗΣ. Ο ελληνικής καταγωγής πρώην ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ ναύαρχος Τζέιμς Σταυρίδης πιστεύει σε μια πιο ισχυρή απάντηση: «Καθώς η ένταση με τη Ρωσία αυξάνεται, οι κινήσεις των στρατευμάτων, του στόλου και των αεροσκαφών στα ανατολικά σύνορα της Συμμαχίας είναι δικαιολογημένες και θα πρέπει να είναι εντυπωσιακές».