Χάρης Θεοχάρης στα «ΝΕΑ»: «Αόρατη η Εφορία για μισθωτούς, συνταξιούχους»

Πλήρως προσυμπληρωμένες φορολογικές δηλώσεις δρομολογεί ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Εσόδων Χάρης Θεοχάρης , με τους φορολογουμένους απλώς να επιβεβαιώνουν αυτά που θα γνωρίζει και θα έχει ήδη συμπληρώσει για αυτούς η Εφορία. Στην Εφορία του μέλλοντος, μισθωτοί και συνταξιούχοι με την εκκαθάριση της δήλωσης δεν θα πληρώνουν φόρους. Κάθε μήνα, ο εργοδότης ή το ασφαλιστικό ταμείο θα παρακρατά από τον μισθό ή τη σύνταξη, το ένα δωδέκατο των ετήσιων φόρων για τα συνολικά εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, ενοίκια, αγροτικά εισοδήματα… Στο μοντέλο αυτό, όπως υποστηρίζει ο κ. Θεοχάρης στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», δεν μπορούμε να πάμε αύριο. Πρέπει όμως – όπως εκτιμά – να κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση για να πληρώνονται οι φόροι, να μην αυξάνονται τα ληξιπρόθεσμα και να μην επιστρατεύονται όπως σήμερα οι κατασχέσεις. Στο μέτωπο των κατασχέσεων, ο κ. Θεοχάρης δεν μασάει τα λόγια του.  Δεν μπορώ να δεχθώ έναντι πληρωμή 20.000 ευρώ από κάποιον που χρωστά 4 εκατομμύρια, σημειώνει. «Θα του κάνω κατάσχεση». Σήμερα, οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων γίνονται ηλεκτρονικά από το 100% των ΔΟΥ , το πρώτο δίμηνο του έτους πλησιάζουν τις 50.000 από 18.000 το αντίστοιχο περυσινό διάστημα και έχουν συμβάλει σημαντικά στην είσπραξη περίπου 900 εκατ. ευρώ από ληξιπρόθεσμα χρέη , μόνο τους πρώτους δύο μήνες του 2014. Ο κ. Θεοχάρης αποδίδει σε «γκρίζες ζώνες αρμοδιοτήτων» τις όποιες διαφορές έχουν υπάρξει με τον υπουργό Οικονομικών Ι. Στουρνάρα και τον υφυπουργό Γ. Μαυραγάνη, απορρίπτει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να τη γλιτώσουν πληρώνοντας μόνο τον φόρο όσοι έχουν λερωμένη τη φορολογική τους φωλιά και περιλαμβάνονται στις λίστες εμβασμάτων και Λαγκάρντ και τονίζει πως στόχος του είναι «να μη χρειάζεται κανένας φορολογούμενος να πάει στην Εφορία αλλά μόνο αν η Εφορία το ζητήσει».

Πρόσφατα υπήρξε μια κόντρα με τους Οικονομικούς Εισαγγελείς και ανέθεσαν – προκειμένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες όπως υποστήριξαν – τον έλεγχο υποθέσεων εμβασμάτων στο εξωτερικό και της λίστας Λαγκάρντ σε ΔΟΥ και στο Κέντρο Ελέγχου Φορολογουμένων Μεγάλου Πλούτου. Πού βρισκόμαστε σήμερα με τον έλεγχο αυτών των υποθέσεων;

Δεν νομίζω ότι υπήρξε κόντρα με τους Εισαγγελείς. Θέλησαν κάποιες υποθέσεις να τις περάσουν στη Γενική Γραμματεία. Ομολογώ ότι αυτό στην αρχή μας αιφνιδίασε, αλλά έχουμε βρει μεθοδολογία για τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργούμε παράλληλα.

Πόσες υποθέσεις ελέγχονται σήμερα; Εχουν «ψωμί»;

Ελέγχονται 76 υποθέσεις της λίστας Λαγκάρντ, σε επτά περιπτώσεις έχουν βεβαιωθεί 13,5 εκατ. ευρώ φόρων και προστίμων. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το σύνολο φόρου, προστίμων και προσαυξήσεων αγγίζουν το 100% του κεφαλαίου που βγήκε στο εξωτερικό. Μόνο σε δύο φορολογουμένους έχουν βεβαιωθεί φόροι και πρόστιμα 5,2 εκατ. ευρώ. Και οι δύο έχουν συμβιβαστεί και πληρώνουν.

