«Ο Βαν Γκογκ σας είναι πλαστός», λένε οι Ολλανδοί στους Ιταλούς

Ενας πίνακας του Βίνσεντ βαν Γκογκ – πιθανότατα ο τελευταίος που έφτιαξε ο σπουδαίος ζωγράφος πριν αυτοπυροβοληθεί και πεθάνει δύο ημέρες αργότερα – προκαλεί πόλεμο ανάμεσα στην Ιταλία και την Ολλανδία. Ο λόγος; Οι μεν Ιταλοί ετοιμάζουν έκθεση του συγκεκριμένου έργου – που φέρεται να έχει αίμα και τρίχες από τα μαλλιά του – στη Φλωρεντία και μάλιστα τη συνοδεύουν με ένα πολυτελέστατο κατάλογο. Οι δε Ολλανδοί κρούουν τον κώδωνα κινδύνου και μάλιστα διά της πρεσβείας τους στην Ιταλία ότι ο πίνακας είναι πλαστός. Και όλα αυτά δύο ημέρες πριν από τα εγκαίνια.

Οι Ιταλοί μιλούν για «Το Γεγονός» όταν αναφέρονται στην έκθεση που θα εγκαινιαστεί την Τετάρτη στο Παλάτσο Παντσιατίκι υπό την αιγίδα της Περιφέρειας της Τοσκάνης. Πρωταγωνιστικό ρόλο κατέχει ο πίνακας «Το αίνιγμα της προτεσταντικής σιταποθήκης», στον οποίο απεικονίζεται η άποψη μιας αποθήκης με ένα κωδωνοστάσιο στην περιοχή Οβέρ σιρ Ουάζ ένα πρωινό του Ιουλίου του 1890. Οι επιμελητές μάλιστα διατείνονται ότι στον πίνακα υπάρχουν ίχνη από το αίμα του ολλανδού ζωγράφου και μία τρίχα από την κοκκινωπή κόμη του. Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: ανάμεσα σε εκείνους που γράφουν και θα μιλήσουν για τον πίνακα σημειώνονται μερικές ηχηρές απουσίες. Δεν υπάρχει ούτε ένας ειδικός στο έργο του Βαν Γκογκ. Και δεν υπάρχει ούτε ένας εκπρόσωπος της Ολλανδίας, η οποία προστατεύει σαν κέρβερος το έργο του σπουδαίου της τέκνου.

Στην πρεσβεία της Ολλανδίας ο δημοσιογράφος της ιταλικής εφημερίδας «Λα Ρεπούμπλικα» δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει το ερώτημά του σχετικά με τον πίνακα, όταν ο διπλωμάτης στον οποίο απευθύνθηκε ξέσπασε σε τρανταχτά γέλια. «Ποιο “αίνιγμα; Πάλι αυτοί οι δύο… Στην Τοσκάνη ο κόσμος μπορεί να μην είναι εξοικειωμένος με τον Βαν Γκογκ. Αν μας ρωτούσαν όμως, θα τους λέγαμε τα πάντα».

Ποιοι είναι οι δύο και ποια η ιστορία λοιπόν;

Η πρώτη εμφάνιση του έργου έγινε προ διετίας και πάλι στην Ιταλία. Πίσω του βρίσκεται ένας καλλιτέχνης. Ο Μάσιμο Μάσκι, ο οποίος διατείνεται ότι εκπροσωπεί κάποιον βέλγο συλλέκτη. Και μαζί του εμφανίζεται ο ιστορικός τέχνης Στέφανο Μάσι. «Μα είναι δυνατόν; Ποια αποτυπώματα του ζωγράφου μπορεί να βρει κάποιος πάνω στον πίνακα; Ποιο ίχνος αίματος; Πώς μπορεί κάποιος να τα συγκρίνει; Με τι; Ο Βαν Γκογκ πέθανε το 1890» λέει ο Μίκαελ Κβακελστάιν, διευθυντής του Ινστιτούτου Ολλανδικής Ιστορίας της Τέχνης στη Φλωρεντία.

Την ίδια ώρα ο ειδικός στο έργο του Βαν Γκογκ, Αντόνιο ντε Ρομπέρτις, εκτιμά ότι το έργο δεν είναι αυθεντικό επειδή ο ζωγράφος απεικόνιζε μόνο ό,τι έβλεπε γύρω του και στο Οβέρ σιρ Ουάζ, όπου έζησε τις τελευταίες 70 ημέρες της ζωής του, δεν υπάρχει τέτοιο τοπίο, ενώ διαφωνεί και ως προς την τεχνική.