Απουσιάζει η Ελλάδα από το παγκόσμιο πάρτι της κρουαζιέρας

Οι γίγαντες της κρουαζιέρας έρχονται στην Ευρώπη, ενώ η Ελλάδα που αποτελεί έναν από τους κορυφαίους προορισμούς στον κόσμο, εξακολουθεί να παραμένει σε ρόλο… θεατή. Σχεδόν τρία χρόνια μετά την άρση του καμποτάζ, η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει ακόμα να μπει στον χάρτη των home port χωρών για την κρουαζιέρα. Μόλις πριν από λίγες ημέρες έγινε γνωστό ότι τo κρουαζιερόπλοιο-γίγας «Allure of the Seas», της εταιρείας Royal Caribbean, από το 2015 θα έχει βάση του το λιμάνι της Βαρκελώνης, εκτελώντας κρουαζιέρες προς τη Μάλαγα και τη Μαγιόρκα. Οπως η ίδια η εταιρεία ανακοίνωσε, το διάστημα Μάιος – Οκτώβριος ο τζίρος μόνο αυτού του κρουαζιερόπλοιου, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε 27 εκατ. ευρώ!Το «Allure of the Seas» που κατασκευάστηκε το 2010, είναι το μεγαλύτερο κρουαζιερόπλοιο στον κόσμο με 361,5 μέτρα μήκος, και μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι 7.400 επιβάτες και 2.300 μέλη πληρώματος.Η πλοιοκτήτρια εταιρεία ανακοινώνοντας επίσημα την άφιξη του «Allure of the Seas» στη Βαρκελώνη, τόνισε ότι  αυτό «θα αποτελέσει παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την κρουαζιέρα». Η εταιρεία αναμένει ότι το 2015 με το συγκεκριμένο κρουαζιερόπλοιο θα ταξιδέψουν περισσότεροι από 150.000 επιβάτες, ενώ για την εξυπηρέτησή του στο λιμάνι της Βαρκελώνη θα χρειαστούν περίπου 500 εργαζόμενοι!

Στην Ελλάδα, μπορεί ο κλάδος της κρουαζιέρας να εμφανίζεται σαν το κέρας της Αμάλθειας για τον τουρισμό και την οικονομία, στη χώρα με τα περισσότερα νησιά όμως η πραγματικότητα απέχει πολύ από τις ανακοινώσεις, τα οράματα και τους αριθμούς.

Ως αποτέλεσμα η Ελλάδα δεν έχει επιτύχει έως τώρα να αναπτύξει το home port στην κρουαζιέρα. Οι αριθμοί του υπουργείου Ναυτιλίας δείχνουν ότι η χώρα απορροφά το 17% των επισκεπτών στα ευρωπαϊκά λιµάνια, από µια παγκόσµια αγορά 20 εκατ. τουριστών. Αυτό σημαίνει ότι έως το 2016 τα συνολικά ετήσια έσοδά της από την κρουαζιέρα θα µπορούσε να εκτιναχθούν σε επίπεδα κοντά στα 3,6 δισ. ευρώ και στη δηµιουργία έως 30.000 νέων θέσεων εργασίας.

Ωστόσο, τα πραγµατικά οφέλη για την εθνική οικονοµία παραµένουν μικρά καθώς αντιστοιχούν µόλις στο 4%, δηλαδή σε έσοδα 600 εκατ. ευρώ ετησίως από τα 15 δισ. ευρώ που έφθασαν τα έσοδα από την κρουαζιέρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο πέρυσι.

Ο κύριος λόγος γι’ αυτό είναι ότι τα ελληνικά λιµάνια παραμένουν κυρίως διέλευσης (ports of call) και όχι εκκίνησης (home ports) της κρουαζιέρας. Στόχος είναι να γίνουν και home ports αφού πολλαπλασιάζονται τα οφέλη για όλους όσοι απασχολούνται στην τουριστική βιοµηχανία.

Τα προβλήματα. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της Διεθνούς Ενωσης της Κρουαζιέρας (CLIA Europe), η άρση του καμποτάζ που ήταν το μεγάλο ζητούμενο έχει υλοποιηθεί εδώ και περισσότερα από δύο χρόνια, αλλά η ανταπόκριση των κολοσσών της κρουαζιέρας είναι μηδαμινή, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους κορυφαίους προορισμούς στον κόσμο.

Υψηλόβαθμα στελέχη των μεγαλύτερων εταιρειών κρουαζιέρας στον κόσμο έχουν επισημάνει πολλές φορές ότι η Ελλάδα, για να μπορέσει να αποκομίσει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη από τον κλάδο, θα πρέπει να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις. Τη «μετάφραση» όσων δηλώνουν τα στελέχη των εταιρειών κρουαζιέρας κάνει ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Louis Cruises Κυριάκος Αναστασιάδης, υπό την ιδιότητα και του ιδρυτικού μέλους της CLIA Europe, ο οποίος είναι σε θέση να γνωρίζει ακριβώς – από τη συνεχή ανταλλαγή απόψεων με όλες τις ξένες εταιρείες – ποια είναι τα εμπόδια που λειτουργούν ανασχετικά για την ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού και κυρίως του home porting.