Στη λίστα των εμβασμάτων αυτή την ώρα «τρέχει» ο έλεγχος 800 υποθέσεων. Ηδη έχουν ολοκληρωθεί ο έλεγχος και κοινοποιούνται τα πρώτα σημειώματα ελέγχου για τις πρώτες 150 υποθέσεις.

Πότε θα έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχος για τις δύο συγκεκριμένες λίστες;

Με βάση τα κριτήρια κινδύνου που τίθενται, προσδιορίζεται ένα δείγμα της τάξεως του 10%-20%. Αυτό το δείγμα θα το έχουμε ολοκληρώσει το καλοκαίρι. Οι υπόλοιποι δεν έχουν φορολογικό ενδιαφέρον, όπως προκύπτει από τα κριτήρια ανάλυσης κινδύνου. Βέβαια θα γίνεται διαρκής επανεξέταση προκειμένου να φανεί αν υπάρχει περαιτέρω φορολογικό ενδιαφέρον. Σε άλλες φορολογικές διοικήσεις δεν ελέγχεται ούτε αυτό το ποσοστό του δείγματος. Συνηθίζεται να καλούνται οι φορολογούμενοι της λίστας – ενδεχομένως και άλλοι – να δηλώσουν οικειοθελώς τα αδήλωτα εισοδήματα, καταβάλλοντας τον φόρο και γλιτώνοντας μεγάλο μέρος των προστίμων.

Θα γίνει κάτι τέτοιο και στην Ελλάδα με τις συγκεκριμένες λίστες;

Οχι. Εχει γίνει σαφές νομίζω ότι όσοι περιλαμβάνονται στις λίστες δεν θα τη γλιτώσουν. Τα ποσά που βγαίνουν είναι σημαντικά, σοκαριστικά θα έλεγα για ορισμένους.

Σας κατηγορούν ότι καθυστερείτε χαρακτηριστικά να εκδώσετε μία σειρά από διευκρινιστικές εγκυκλίους και αποφάσεις με αποτέλεσμα να μπλοκάρουν οι εφορίες αλλά και η αγορά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η αναμενόμενη απόφαση για τις υπηρεσίες στις οποίες γίνεται παρακράτηση φόρου 20%, η οποία παρότι ο νόμος έχει ψηφιστεί από το περασμένο καλοκαίρι δεν έχει εκδοθεί ακόμα.

Δεν χρειάζεται μόνο εγκύκλιος, χρειάζεται και απόφαση. Η οποία απόφαση στον βαθμό που υπήρχαν ανοιχτά ζητήματα με τον νόμο που ψηφίστηκε την προπερασμένη Κυριακή δεν μπορούσε να εκδοθεί, διότι πάλι θα πηγαίναμε μπρος πίσω.

Σας κατηγορούν επίσης ότι έχετε τσακίσει τους φορολογουμένους στις κατασχέσεις για χρέη προς την Εφορία…

Προφανώς υπάρχει μια κοινωνική διάσταση, δηλαδή δεν μπορούμε να ξεκόψουμε τον άνθρωπο από το χρέος του, πρέπει πρώτα να δούμε την πραγματική του κατάσταση. Από την άλλη, όμως, πρέπει να βρούμε όλους αυτούς οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν και δεν το κάνουν, πάντα στο πλαίσιο του νόμου. Μην ξεχνάτε ότι ήμουν ο πρώτος που δήλωσε ότι οι φορολογικές Αρχές θα πρέπει να δέχονται από φορολογουμένους άτυπες πληρωμές «έναντι», ό,τι μπορεί ο κάθε φορολογούμενος. Δεν μπορεί όμως να γίνει κατάχρηση αυτής της δυνατότητας. Να έρχεται για παράδειγμα κάποιος με χρέη 4 εκατ. και να λέει μπορώ να δώσω 20.000 ευρώ, όταν ξέρουμε ότι μπορεί να πληρώσει. Εκεί θα γίνει κατάσχεση. Μπορώ, αντίθετα. να το δεχθώ – την πληρωμή έναντι – για κάποιον που χρωστά 4.000 ευρώ, όχι στα 4 εκατ.

Σας θυμίζω παράλληλα ότι αυξήθηκε από τα 1.000 στα 1.500 ευρώ το ακατάσχετο μισθών και συντάξεων και καθιερώθηκε όριο οφειλής 500 ευρώ, κάτω από το οποίο δεν γίνονται κατασχέσεις ακινήτων και κινητών στα χέρια του οφειλέτη.

