Τηρώντας τον όρκο του Ιπποκράτη

Σε κινητό ιατρείο έχει μετατρέψει το αυτοκίνητό του ο 39χρονος γιατρός, ο οποίος οργώνει τα χωριά του Αγρινίου και προσφέρει δωρεάν τις υπηρεσίες του σε ηλικιωμένους αλλά και ανέργους. Μία Τετάρτη κάθε μήνα, ένα παλιό δημαρχείο ή κάποιο καφενείο μετατρέπεται σε πρόχειρο ιατρείο και δεκάδες ασθενείς περιμένουν μέχρι να φτάσει η σειρά τους.
Στα κεφαλοχώρια του Αγρινίου οι κάτοικοι δεν έκαναν πάντα ουρές για τον γιατρό. Οταν πριν από περίπου πέντε χρόνια είδαν για πρώτη φορά τον νεαρό γιατρό να φτάνει με το στηθοσκόπιο κρεμασμένο στον λαιμό και με διάθεση να παράσχει δωρεάν ιατρικές υπηρεσίες, αρκετοί ήταν εκείνοι που τον αντιμετώπισαν με επιφύλαξη. «Ισως να μην πίστευαν ότι ήταν δωρεάν» εκτιμά ο κ. Κουτσομήτρος.

Το σκηνικό πια έχει αλλάξει άρδην: δεν είναι σπάνιο να τον περιμένουν ακόμη και πενήντα ασθενείς για να τους ακροαστεί, να τους γράψει φάρμακα, να τους συμβουλέψει. Πόσες ώρες τους διαθέτει; «Οσες χρειαστεί» απαντά και συμπληρώνει, «επτά, οκτώ, εννιά. Δεν έχει σημασία. Αρκεί να τους εξετάσω όλους».

Αντλεί υπομονή από το γεγονός ότι γνωρίζει πως αρκετοί από αυτούς είναι πλέον αποκλεισμένοι από το σύστημα δωρεάν δημόσιας υγείας, καθώς είναι ανασφάλιστοι. Αλλοι δεν έχουν χρήματα για βενζίνη ώστε να μετακινηθούν μέχρι το νοσοκομείο, χρήματα για ιδιώτη γιατρό ούτε λόγος.

Και αυτή η κατάσταση που οξύνεται μήνα με τον μήνα τον εξοργίζει: «Θα μπορούσε να είναι ο πατέρας ή ο αδελφός οποιουδήποτε, ο οποίος χάνει τη ζωή του επειδή είναι ανασφάλιστος και άρα δεν έχει πρόσβαση στη δημόσια υγεία. Η πολιτεία δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια της στο πρόβλημα».

Εκείνοι αναγνωρίζουν όσα τους προσφέρει και τον αποκαλούν αποκλειστικά «Γιατρό», σε ένδειξη σεβασμού – σπάνια αναφέρονται σε εκείνον με το όνομά του. Αρκετοί από αυτούς σιγά σιγά του ανοίχτηκαν, με κάποιους έχει αποκτήσει πλέον φιλικές σχέσεις. Δεν είναι λίγοι αυτοί που προσπαθούν να τον ευχαριστήσουν δίνοντας του αβγά, τυρί, κρέας ή ό,τι άλλο παράγουν.

Με κίνητρο την κρίση. Η οικονομική κρίση, η έξαρση της ανεργίας, η φτώχεια ήταν αυτά που κινητοποίησαν τον νεαρό πνευμονολόγο – φυματιολόγο. Ενιωσε ότι έπρεπε να προσφέρει με τον τρόπο που εκείνος ξέρει καλύτερα: να θεραπεύει, να φροντίζει, να απαλύνει τον πόνο, να προλαβαίνει τα χειρότερα.

Οπως συνέβη με έναν 45χρονο μανιώδη καπνιστή, που μένει λίγα χιλιόμετρα έξω από το χωριό Θέρμο. Παρά τον επίμονο βήχα του αρνιόταν κατηγορηματικά να υποβληθεί σε μια απλή ακτινογραφία. Ο νεαρός γιατρός τον προσέγγισε, επέμεινε και τελικά ο «θεριακλής» πείστηκε. Η σκιά στην ακτίνα δεν άφηνε περιθώρια αμφισβήτησης. Ο καρκίνος – ευτυχώς – ήταν σε αρχικό στάδιο. «Χειρουργήθηκε και σήμερα είναι υγιής» λέει με έκδηλη την ικανοποίηση στη φωνή του ο κ. Κουτσομήτρος.

Ο γιατρός πάντως δυσφορεί όταν κάποιος του πλέκει το εγκώμιο για το φιλανθρωπικό έργο του και αφορίζει χαρακτηρισμούς όπως «ο γιατρός των φτωχών». Επιμένει ότι δεν είναι ο μοναδικός γιατρός που παρέχει δωρεάν ιατρική φροντίδα σε ασθενείς και παραθέτει με έμφαση το σημαντικό έργο των Κοινωνικών Ιατρείων ανά τη χώρα.

«Το Κοινωνικό Ιατρείο Αγρινίου, στο οποίο συμμετέχω, υποστηρίζει την κίνησή μου και συχνά μου παραχωρεί νοσηλεύτριες, οι οποίες με διευκολύνουν παίρνοντας το ιατρικό ιστορικό των ασθενών και βοηθώντας με στις σπιρομετρήσεις» εξηγεί.

