Πραθήναι:Πάρε-δώσε από δεύτερο χέρι

«Στο Πραθήναι όλα τα αντικείμενα που πωλούνται είναι από δεύτερο χέρι γι’ αυτό και οι τιμές τους αντιστοιχούν στο 1/8 ή στο 1/10 της αρχικής. Ο χαρακτήρας της πρωτοβουλίας δεν είναι εμπορικός και αυτό δικαιολογεί το συμβολικό αντίτιμο. Το κέρδος άλλωστε δεν είναι ο σκοπός μας, δεν είναι η βασική ιδέα πίσω από το πρώτο αθηναϊκό προσωπικό πωλητήριο», διευκρινίζει ο σχεδιαστής Γιώργος Ελευθεριάδης, ένας από τους τέσσερις συνολικά εμπνευστές και πρωτεργάτες του Πραθήναι που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά την περασμένη Κυριακή στον θερινό κινηματογράφο της οδού Τρώων, στα Πετράλωνα.

«Αυτό που έχει σημασία είναι να φύγει από τα χέρια μας ό,τι πιάνει χώρο χωρίς να το χρησιμοποιούμε. Πόσα παντελόνια και πόσα πουκάμισα που τα φορέσαμε μόνο μία φορά τα έχουμε κρεμασμένα χωρίς καμία πιθανότητα να τα ξαναβάλουμε στο μέλλον; Στο κάτω κάτω κάτι που για μένα είναι άχρηστο μπορεί για κάποιον άλλον να είναι χρήσιμο, ένας μικρός θησαυρός», σχολιάζει ο σχεδιαστής, που έδωσε το «παρών» στη διοργάνωση όχι μόνο ως ένα από τα βασικά μέλη της ομάδας εργασίας αλλά και ως πωλητής. «Γιατί όχι, δηλαδή;» αναρωτιέται. «Ηθελα για μια φορά να είμαι κι εγώ από την άλλη πλευρά. Να δηλώσω ενεργά οπαδός αυτής της κατάστασης».

Τον πετυχαίνουμε στο βάθος, σε μια γωνιά του Ζέφυρου, να τακτοποιεί τις κρεμάστρες του με φόντο τη ζωγραφιστή μαρκίζα της ταινίας «El Dorado» (1966) από τη μια και τους ογκώδεις κινηματογραφικούς προτζέκτορες από την άλλη. Η ιδέα του προσωπικού πωλητηρίου παραδέχεται πως του είναι οικεία εδώ και πολλά χρόνια, όπως και στον manager director Γιώργο Μο, τη γραφίστρια Νότα Δράκου και τον φωτογράφο Γιώργο Δρακόπουλο. Τους υπόλοιπους δηλαδή συνδημιουργούς του Πραθήναι που με το «καλημέρα» σας, τις πρώτες τέσσερις ώρες λειτουργίας του, υποδέχθηκαν πάνω από 200 επισκέπτες.

Μέχρι στιγμής χαλαρές βόλτες σε αντίστοιχα πωλητήρια είχαν τη δυνατότητα να κάνουν μόνο στο εξωτερικό. Σε ένα κοινό ταξίδι και των τεσσάρων στο Βερολίνο, πριν από περίπου έναν χρόνο, έπεσε τελικά η ιδέα που για χρόνια γυρόφερνε στο μυαλό τους: να στήσουν οι ίδιοι το πρώτο προσωπικό πωλητήριο και να φέρουν στην Ελλάδα αυτό που στην Ευρώπη και στην Αμερική έχει καθιερωθεί εδώ και δεκαετίες ως «mercatino» ή «garage sales».

«Στο Λος Αντζελες, όπου σπούδαζε ο γιος μου, και στην Ιταλία είναι πολύ συνηθισμένο να πουλάς δικά σου κομμάτια. Εγώ το έκανα παλαιοτέρα στο Βερολίνο. Τώρα με την κρίση φαίνεται πως ήρθε η ώρα να σπάσει το ταμπού του μεταχειρισμένου. Εστω και καθυστερημένα, όπως συμβαίνει με τις περισσότερες τάσεις στη χώρα μας», υποστηρίζει η Μαριλένα Ρουσάκη, που μέχρι τις 2 μετά το μεσημέρι έχει πουλήσει πάνω από εκατό κομμάτια γνωστών σχεδιαστών και σκελετούς γυαλιών από την προσωπική της συλλογή.