Πόσα έχετε εισπράξει από κατασχέσεις φέτος; Τι γίνεται με το ηλεκτρονικό κατασχετήριο;

Οι ηλεκτρονικές κατασχέσεις γίνονται πλέον από το 100% των εφοριών. Και υπάρχει επιτάχυνση. Από περίπου 18.000 κατασχέσεις στα χέρια τρίτων το πρώτο δίμηνο του 2013, πλησιάσαμε στο πρώτο δίμηνο του έτους τις 50.000. Ηδη το πρώτο δίμηνο έχουν ασκηθεί παράλληλα περίπου 5.000 ποινικές διώξεις για μεγάλη φοροδιαφυγή, με αύξηση 37,8% σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Δεν είναι όμως μόνο οι κατασχέσεις. Στην αύξηση των εισπράξεων ληξιπρόθεσμων οφειλών συμβάλλουν και οι ρυθμίσεις, η δυνατότητα καταβολών έναντι αλλά και η φορολογική συνείδηση η οποία ενισχύεται σιγά σιγά. Το πρώτο δίμηνο του 2012 από ληξιπρόθεσμα είχαν εισπραχθεί περίπου 390 εκατ. ευρώ. Το πρώτο δίμηνο του 2013 πλησιάσαμε τα 800 εκατ. ευρώ. Φέτος, το δίμηνο προσεγγίζουμε τα 900 εκατ. ευρώ.

Θα έλεγα όχι. Θα πρέπει να συνηθίσουμε ότι αυτή είναι η ρύθμιση και όποιο περιθώριο ευελιξίας υπάρχει, θα είναι στο πλαίσιο των άτυπων διευκολύνσεων.

Η Εφορία του μέλλοντος θα πρέπει να επικεντρωθεί λιγότερο στην εξυπηρέτηση – όλα θα πρέπει να γίνονται ηλεκτρονικά και εξ αποστάσεως – και περισσότερο στον έλεγχο. Στόχος μας είναι να μη χρειάζεται κανένας φορολογούμενος να πάει στην Εφορία, αλλά μόνο αν η Εφορία τον ζητήσει.

Εχουμε επίσης δύο στρατηγικούς στόχους, τουλάχιστον για τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων. Ο πρώτος είναι να έχουμε ιδανικά πλήρη προσυμπλήρωση των δηλώσεων και ο δεύτερος να μη γίνεται καν πληρωμή. Δηλαδή, η προσυμπλήρωση της δήλωσης να είναι σωστή και να μη χρειάζεται να γίνει καμία διόρθωση και ο φόρος ο οποίος έχει παρακρατηθεί να είναι αυτός που αναλογεί στο συνολικό εισόδημα χωρίς να χρειάζεται να γίνει καμία επιπλέον πληρωμή. Η υποβολή της δήλωσης να είναι τυπική διαδικασία.

Είναι ένα μοντέλο που έχει εισαχθεί στη φορολογική Διοίκηση από τις σκανδιναβικές χώρες αλλά και από κάποιες αγγλοσαξονικές (π.χ., Βρετανία και Ιρλανδία), στα εισοδήματα γίνεται ατομική παρακράτηση και όχι γενικευμένη. Ο εργοδότης, κατόπιν οδηγιών της φορολογικής Διοίκησης, ενημερώνεται για τη συνολική παρακράτηση φόρου που πρέπει να κάνει κάθε μήνα για τα συνολικά εισοδήματα, χωρίς να γνωρίζει βεβαίως το ύψος των εισοδημάτων ή την προέλευσή τους.

Ακριβώς. Το ίδιο θα κάνει και για άλλες πηγές εισοδημάτων, χωρίς να ξέρει στοιχεία των λοιπών εισοδημάτων. Για παράδειγμα, αν στα ετήσια εισοδήματα αντιστοιχεί φόρος 1.200 ευρώ, θα παρακρατά 100 ευρώ το μήνα και όταν υποβληθεί η δήλωση δεν θα υπάρχει υποχρέωση για πληρωμή φόρου.

Σκεφτείτε ότι ήδη τα μισθωτήρια συμβόλαια ακινήτων υποβάλλονται ηλεκτρονικά. Επομένως, έχουμε τα στοιχεία για τα ενοίκια. Το ίδιο ισχύει και για τους τόκους καταθέσεων. Επιπλέον, υπάρχουν οι περυσινές φορολογικές δηλώσεις. Αν κάτι αλλάξει κατά τη διάρκεια του έτους, ο φορολογούμενος θα ενημερώνει την Εφορία και θα τροποποιείται η παρακράτηση. Το σκεπτικό είναι ο φόρος να εισπράττεται όσο πιο κοντά χρονικά στην είσπραξη των εισοδημάτων που αφορά ώστε να πληρώνεται πιο εύκολα και να μην αυξάνονται τα ληξιπρόθεσμα. Σιγά σιγά θα πρέπει να πάμε προς τα εκεί. Σίγουρα δεν μπορεί να γίνει αύριο.

