Η δύναμη του ενός

«Το μικρό ψάρι». Με το που σκάει η πρώτη σεκάνς, αντιλαμβάνεσαι πως τούτη η ελληνική ταινία δεν μοιάζει με καμιά άλλη: «Το μικρό ψάρι» ξεκινάει με το δολοφονικό χτύπημα ενός επαγγελματία εκτελεστή. Οι διαδικασίες μεθοδικές. Και παγερά ρεαλιστικές. Ανέκαθεν, βέβαια, ο γκανγκστερικός καμβάς χρησίμευε ως μια αφετηρία για να ειπωθούν πολύ σοβαρότερα πράγματα. Ο Οικονομίδης κάνει ακριβώς αυτό, δίχως παραφωνίες.

Ξεχάστε λοιπόν τις αστείες καμπαρντίνες, τους τζούφιους πυροβολισμούς και τις κακομεταφρασμένες – εκ των αυθεντικών αμερικανικών – ατάκες που «στόλισαν» τα ελληνικά νουάρ από το ’50 μέχρι σήμερα. Οχι πως δεν υπήρξαν ελάχιστες εξαιρέσεις, αλλά η διαφορά με «Το μικρό ψάρι» είναι ότι, πίσω από τη βία και τις κατάμαυρες, χιουμοριστικές του μαχαιριές του ο Οικονομίδης προτείνει, αντί της αντιγραφής, τη δημιουργική αφομοίωση.

Και το σκηνικό εδώ είναι μελανό όσο και ελληνικό: νεκροταφεία οχημάτων, παρατημένες πλατείες – και εντός τους εξίσου «ακινητοποιημένοι» ενήλικοι, ηθικά και κοινωνικά. Ανάμεσά τους και ο Στράτος, αρτοποιός στο επάγγελμα, μισθωμένος δολοφόνος από ανάγκη. Στόχος του, η ανεύρεση πόρων για τη θεαματική απόδραση του μέντορά του από τη φυλακή – δηλαδή, για το σκάψιμο μιας τρύπας στη γη (ή στον παγκόσμιο χάρτη αν με εννοείς) που ρουφάει διαρκώς λεφτά.

Στο επίκεντρο ο Βαγγέλης Μουρίκης – σταθερός πρωταγωνιστής των σημαντικότερων στιγμών του σύγχρονου ελληνικού σινεμά, εδώ σε μια ταινία που μοιάζει να κάθεται όλη στη πλάτη του. Και ο ίδιος την τιμά με μια ερμηνεία από αυτές που μπορούν να μετατρέψουν την αιχμηρότητα ενός βλέμματος σε κινηματογραφική απόλαυση. Βλέπετε, πίσω από τη ματιά υπάρχει η καθαρή αλήθεια του Στράτου, του ήρωα που αψηφώντας κάθε αρχή, με το όπλο στο χέρι, αλλάζει πεδίο βολής για να προστατέψει έναν αθώο. Ενα μικρό κοριτσάκι, δηλαδή, στην όψη του οποίου συναντά τη δική του χαμένη ανθρωπιά.

Και ακριβώς επειδή τα πάντα, εδώ όσο και εκεί, συναινούν στην έκπτωση, η μεταστροφή του δεν είναι κλισέ. Είναι ελπίδα και για εμάς τους ίδιους, σε μια ταινία εξαίσια φωτογραφισμένη και ρυθμικώς αλφαδιασμένη, που κρύβει μέσα της ένα σπάνιο δώρο: εκείνη την ευαισθησία που δεν πουλιέται, αλλά μας ανήκει δικαιωματικά.

Βαθμοί: 9