«Το κυριότερο από όλα είναι η εξασφάλιση πλαισίου νομικής και οικονομικής σταθερότητας και αξιοπιστίας του ίδιου του κράτους για την προσέλκυση και εγκατάσταση επενδυτών κρουαζιέρας» λέει ο κ. Αναστασιάδης και προσθέτει: «Επίσης, απαραίτητη είναι η ουσιαστική αναβάθμιση και σωστή δόμηση των λιμενικών εγκαταστάσεων ώστε να πληρούν τις διεθνείς προδιαγραφές κρουαζιέρας, καθώς και η ανάπτυξη τομέων που θα αποφέρουν σημαντικά έσοδα από το home porting όπως οι μετασκευές – επισκευές πλοίων, η παροχή τεχνικών υπηρεσιών και η απασχόληση Ελλήνων από τις εταιρείες κρουαζιέρας με την παροχή κινήτρων ανταγωνιστικότητας και φορολογικών ελαφρύνσεων».
Η Ελλάδα, λένε οι εκπρόσωποι του κλάδου της κρουαζιέρας, δεν έχει καταφέρει μέχρι τώρα να αξιοποιήσει το πλεονέκτημα που διαθέτει, να είναι δηλαδή ένας από τους κορυφαίους προορισμούς στον κόσμο, αφού οι αποβιβάσεις στα ελληνικά λιμάνια φτάνουν περίπου τα 5,5 εκατ. σε ετήσια βάση.

«Το δεδομένο ότι η χώρα μας κατατάσσεται ανάμεσα στους κορυφαίους προορισμούς παγκοσμίως και σταθερά στην τρίτη θέση είναι ενθαρρυντικό. Αυτό όμως το πλεονέκτημά της, δυστυχώς, δεν μπορεί να το αξιοποιήσει και να το μετουσιώσει σε υψηλά έσοδα και απτό όφελος για την πραγματική οικονομία» σημειώνει ο κ. Αναστασιάδης και εξηγεί: «Η έκτη θέση που κατέχει η Ελλάδα στα έσοδα από την κρουαζιέρα, σύμφωνα με τα στοιχεία της CLIA, έρχεται σε πλήρη αντίφαση με τα εντυπωσιακά νούμερα επισκεψιμότητας».

Για να γίνει αντιληπτό το όφελος που αποκομίζει η χώρα μας από το home porting, ο κ. Αναστασιάδης αναφέρεται στο παράδειγμα της Louis, η οποία έχει έδρα της τον Πειραιά και πραγματοποιεί κρουαζιέρες με αφετηρία ελληνικά λιμάνια. «Μπορεί οι επιβάτες της εταιρείας να είναι αριθμητικά λιγότεροι από την κίνηση των διερχόμενων (transit calls) τουριστών κρουαζιέρας (120.000 επιβάτες), ξοδεύουν όμως τουλάχιστον τέσσερις φορές περισσότερο από τον μέσο όρο των δαπανών που κάνουν οι διερχόμενοι (transit) επιβάτες» λέει ο κ. Αναστασιάδης. «Ο κυριότερος λόγος έγκειται στις περισσότερες ημέρες διαμονής των επιβατών της στην Ελλάδα – τουλάχιστον 7 ημέρες κατά μέσο όρο – αφού μια κρουαζιέρα αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου τουριστικού πακέτου, σε σύγκριση με τις ελάχιστες ώρες παραμονής των διερχόμενων επισκεπτών στα λιμάνια προσέγγισης».

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ειδικής έρευνας που έκανε ο Οργανισμός Λιμένος Κέρκυρας (ΟΛΚΕ) την περασμένη χρονιά, η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη των διερχόμενων επιβατών από το λιμάνι φθάνει τα 45,8 ευρώ και των πληρωμάτων τα 74,7 ευρώ. Ενας επιβάτης που θα επέλεγε να επιβιβαστεί σε κάποιο κρουαζιερόπλοιο από ελληνικό λιμάνι θα ξόδευε τουλάχιστον 350 – 400 ευρώ.

 Η άλλη παράμετρος αφορά το γεγονός ότι μια εταιρεία διαχειρίστρια πλοίων που θα έχει έδρα της την Ελλάδα θα προβεί σε σειρά επενδύσεων σε κτιριακές εγκαταστάσεις, θα απασχολεί μεγάλο αριθμό ανθρώπινου δυναμικού, θα προβαίνει σε τροφοδοσίες των πλοίων της, θα αγοράζει καύσιμα από ελληνικές εταιρείες, θα προχωρεί σε συντηρήσεις και άλλες εργασίες στις ελληνικές ναυπηγοεπισκευαστικές ζώνες και θα υλοποιεί πολυδάπανο διαφημιστικό πλάνο, προωθώντας έτσι την ελληνική κρουαζιέρα αλλά και την Ελλάδα ως τουριστικό προορισμό σε όλο τον κόσμο.

Ενδεικτικές είναι οι σχετικές δαπάνες της Louis Cruises που μόνο πέρυσι διαμορφώθηκα σε 30 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές επενδύσεις της από το 2007 αγγίζουν τα 400 εκατ. ευρώ.