Δημοσίευμα που αναφερόταν σε αμερικανό γιατρό ο οποίος εξετάζει δωρεάν αστέγους ήταν αυτό που τον ενέπνευσε. «Γιατί όχι και εγώ;» αναρωτήθηκε.

Κάπως έτσι το αποφάσισε. Δεν χρειάστηκε να πιάσει χάρτη στα χέρια του. Ο πατέρας του κατάγεται από το Αγρίνιο και από την Κεφαλονιά. Τους δρόμους που οδηγούν προς το Θέρμο, την Αμφιλοχία, τη Γαβαλού, τις Φυτείες, το Αγγελόκαστρο, το Καινούργιο και την Παραβόλα τους γνωρίζει καλά.

Δέκα ημέρες πριν επισκεφτεί ένα από τα χωριά, ο πρόεδρος της κοινότητας και το φαρμακείο κοινοποιούν σχετική ανακοίνωση. Το νέο ταξιδεύει και στα γειτονικά, μικρότερα χωριά και το ραντεβού ορίζεται.

Ο γιατρός φτάνει με το βαλιτσάκι του: το στηθοσκόπιο, το σπιρόμετρο και το οξύμετρο είναι τοποθετημένα δίπλα σε αναλώσιμα. Τα φάρμακα, τα οποία επίσης δεν λείπουν από την ιατρική του τσάντα, συχνά τα δωρίζει σε όσους δεν μπορούν να αντέξουν το κόστος τους.

Νομάς θεραπευτής. Παραδέχεται ότι έχει αντικρίσει πολλές φορές την ανέχεια, στην οποία δεν μπορεί να κλείσει τα μάτια. Θυμάται το σπίτι (αν μπορεί κανείς να το αποκαλέσει έτσι, όπως λέει χαρακτηριστικά) που επισκέφθηκε λίγα χρόνια πριν. Εμαθε ότι ο πατέρας ήταν κατάκοιτος και η μητέρα έβγαζε ελάχιστα χρήματα κάνοντας δουλειές του ποδαριού. «Ο χώρος όπου κοιμόταν η οικογένεια ήταν τόσο κρύος που δεν μπορούσες να σταθείς. Και τα πέντε παιδιά έπασχαν από άσθμα, αλλά για αυτούς του ανθρώπους η ιατρική φροντίδα είναι πολυτέλεια».

Η οικονομική κρίση, η απώλεια θέσεων εργασίας, οι μειωμένες συντάξεις που δεν επιτρέπουν μια αξιοπρεπή διαβίωση δεν είναι τα μοναδικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι της περιφέρειας – και όχι μόνο. Είναι και οι ελλείψεις στις δομές Υγείας, έτσι συχνά οι κάτοικοι αισθάνονται αποκομμένοι.

Πέρυσι ο γιατρός έζησε αυτή την αγωνία όταν αρρώστησε ο Νικηφόρος, ο 7χρονος σήμερα γιος του. «Στο Μεσολόγγι δεν έχει παιδιατρική κλινική. Ετσι, ταξιδέψαμε έως την Πάτρα, στο Καραμανδάνειο, προς αναζήτηση εξειδικευμένου γιατρού».

Πάντως δεν μετανιώνει που έγινε μόνιμος κάτοικος Αιτωλικού, γνωστού και ως μικρή Βενετία της Ελλάδας, παρότι μεγάλωσε στην Πάτρα. «Η επαρχία έχει τα θετικά της. Η ηρεμία και η γαλήνη είναι άγνωστα βιώματα για τους κατοίκους των μεγαλουπόλεων. Το να είσαι μέλος μιας μικρής κοινωνίας είναι ιδιαίτερα ανακουφιστικό, ιδίως σε δύσκολες περιόδους, καθώς η ανθρωπιά γίνεται μέρος της καθημερινότητας» λέει.

Οπως ο ίδιος προσφέρει στους συνανθρώπους του, έτσι κάνει και ο φούρναρης, ο μπακάλης, ο φαρμακοποιός: «Βοηθάνε εκείνους που δεν έχουν». Τονίζει ότι τα παιδιά αντιλαμβάνονται τα «σημάδια» της κρίσης. Το καταλαβαίνει από τις ερωτήσεις του γιου του. «Με τον τρόπο μου, προσπαθώ να του δείξω ότι είναι σημαντικό να βοηθάς. Αλλωστε, δεν μου είναι τίποτα να διανύσω 40 χλμ. για να τηρήσω τον όρκο που έδωσα στον Ιπποκράτη. Ετσι μεγάλωσαν και εμένα οι γονείς μου».

Η ελευθερία κινήσεων ήταν ο λόγος για τον οποίο ποτέ δεν έθεσε στον εαυτό του το δίλημμα, «ιδιωτικό ιατρείο ή δημόσιο νοσοκομείο». Η σύζυγός του, η οποία είναι επίσης πνευμονολόγος – φυματιολόγος, Μίνα Κατσάνου, ιδιωτεύει στο Μεσολόγγι.

Αυτό ήταν το πλάνο ζωής που σχεδίασαν, όταν και οι δύο έκαναν ειδικότητα στο Ειδικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Πατρών, όπου και γνωρίστηκαν.