Στον πάγο η αγορά ακινήτων, αποχή συμβολαιογράφων

Στην κατάψυξη βρίσκεται η αγορά ακινήτων καθώς οι συμβολαιογράφοι συνεχίζουν την αποχή από την υπογραφή συμβολαίων, την οποία έχουν αρχίσει από την αρχή του έτους λόγω της αδυναμίας υπολογισμού και εφαρμογής του φόρου υπεραξίας, περιμένοντας τις τελικές ρυθμίσεις από το υπουργείο Οικονομικών.

Παρότι υπάρχουν ελπίδες ότι το αμέσως επόμενο διάστημα μπορεί να ξεκαθαρίσει το τοπίο αυτό ανάλογα με την τελική ρύθμιση που θα περιληφθεί στο κείμενο της συμφωνίας κυβέρνησης – τρόικας, για την ώρα ουδείς, ούτε εφοριακοί ούτε συμβολαιογράφοι, μπορεί να υπολογίσει τον φόρο υπεραξίας.

Ως υπεραξία ο νόμος ορίζει τη διαφορά μεταξύ της τιμής κτήσης και της τιμής πώλησης του ακινήτου, αποπληθωρισμένη. Και προβλέπει ότι ως τιμή κτήσης και τιμή πώλησης λαμβάνεται υπόψη το ποσό που αναγράφεται στο συμβόλαιο, είτε αυτό είναι η εμπορική τιμή είτε η αντικειμενική.

Για τους συμβολαιογράφους, ωστόσο, αυτό δεν είναι ξεκάθαρο. Δείγμα της σύγχυσης που επικρατεί στον κλάδο είναι το ακόλουθο πραγματικό περιστατικό.

Κάποιος που είχε αγοράσει το 1999 στην Κυψέλη ένα ημιυπόγειο διαμέρισμα 28 τ.μ. προς 3,6 εκατ. δρχ. (10.575 ευρώ), επιχειρεί σήμερα να το πουλήσει προς 7.000 ευρώ. Η αντικειμενική αξία του όμως είναι 22.680 ευρώ. «Τι θα θεωρήσω τωρινή αξία; Τα 7.000 ευρώ ή τα 22.680 ευρώ; Αν πάρω τα 7.000 ευρώ δεν προκύπτει υπεραξία. Αν πάρω όμως τα 22.680 ευρώ προκύπτει υπεραξία 12.104 ευρώ και φόρος 1.434 ευρώ» λέει χαρακτηριστικά συμβολαιογράφος, που λόγω του θολού τοπίου δεν έχει κάνει από την αρχή του έτους ούτε μία μεταβίβαση, όπως και πολλοί συνάδελφοί της.

Εκεί όπου υπάρχει ακόμη μεγαλύτερο αλαλούμ είναι το τι θα ισχύει όταν δεν υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν την αξία κτήσης του ακινήτου.

Η θέση της ελληνικής πλευράς ήταν ότι σε περίπτωση κατά την οποία δεν μπορεί να βρεθεί η αξία κτήσης, η υπεραξία να θεωρείται μηδενική και να μην επιβάλλεται ο φόρος, αλλά αυτό δεν το δεχόταν η τρόικα.

Αλαλούμ με το κλάσμα. Σε πρόσφατη συνάντηση της συντονιστικής επιτροπής συμβολαιογραφικών συλλόγων με το υπουργείο Οικονομικών, τους παρουσιάστηκε μια περίπλοκη πρόταση με διαφορετικό υπολογισμό του φόρου υπεραξίας, ανάλογα με το αν μπορεί ή δεν μπορεί να προσδιοριστεί η αξία κτήσης του ακινήτου.

Αυτός ο τρόπος υπολογισμού όμως θα εφαρμόζεται μόνο όπου μπορεί να προσδιοριστεί η αξία κτήσης.

Αν ο πωλητής του παραδείγματος απέκτησε το 1991 το ακίνητο με κληρονομιά, δεδομένου ότι στις ΔΟΥ δεν τηρούνται αρχεία, τότε η αξία κτήσης είναι άγνωστη και πρέπει να υπολογιστεί πλασματικά. Γενικώς στα παλαιότερα ακίνητα, όπου υπάρχουν καταγεγραμμένες αξίες κτήσεις, λόγω του αποπληθωρισμού, προκύπτουν μηδενικές υπεραξίες και μηδενικός φόρος.

Αντίθετα, εκεί όπου δεν υπάρχουν καταγεγραμμένες αξίες κτήσης για τα ακίνητα και πρέπει να υπολογιστεί πλασματικά η αξία κτήσης τους, χωρίς φυσικά γι’ αυτό να ευθύνεται ο φορολογούμενος, προκύπτει σημαντικός φόρος.