Οι πρώτες κουβέντες με φίλους και γνωστούς έδειξαν από νωρίς πως όλα θα πήγαιναν καλά. Πως το Πραθήναι θα κάλυπτε μια ανάγκη για εναλλακτικές αγορές και για… καταναλωτική εξωστρέφεια. Να γνωρίσεις, με άλλα λόγια, ανθρώπους, να κουβεντιάσεις μαζί τους, να σου διηγηθούν τις μικρές ιστορίες που κουβαλά κάθε αντικείμενο. «Η ανταπόκριση μέχρι στιγμής είναι πολύ θετική από τη συντριπτική πλειονότητα. Ελάχιστες ήταν οι περίεργες αντιδράσεις και οι άνθρωποι που μας ρώτησαν αν αυτός είναι ένας εναλλακτικός τρόπος να βγάζουμε χρήματα. Και αυτές οι κουβέντες όμως είναι εν μέρει αναμενόμενες. Στο εξωτερικό είναι τρόπος ζωής. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, τα αντικείμενα από δεύτερο χέρι ήρθαν ως χάι εντ τάση. Αυτό που ένοιαζε πολλούς ήταν να ψωνίσουν γνωστές μάρκες. Δεν ήταν πραγματικά εξοικειωμένοι οι Ελληνες με την έννοια της ανακύκλωσης και της επανάχρησης» διευκρινίζει η ομάδα.

Η ιδέα στην οποία στηρίζεται το προσωπικό πωλητήριο είναι απλή και ακολουθεί πολλούς από τους κανόνες αντίστοιχων αγορών του εξωτερικού. Οποιοσδήποτε ιδιώτης (αποκλείονται αυστηρά οι έμποροι) θέλει να πουλήσει προσωπικά αντικείμενα που πλέον δεν χρησιμοποιεί επικοινωνεί με την ομάδα του Πραθήναι προκειμένου να νοικιάσει έναν πάγκο – μόνος ή μαζί με κάποιον φίλο του – στην ανοιχτή αγορά που στήνεται κάθε Κυριακή στον κινηματογράφο Ζέφυρος από τις 10 το πρωί μέχρι τις 5 το απόγευμα. Το κόστος (70 ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ για μία ημέρα) μπορεί να είναι αρκετά μικρότερο αν γίνουν εγκαίρως προκρατήσεις για περισσότερες από μία Κυριακές. Το εισιτήριο για να μπει κανείς στον Ζέφυρο στοιχίζει 2 ευρώ. Και αυτό για να διασφαλιστεί πως όσοι περάσουν το κατώφλι του θα μπουν με την προοπτική να ψωνίσουν και όχι μόνο να ρίξουν ματιές.

«Να φέρουν τα πράγματά τους! Αυτό είναι το μόνο πράγμα που πρέπει να κάνουν όσοι αποφασίσουν να λάβουν μέρος. Για τα υπόλοιπα – από την καθαριότητα του χώρου, την ασφάλεια μέχρι και την καθοδήγηση, αν αυτή χρειαστεί – είμαστε εμείς υπεύθυνοι» σχολιάζουν τα μέλη της ομάδας και διευκρινίζουν πως όλα είναι οργανωμένα και σχεδιασμένα στην κάθε τους λεπτομέρεια. «Επειδή η προσπάθειά μας δεν απευθύνεται σε εμπόρους, όλοι οι συμμετέχοντες υπογράφουν συμφωνητικό πως τα αντικείμενα που πωλούν δεν είναι έργα τέχνης ούτε έχουν υπεραξία. Οτι είναι προσωπικά αντικείμενα και όχι κλεμμένα και διάφορες άλλες παραμέτρους που διασφαλίζουν τον χαρακτήρα του πωλητηρίου μας».