Ο σκοπός μας είναι κάθε χρονιά να έχουμε κάνει ένα βήμα προόδου σε σχέση με την περυσινή. Ορισμένοι από τους πρωτοπόρους – περίπου 17.000 – που έχουν υποβάλει ήδη τις φορολογικές τους δηλώσεις, μου λένε ότι η διαδικασία είναι πολύ πιο απλή από την περυσινή. Πέρυσι είχαμε την εισαγωγή της καθολικής ηλεκτρονικής υποβολής και του ελέγχου με κριτήρια ανάλυσης κινδύνου. Κάποιοι πήγαν πέρυσι στις εφορίες τα δικαιολογητικά τους για έλεγχο. Φέτος δεν θα πάνε.

Τα δικαιολογητικά θα ελεγχθούν πολύ πιο συγκεκριμένα και στις περισσότερες περιπτώσεις κεντρικά. Δεν θα χρειαστεί ο φορολογούμενος να πάει στην Εφορία, θα στείλει το δικαιολογητικό που θα του ζητηθεί με το ταχυδρομείο και θα γίνει η εκκαθάριση κεντρικά από ομάδα 20 εφοριακών η οποία έχει συσταθεί ήδη. Στην Εφορία θα πάνε τελικά ελάχιστοι φορολογούμενοι, κυρίως αυτοί οι οποίοι θα υποβάλουν με επιφύλαξη τη δήλωσή τους.

Αυτό είναι ένα βήμα. Το δεύτερο βήμα είναι η προσυμπλήρωση των δηλώσεων. Για πρώτη φορά, οι βεβαιώσεις αποδοχών αποστέλλονται ηλεκτρονικά από τους εργοδότες, τα στοιχεία είναι προσυμπληρωμένα, θα μπουν και οι συντάξεις τις επόμενες ημέρες και έτσι απλοποιείται σημαντικά η διαδικασία.

Σε συνδυασμό με την αναδιοργάνωση των υπηρεσιών, μόνο πέρυσι από τη φορολογική Διοίκηση έφυγαν 1.400 άτομα. Αυτό δεν αναπληρώνεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Σχεδιάζουμε όμως έως τα τέλη του έτους πάνω από 1.500 προσλήψεις, οι 300 θα είναι από τον τελευταίο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ με επιλαχόντες και θα υπάρξουν και νέες προκηρύξεις καθώς και αξιοποίηση προσωπικού (π.χ. από τη δημοτική Αστυνομία) μέσω του προγράμματος κινητικότητας.

Κατανοητό να υπάρχουν αντιδράσεις
Θα λέγατε ότι κάνετε τη δουλειά σας ανεμπόδιστα; Υπάρχουν «δυνάμεις» που δεν σας αφήνουν να λειτουργήσετε όπως θα θέλατε; 
Υπάρχουν αντιστάσεις, αλλά αυτό είναι κατανοητό. Αντιστάσεις στο επίπεδο των αλλαγών. Αυτό το οποίο κάνουμε το τελευταίο διάστημα είναι ότι αλλάζουμε τα πράγματα και ίσως να τα παρα-αλλάζουμε. Συνεπώς όλοι όταν βρίσκονται σε καθεστώς αλλαγών αντιδρούν άλλοι για σωστούς λόγους και άλλοι όχι. 

Από τις συνεχείς παλινδρομήσεις σε θέματα φορολογικής πολιτικής – το υπουργείο Οικονομικών έχει κάνει αρκετά μπρος – πίσω – προκύπτει το ενδεχόμενο να υπάρχουν διαφορετικές γραμμές στο τρίγωνο Στουρνάρα – Μαυραγάνη – Θεοχάρη. 
Κατά τη διάρκεια της δημιουργίας και της οριοθέτησης των αρμοδιοτήτων, μέχρι ποιο σημείο πρέπει να φτάνει η ΓΓΔΕ και από ποιο σημείο και μετά είναι θέμα της πολιτικής ηγεσίας, υπήρχαν γκρίζες ζώνες. Γι’ αυτόν τον λόγο φέραμε ειδικούς από το εξωτερικό να συνδράμουν στο ζήτημα της αναδιοργάνωσης. Θέλω να πιστεύω πως κάθε ημέρα που περνά όλο αυτό θα γίνεται ολοένα και καλύτερο και οι γκρίζες ζώνες θα ξεκαθαρίσουν. Δεν είναι ζώνες αμφισβήτησης…